Tham dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Trần Hồng Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng; Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, cùng đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương, đại sứ, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam đã đến dự.
Về phía VNR có các đồng chí Đặng Sỹ Mạnh, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Tập đoàn; Hoàng Gia Khánh, Tổng giám đốc, cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo ngành Đường sắt qua các thời kỳ; các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động; đại diện gia đình có 5 thế hệ gắn bó với ngành Đường sắt.
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi thư, quà lưu niệm và lẵng hoa chúc mừng Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam.
Ôn lại chặng đường hình thành và phát triển, Tổng giám đốc Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam Hoàng Gia Khánh cho biết, năm 1881, tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho được khởi công, mở đầu lịch sử đường sắt tại Việt Nam.
Ngày 21/10/1946, cán bộ, công nhân viên hỏa xa phục vụ chuyến tàu đặc biệt đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Hải Phòng về Hà Nội. Ngày 21/10 sau đó trở thành Ngày truyền thống ngành Đường sắt Việt Nam.
Một dấu mốc quan trọng khác là ngày 31/12/1976, hai đoàn tàu Thống Nhất đồng thời chuyển bánh từ ga Hà Nội và ga Sài Gòn, nối liền tuyến đường sắt Bắc - Nam sau khi đất nước thống nhất.
Theo ông Hoàng Gia Khánh, những năm gần đây, Đường sắt Việt Nam có nhiều thay đổi trong tư duy xây dựng chiến lược và định hướng phát triển. Nhiều sản phẩm vận tải hành khách mới được đưa vào khai thác, hoạt động vận tải hàng hóa và liên vận quốc tế tiếp tục được mở rộng.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá, giai đoạn 2021-2026, ngành đường sắt đã có nhiều nỗ lực trong phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh, từ thua lỗ do ảnh hưởng của dịch Covid-19 chuyển sang có lãi; đời sống người lao động được cải thiện, nhiều sản phẩm du lịch - di sản được đưa vào khai thác.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đáng tự hào, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu ngành đường sắt phải thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn lớn đang cản trở sự phát triển.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, tuyến đường sắt Bắc - Nam vẫn là đường đơn khổ 1 m có từ gần một thế kỷ trước. Thị phần vận tải đường sắt sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn 0,12% về hành khách và 0,18% về hàng hóa, do đường sắt chưa phát huy được lợi thế trên trục vận tải dọc chiều dài đất nước.
Trong khi đó, chi phí logistics của Việt Nam ở mức 14-16% GDP, cao hơn nhiều so với mức trung bình thế giới. Mặc dù là kết cấu hạ tầng chiến lược, ngành đường sắt nhiều năm qua chỉ nhận được khoảng 3-5% tổng vốn đầu tư hạ tầng giao thông, chủ yếu dành cho bảo trì, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
Phó Thủ tướng Thường trực chỉ rõ, ngành đường sắt vẫn còn những rào cản về quản lý hành chính; chất lượng dịch vụ, khả năng kết nối số chưa cao; công nghệ chưa theo kịp sự phát triển của thời đại. Tỉ lệ nội địa hóa đầu máy, toa xe mới chỉ đạt khoảng 10%, trong khi hơn 71% lao động vẫn là lao động thủ công.
Đây là những hạn chế, điểm nghẽn đòi hỏi toàn ngành phải quyết tâm khắc phục, tạo đột phá ngay từ giai đoạn hiện nay.
Phó Thủ tướng đề nghị Tập đoàn tiếp tục đổi mới tư duy và định vị chiến lược, lấy an toàn làm yêu cầu hàng đầu, chất lượng dịch vụ làm thước đo; đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, làm chủ công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt trong nước.
Cùng với hoạt động vận tải, Tập đoàn được yêu cầu khai thác hiệu quả nguồn lực từ tài sản đường sắt, phát triển logistics và mô hình đô thị TOD; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng mô hình quản trị hiện đại, công khai và minh bạch.
Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng đã thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương lao động Hạng 3 cho Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam và cá nhân đồng chí Đặng Sỹ Mạnh, Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch Tập đoàn; trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho đồng chí Hoàng Gia Khánh, Tổng giám đốc Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam.
Từ tuyến Sài Gòn - Mỹ Tho được khởi công cách đây 145 năm đến những dự án đường sắt quy mô lớn đang được chuẩn bị, vai trò của đường sắt đang được định vị lại. Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, hệ thống đường sắt trong giai đoạn tới được kỳ vọng trở thành một cấu phần của hạ tầng kinh tế, kết nối các trung tâm sản xuất, đô thị, cửa khẩu và cảng biển, đồng thời tạo thêm dư địa cho logistics, công nghiệp đường sắt và phát triển đô thị.
.png "Kế hoạch kinh tế 2027: Phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, thu nhập bình quân đạt 6.100 USD")
