Song Mi-kyung từng lãi khoảng 300 triệu won (200.000 USD), nhờ chứng khoán Hàn Quốc tăng mạnh theo làn sóng AI. Nhưng chỉ sau 1 tuần biến động dữ dội trên sàn Kospi, người phụ nữ 60 tuổi sống tại Seoul nhận ra cổ phiếu không chỉ có đi lên.
Danh mục của bà hiện có khoản lỗ sổ sách hơn 60%, khi Kospi hướng tới tháng giảm mạnh kỷ lục, mất gần 40% so với đỉnh lập hồi tháng 6.
Bà cho biết: “Khoản lỗ cứ phình to từng ngày. Tôi rất căng thẳng và không biết phải làm gì. Tôi chưa từng thấy thị trường giảm nhanh như vậy, ngay cả trong khủng hoảng tài chính châu Á. Tôi sắp mất toàn bộ số lãi kiếm được trong năm nay”.
Song là một trong hàng chục triệu nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc bị cuốn vào đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ tuần này. Trước đó, họ ồ ạt đổ tiền vào một trong những thị trường tăng tốt nhất thế giới, với kỳ vọng hưởng lợi từ nhu cầu bùng nổ đối với chip nhớ phục vụ AI.
Đà tăng năm nay của chứng khoán Hàn Quốc được dẫn dắt bởi Samsung Electronics và SK Hynix, 2 cổ phiếu chiếm gần một nửa chỉ số Kospi. Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng nóng, chỉ số này mất khoảng 16% chỉ trong 2 phiên, rơi xuống mức thấp nhất kể từ đầu tháng 4, khi cả Samsung lẫn SK Hynix bị bán tháo mạnh.
Tính từ đầu năm, cổ phiếu Samsung vẫn tăng khoảng 70%, còn SK Hynix tăng tới 112%. Chính mức tăng quá nhanh này đã kéo nhà đầu tư cá nhân quay lại thị trường. Năm ngoái, nhiều người từng bỏ lỡ cú tăng 75% của Kospi, nên năm nay quyết định không đứng ngoài.
Để tối đa hóa lợi nhuận, không ít người vay ký quỹ hoặc mua các quỹ ETF đòn bẩy theo dõi cổ phiếu công nghệ. Đây là những sản phẩm có thể khuếch đại lợi nhuận khi thị trường đi lên, nhưng cũng khiến khoản lỗ phình ra rất nhanh khi giá đảo chiều.
Theo Korea Investment & Securities, gần một nửa trong 880.000 khách hàng của công ty mua cổ phiếu Samsung hiện đã lỗ. Với SK Hynix, gần 70% trong 408.000 nhà đầu tư của công ty cũng đang trong tình trạng âm vốn.
Số tài khoản giao dịch chứng khoán cá nhân hoạt động tại Hàn Quốc đã tiến sát 110 triệu, tương đương khoảng 2 tài khoản/mỗi người dân. Con số này phản ánh mức độ phổ biến bất thường của đầu tư cổ phiếu tại quốc gia Đông Bắc Á, nơi nhiều hộ gia đình tìm cách chuyển tài sản khỏi bất động sản sau nhiều năm giá nhà tăng mạnh.
Namuh Rhee, Chủ tịch Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp Hàn Quốc, cho rằng việc các ETF đòn bẩy trong ngành bán dẫn bị bán tháo đang tạo ra cú sốc trên toàn thị trường. Theo ông, nhiều nhà đầu tư cá nhân gần như mất sạch vốn gốc, trong khi hoạt động bán giải chấp cổ phiếu diễn ra trên diện rộng.
Dữ liệu từ Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc cho thấy tiền gửi tại các công ty chứng khoán, vốn được giữ để mua cổ phiếu, đã giảm còn 107.000 tỷ won (74 tỷ USD). Con số này thấp hơn nhiều so với đỉnh 139.700 tỷ won hồi tháng 6. Dư nợ ký quỹ, từng lập kỷ lục 38.600 tỷ won tháng trước khi nhà đầu tư vay tiền để đánh cược lớn hơn, đã giảm còn 33.200 tỷ won sau làn sóng bán giải chấp gần đây.
Một phần nguyên nhân được cho là đến từ quyết định của nhà chức trách hồi cuối tháng 5, khi họ cho phép niêm yết 16 ETF đòn bẩy theo dõi cổ phiếu đơn lẻ mô phỏng biến động của Samsung và SK Hynix. Các sản phẩm này bị chỉ trích là khuếch đại biến động của cả chỉ số lẫn từng cổ phiếu riêng lẻ. Phần lớn đã giảm hơn 60% kể từ khi ra mắt.
“Các quỹ đòn bẩy trở thành ngòi nổ đúng lúc thị trường vốn đã đến thời điểm chốt lời”, Jongmin Shim, chuyên gia phân tích cổ phiếu tại CLSA, nhận xét.
Sau cuộc họp khẩn tối 29/7, Bộ Tài chính Hàn Quốc cho biết sẽ hạn chế khả năng tiếp cận ETF đòn bẩy. Bộ trưởng Tài chính, Thống đốc Ngân hàng trung ương và các cơ quan quản lý tài chính cùng nhận định các sản phẩm này đã “khuếch đại biến động thị trường”. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng cảnh báo rủi ro gia tăng từ nợ hộ gia đình, trong khi nghị sĩ Ahn Cheol-soo trình dự luật miễn thuế giao dịch chứng khoán cho nhà đầu tư cá nhân bị lỗ.
Làn sóng nhà đầu tư đổ vào cổ phiếu diễn ra trong bối cảnh Kospi đã tăng hơn gấp đôi từ đầu năm, có lúc sắp trở thành chỉ số lớn tăng mạnh nhất thế giới năm thứ 2 liên tiếp. Tổng thống Lee Jae Myung từng khuyến khích xu hướng này như một phần nỗ lực hướng tài sản hộ gia đình khỏi thị trường bất động sản quá nóng.
Trên các phòng chat của công ty chứng khoán, nhiều nhà đầu tư than lỗ 70-80% do đổ tiền vào các quỹ ETF. Một người nắm Tiger SK Hynix Leverage ETF, sau khi khoản đầu tư giảm 65%, hỏi: “Khi nào tôi mới thoát khỏi cảnh này?”.
Những người trẻ Hàn Quốc, vốn xem các sản phẩm rủi ro cao là cách kiếm tiền nhanh trong bối cảnh giấc mơ sở hữu nhà ngày càng xa, bị ảnh hưởng đặc biệt nặng.
Các chuyên gia cho rằng đà hồi phục, nếu có, sẽ chậm. Biến động cực đoan khiến nhà đầu tư tổ chức ngại tăng vị thế, trong khi nhà đầu tư cá nhân vẫn hoảng sợ sau các khoản lỗ lớn.
Phiên phục hồi nhẹ ngày 30/7 chưa đủ xoa dịu tâm lý. Kospi tăng khoảng 3%, Samsung Electronics tăng hơn 6% sau khi công bố kết quả quý II kỷ lục. Doanh thu Samsung tăng 130% so với cùng kỳ, lên 171.000 tỷ won, trong khi lợi nhuận hoạt động tăng khoảng 1.800%, đạt 89.500 tỷ won.
Theo FT
.png "Chứng khoán Mỹ chìm trong sắc đỏ, Dow Jones giảm hơn 770 điểm khi nhà đầu tư chờ quyết định của Fed")
