Định giá đất: Địa phương kiến nghị gỡ vướng về dữ liệu và định mức chi phí

Chia sẻ tại tọa đàm “Định giá đất – Chìa khóa phát triển bền vững thị trường bất động sản”, bà Nguyễn Thị Huệ, Trưởng phòng Quản lý giá, Sở Tài chính Phú Thọ cho biết, quá trình xây dựng bảng giá đất và xác định giá đất cụ thể tại nhiều địa phương đang gặp không ít khó khăn do những bất cập về dữ liệu cũng như thiếu cơ chế tài chính phù hợp cho hoạt động tư vấn định giá đất.

Theo bà Huệ, Hội đồng thẩm định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất tại nhiều địa phương vẫn gặp nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai. Riêng tại tỉnh Phú Thọ, công tác tham mưu xây dựng bảng giá đất vẫn chưa thể hoàn thành do tồn tại sự mâu thuẫn giữa các nguồn dữ liệu. Có trường hợp cùng một nguồn thông tin nhưng lại cho ra nhiều kết quả khác nhau, gây khó khăn cho việc xác định mức giá phù hợp.

Bà Huệ cho rằng, những bất cập này tác động trực tiếp đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nếu áp dụng phương án xác định giá đất theo hướng dẫn tại Nghị định số 254/2024/NĐ-CP, nguy cơ phát sinh nhiều khiếu nại từ người dân là rất lớn. Điều này không chỉ tạo áp lực đối với các cơ quan quản lý mà còn tiềm ẩn rủi ro cho Hội đồng thẩm định và các đơn vị thực hiện công tác bồi thường tại địa phương.

Đề cập đến nguồn dữ liệu phục vụ công tác định giá đất, bà Huệ cho biết hiện các địa phương chủ yếu mới tiếp cận được nguồn dữ liệu mang tính tổng quan hoặc thông tin do cá nhân cung cấp. Trong khi đó, việc thu thập thông tin trên diện rộng theo quy định tại Nghị định số 226 cũng đặt ra những vấn đề liên quan đến quyền của công dân, khiến quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ định giá đất gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh những bất cập về dữ liệu, Trưởng phòng Quản lý giá, Sở Tài chính Phú Thọ cũng phản ánh tình trạng thiếu quy định về định mức chi phí cho hoạt động tư vấn định giá đất. Mặc dù Luật Đất đai năm 2024 đã quy định việc thuê tổ chức tư vấn thực hiện dịch vụ định giá đất, nhưng mức chi phí áp dụng hiện nay vẫn được giữ theo quy định từ năm 2014 và chưa được điều chỉnh phù hợp với thực tiễn.

Theo bà Huệ, hiện chưa có văn bản hướng dẫn về định mức kinh tế - kỹ thuật hoặc dự toán chi phí để các địa phương làm căn cứ xây dựng kinh phí thuê đơn vị tư vấn. Trong bối cảnh giá đất trên thị trường đã có nhiều biến động, khối lượng công việc phục vụ định giá ngày càng lớn, mức chi hiện hành không còn phù hợp.

Lấy ví dụ, có những dự án sử dụng đất mang lại nguồn thu ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng, đòi hỏi đơn vị tư vấn phải thu thập và xử lý khối lượng dữ liệu rất lớn để xây dựng phương án giá trình Hội đồng thẩm định. Tuy nhiên, theo các quy định hiện hành, chi phí tư vấn cho trường hợp này chỉ khoảng hơn 200 triệu đồng, chưa tương xứng với khối lượng công việc phải thực hiện.

Bà Huệ cũng cho biết, mặc dù Luật Đất đai năm 2024 và các nghị định hướng dẫn đã được ban hành, nhưng vẫn chưa có quy định cụ thể về mức chi cho Hội đồng thẩm định hoặc tổ chức tư vấn định giá đất. Trong khi đó, việc sử dụng ngân sách nhà nước bắt buộc phải có định mức chi phí, đơn giá và định mức kinh tế - kỹ thuật rõ ràng để lập dự toán.

Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, bà Nguyễn Thị Huệ kiến nghị các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai cần được quy định cụ thể, rõ ràng và thống nhất hơn. Đồng thời, Bộ Tài nguyên và Môi trường cần phối hợp với Bộ Tài chính sớm ban hành các quy định về định mức chi phí, định mức kinh tế - kỹ thuật và cơ chế tài chính cho hoạt động định giá đất, tạo cơ sở pháp lý để các địa phương thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện.