Cuối tuần qua, ông Trump bất ngờ tuyên bố đạt được một "lệnh ngừng bắn năng lượng" giữa Nga và Ukraine. Thông tin này khiến giá dầu thế giới giảm trong phiên đầu tuần do kỳ vọng rủi ro nguồn cung sẽ hạ nhiệt, dù Nga vẫn tiến hành không kích một nhà máy điện của Ukraine chỉ ít giờ sau tuyên bố.
Song song với đó, Tổng thống Mỹ cho biết Nga sẽ ngay lập tức đưa ra thị trường Mỹ và quốc tế khoảng 300.000 tấn dầu diesel, sau đó bổ sung thêm 500.000 tấn trong tháng 11, 1 triệu tấn ở giai đoạn tiếp theo và có thể cung cấp thêm khoảng 3 triệu tấn nữa tùy thuộc năng lực vận hành của các nhà máy lọc dầu Nga.
Động thái được xem là một phần trong nỗ lực kiềm chế lạm phát trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thời điểm đảng Cộng hòa của ông Trump đối mặt nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội.
Theo khảo sát của Pew Research Center, có tới 84% cử tri đăng ký cho rằng tình hình kinh tế là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến lá phiếu của họ.
Áp lực càng lớn khi giá dầu diesel tại Mỹ cuối tháng 9 đã lập kỷ lục mới, trung bình 6,5276 USD/gallon, theo dữ liệu của AAA. Hai cuộc xung đột kéo dài tại Ukraine và Trung Đông đã làm gián đoạn hoạt động của nhiều nhà máy lọc dầu cũng như các tuyến vận tải biển, khiến nguồn cung nhiên liệu trở nên khan hiếm.
Mohit Kumar, kinh tế trưởng phụ trách khu vực châu Âu của Jefferies, nhận định Tổng thống Trump đang tìm mọi cách để kéo giá dầu diesel đi xuống trước ngày bầu cử. Tuy nhiên, ông cho rằng lượng dầu diesel từ Nga khó đủ sức tạo ra khác biệt đáng kể.
Theo chuyên gia này, thỏa thuận còn gây tranh cãi vì Mỹ phải cấp giấy phép tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với dầu diesel Nga để hàng hóa có thể được xuất khẩu. Điều này vấp phải phản ứng từ cả một số chính trị gia Mỹ lẫn các đồng minh châu Âu, những bên cho rằng động thái trên làm suy yếu cơ chế trừng phạt Moscow.
Các chuyên gia của Lombard Odier đánh giá việc Nga nối lại xuất khẩu diesel cùng kế hoạch Trung Quốc tăng xuất khẩu sản phẩm lọc dầu có thể mang ý nghĩa tích cực trong bối cảnh nhiên liệu diesel đang là nguyên nhân khiến chi phí vận tải, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp tăng mạnh.
Song, họ cũng nhấn mạnh rằng các lô hàng được công bố không đồng nghĩa nguồn cung sẽ lập tức đến tay người mua. Những thỏa thuận này cũng không thể ngay lập tức khôi phục các nhà máy lọc dầu bị hư hại hoặc đưa hoạt động vận tải biển trở lại trạng thái bình thường.
Trong khi đó, Neil Atkinson, cựu Giám đốc bộ phận dầu mỏ của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đặt câu hỏi Nga sẽ lấy nguồn diesel từ đâu để thực hiện cam kết với Mỹ.
Theo ông, nếu lượng nhiên liệu này được lấy từ nguồn cung nội địa thì nền kinh tế Nga có thể chịu tác động đáng kể. Trong khi đó, nếu dựa vào năng lực xuất khẩu hiện nay, khối lượng cam kết vẫn quá nhỏ so với quy mô thị trường.
Atkinson dẫn số liệu cho thấy Mỹ tiêu thụ khoảng 3,7 triệu thùng dầu diesel/ngày, còn nhu cầu toàn cầu lên tới khoảng 29 triệu thùng/ngày. Riêng lượng dầu diesel thương mại tồn kho tại Mỹ hiện vào khoảng 105 triệu thùng.
Với quy mô như vậy, ngay cả khi 300.000 tấn diesel đầu tiên của Nga được giao ngay lập tức, tác động lên giá nhiên liệu cũng gần như không đáng kể.
Ông cũng nhắc lại rằng nhóm G7 trước đó đã thông qua kế hoạch giải phóng khoảng 50 triệu thùng sản phẩm dầu mỏ, chủ yếu là diesel, từ kho dự trữ chiến lược. Tuy nhiên, thị trường gần như không phản ứng do chưa rõ thời điểm, địa điểm cũng như khối lượng thực tế được đưa ra thị trường.
Theo vị chuyên gia, nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng diesel vẫn chưa được giải quyết. Trước khi xung đột bùng phát, khu vực Vịnh Ba Tư xuất khẩu gần 1 triệu thùng diesel/ngày.
Hiện phần lớn nguồn cung này vẫn chưa thể phục hồi vì nhiều nhà máy lọc dầu bị hư hại và hoạt động vận chuyển nhiên liệu bằng đường biển tiếp tục gặp nhiều trở ngại.
Quantum Strategy, một công ty tư vấn có trụ sở tại Singapore, đưa ra đánh giá còn thận trọng hơn. Theo nhóm phân tích này, thỏa thuận giữa Mỹ và Nga nhiều khả năng sẽ thất bại về mặt kinh tế do không đủ sức làm thay đổi cán cân cung cầu của thị trường diesel toàn cầu.
Quantum Strategy cho rằng nếu Moscow coi đây là tín hiệu cho thấy phương Tây đang cần nguồn cung năng lượng hơn bao giờ hết, Nga có thể gia tăng sức ép địa chính trị tại châu Âu. Kịch bản này sẽ tiếp tục tạo thêm rủi ro cho kinh tế khu vực, đồng thời khiến giá năng lượng toàn cầu khó có thể hạ nhiệt trong thời gian ngắn.
Theo CNBC
.jpeg "Tiến sĩ vật lý hạt nhân đi bán mì tôm, nước mắm: Tài sản tỷ USD, giàu top Việt Nam")
.png "Dragon Capital bị giả mạo")
