Căng thẳng Trung Đông: Trung Quốc sắp cấm một mặt hàng cực quan trọng, có thể làm rung chuyển ngành nông nghiệp và công nghiệp thế giới

Thị trường nguyên liệu công nghiệp toàn cầu đang đứng trước nguy cơ biến động mạnh khi Trung Quốc phát tín hiệu có thể ngừng xuất khẩu axit sulfuric từ tháng 5 tới. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung lưu huỳnh – nguyên liệu đầu vào quan trọng – bị gián đoạn do xung đột tại Trung Đông, làm gia tăng sức ép lên nhiều ngành sản xuất.

Theo các nguồn tin thân cận, một số nhà sản xuất axit sulfuric tại Trung Quốc đã nhận được thông báo về khả năng thay đổi chính sách xuất khẩu. Một khách hàng lớn cũng xác nhận đã được phía nhà cung cấp Trung Quốc thông tin về việc tạm dừng này. Dù chưa có xác nhận chính thức từ Bộ Thương mại Trung Quốc, nhiều đánh giá cho rằng biện pháp có thể kéo dài trong thời gian dài, thậm chí đến hết năm 2026.

Axit sulfuric là sản phẩm phụ quan trọng trong quá trình luyện kim, đặc biệt từ đồng và kẽm, đồng thời là nguyên liệu thiết yếu trong sản xuất phân bón phosphat. Việc Trung Quốc – một trong những nguồn cung lớn – hạn chế xuất khẩu được cho là nhằm ưu tiên thị trường nội địa, nhất là trong mùa cao điểm gieo trồng.

Diễn biến này càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt trên thị trường toàn cầu. Trước đó, xung đột tại Trung Đông đã khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, làm giảm nguồn cung lưu huỳnh – sản phẩm phụ của ngành lọc dầu khí. Khu vực này vốn chiếm khoảng 1/3 sản lượng lưu huỳnh toàn cầu, do đó bất kỳ sự gián đoạn nào cũng nhanh chóng lan sang các ngành liên quan.

Giá axit sulfuric đã tăng đáng kể kể từ khi căng thẳng địa chính trị leo thang. Tại Chile – quốc gia nhập khẩu hơn 1 triệu tấn axit sulfuric từ Trung Quốc mỗi năm – giá mặt hàng này đã tăng mạnh. Đáng chú ý, khoảng 20% sản lượng đồng của Chile, nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới, phụ thuộc vào quy trình xử lý cần sử dụng axit sulfuric.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu Trung Quốc thực sự dừng xuất khẩu trong thời gian dài, áp lực chi phí sẽ gia tăng đáng kể. Bà Sarah Marlow, biên tập viên chuyên về thị trường axit của Argus, nhận định giá tại Chile có thể tiếp tục leo thang nếu nguồn cung không được cải thiện. Trong khi đó, theo ông Peter Harrisson, nhà phân tích tại CRU, việc tìm nguồn thay thế là rất khó khăn do thị trường lưu huỳnh toàn cầu cũng đang thiếu hụt.

Không chỉ ngành khai khoáng, lĩnh vực phân bón cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp. Axit sulfuric là đầu vào quan trọng để sản xuất phân bón phosphat – yếu tố then chốt trong nông nghiệp. Việc nguồn cung bị siết chặt có thể khiến chi phí sản xuất phân bón tăng cao, từ đó tạo áp lực lên giá lương thực trong thời gian tới.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đã chịu nhiều biến động, động thái từ Trung Quốc được xem là một “cú sốc kép”, vừa hạn chế nguồn cung trực tiếp, vừa làm gia tăng tâm lý lo ngại trên thị trường. Các doanh nghiệp và quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu hiện đang theo dõi sát sao diễn biến, đồng thời tìm kiếm các phương án thay thế nhằm giảm thiểu rủi ro trong thời gian tới.

Theo Mining