Phát hiện tàu Trung Quốc chở gần 1.000 tấn “hàng lạ”, âm thầm di chuyển trên biển, gần như không chạy bằng dầu, không phát ra khí thải

Con tàu Mineral Europa mang theo gần 1.000 tấn amoniac xanh đã được chứng nhận. Chuyến đi đến Australia bắt đầu đầu tuần này, ngay sau khi Trung Quốc hoàn thành hoạt động tiếp nhiên liệu amoniac xanh giữa hai tàu ở quy mô thương mại lần đầu tiên.

Theo Tập đoàn Xây dựng Năng lượng Trung Quốc (CEEC), quá trình tiếp nhiên liệu diễn ra ngày 13/10 tại một khu neo đậu ngoài khơi Chu Sơn, thay vì tại cầu cảng hay cơ sở cố định trên bờ. Đây được xem là một bước quan trọng bởi việc sử dụng amoniac xanh trên tàu biển không chỉ phụ thuộc vào động cơ, mà còn cần một chuỗi cung ứng đủ khả năng vận chuyển, lưu trữ và tiếp nhiên liệu trong điều kiện thương mại thực tế.

Mineral Europa là tàu chở hàng rời có tải trọng toàn phần khoảng 210.000 DWT, bao gồm khối lượng hàng hóa, nhiên liệu, nước và vật tư tối đa mà tàu có thể mang an toàn.

Trong hoạt động tiếp nhiên liệu, amoniac xanh được bơm qua đường ống từ tàu Shenghang Yongle sang Mineral Europa. Shenghang Yongle là tàu tiếp nhiên liệu được hoán cải và mới đi vào hoạt động chưa đầy 5 tuần trước đó. Hoạt động được phối hợp bởi CEEC Hydrogen Energy, công ty vận tải CMB.TECH của Bỉ và Jiangsu Andefu Energy Technology.

Alexander Saverys, CEO CMB.TECH, gọi Mineral Europa là khởi đầu của một “cuộc cách mạng động lực”, đồng thời cho rằng chuyến đi chứng minh các tàu viễn dương cỡ lớn có thể vận hành bằng amoniac.

Trước khi được đưa lên tàu, lượng nhiên liệu này cũng trải qua một hành trình dài. Amoniac xanh được sản xuất tại Khu công nghiệp Năng lượng Hydro Songyuan của CEEC, cách Chu Sơn gần 2.000 km về phía bắc.

Nhiên liệu trước tiên được vận chuyển khoảng 700 km bằng đường bộ trong bồn chuyên dụng tới cảng Nam Kinh. Từ đây, Shenghang Yongle nhận khoảng 1.000 tấn amoniac rồi tiếp tục chở tới vùng biển Chu Sơn để chuyển sang Mineral Europa. Trên tàu chở hàng, amoniac lỏng được lưu giữ trong 2 bồn đặt trên boong, có tổng dung tích khoảng 3.000 m3 và duy trì ở nhiệt độ xấp xỉ âm 33 độ C.

Giới quan sát ngành vận tải biển coi hoạt động này là “mắt xích còn thiếu” trong chuỗi sử dụng amoniac xanh làm nhiên liệu hàng hải. Trước đây, các thành phần riêng lẻ như động cơ đốt amoniac, tàu có khả năng chứa loại nhiên liệu này hay cơ sở sản xuất amoniac bằng điện tái tạo đều đã tồn tại. Tuy nhiên, việc kết nối toàn bộ chuỗi từ sản xuất, vận chuyển đến tiếp nhiên liệu và vận hành thương mại vẫn là thách thức.

CMB.TECH dự kiến nhận thêm gần 21 tàu có khả năng sử dụng amoniac trong ba năm tới. Theo CGTN, đội tàu tương lai gồm 18 tàu hàng rời, một tàu container và hai tàu chở hóa chất. Phần lớn số tàu dự kiến được bàn giao trước tháng 7/2027.

Bên cạnh Trung Quốc, Na Uy, khu vực Vịnh Mexico của Mỹ, miền nam châu Phi và Australia cũng đang thúc đẩy các dự án sản xuất, lưu trữ và tiếp nhiên liệu amoniac nhằm tạo mạng lưới cung ứng đa dạng hơn.

Một báo cáo của Na Uy dự báo amoniac có thể trở thành lựa chọn nhiên liệu phổ biến nhất đối với tàu đóng mới vào năm 2042. Đến năm 2050, nhiên liệu này có thể chiếm khoảng 25% nhu cầu năng lượng của ngành vận tải biển, tương đương khoảng 120 triệu tấn amoniac xanh mỗi năm.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng còn quá sớm để coi amoniac là giải pháp hoàn chỉnh cho quá trình khử carbon của ngành hàng hải. Các động cơ amoniac hiện nay vẫn cần sử dụng một lượng nhỏ nhiên liệu diesel hàng hải làm nhiên liệu mồi.

Theo các chuyên gia kỹ thuật, khoảng 5% năng lượng vận hành vẫn đến từ diesel, đồng nghĩa trong điều kiện tốt nhất, khoảng 95% năng lượng đẩy tàu mới có thể đến từ amoniac không phát thải carbon tại điểm sử dụng.

Một trở ngại khác là mật độ năng lượng thấp, Amoniac chỉ cung cấp khoảng 18,6 MJ năng lượng trên mỗi kg nhiên liệu, trong khi diesel hàng hải đạt khoảng 44 MJ/kg. Điều này đồng nghĩa amoniac có mật độ năng lượng thấp hơn khoảng 2,4 lần. Để đạt cùng tầm hoạt động, tàu sử dụng amoniac cần bố trí không gian chứa nhiên liệu lớn hơn đáng kể so với tàu chạy nhiên liệu truyền thống.

Ngoài ra, hệ thống tiếp nhiên liệu toàn cầu cũng chưa hoàn chỉnh, khiến tàu chạy amoniac hiện chưa thể dễ dàng hoạt động trên mọi tuyến vận tải.

Theo Interesting Engineering, CGTN