Theo trang tin 36Kr, sau bốn năm chịu tác động mạnh từ chính sách mua sắm tập trung, ngành thiết bị chỉnh hình Trung Quốc đang cho thấy những tín hiệu phục hồi rõ nét.
Những doanh nghiệp từng lao đao vì giá bán sụt giảm và lợi nhuận bị bào mòn nay dần lấy lại đà tăng trưởng, trong khi cục diện cạnh tranh của toàn ngành cũng bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới.
Năm 2025 được xem là dấu mốc quan trọng của quá trình này. Dưới sự dẫn dắt của các doanh nghiệp đầu ngành như Chunli Medical và Dabo Medical, giá cổ phiếu bình quân của nhóm doanh nghiệp chỉnh hình lớn tăng 24,82% trong năm.
Điều này đã phản ánh niềm tin thị trường đang dần quay trở lại.
Bốn năm tái cấu trúc một ngành công nghiệp
Tháng 9/2021, chương trình mua sắm tập trung đối với khớp nhân tạo chính thức mở màn cho cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong lịch sử ngành chỉnh hình Trung Quốc.
Giá sản phẩm giảm trung bình tới 82%, phá vỡ hoàn toàn mô hình tăng trưởng truyền thống vốn dựa trên “giá bán cao, biên lợi nhuận cao và hoa hồng cao”.
Trong hai năm tiếp theo, các lĩnh vực cột sống, chấn thương và y học thể thao lần lượt được đưa vào danh mục mua sắm tập trung với mức giảm giá đều vượt 80%.
Hệ quả là toàn ngành rơi vào giai đoạn điều chỉnh sâu khi giá bán lao dốc, lợi nhuận bị thu hẹp, hệ thống phân phối tái cấu trúc và hàng tồn kho phải lập tức giảm giá.
Nhiều doanh nghiệp đầu ngành rơi vào tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận không tăng.
Các công ty từng được xem là ngôi sao như Chunli Medical, AK Medical và Weigao Orthopaedic đều ghi nhận lợi nhuận ròng suy giảm trong năm 2023.
Trên thị trường vốn, giá trị vốn hóa toàn ngành từng bốc hơi hơn 100 tỷ Nhân dân tệ, kéo niềm tin nhà đầu tư xuống mức thấp nhất.
Tuy nhiên, chính trong giai đoạn khó khăn đó, nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới đã được hình thành.
Sự phục hồi của ngành được phản ánh rõ nét qua kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp đầu ngành.
Chunli Medical là ví dụ tiêu biểu nhất. Trước khi chính sách mua sắm tập trung được triển khai, công ty trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh từ năm 2018 đến 2021.
Doanh thu tăng từ 498 triệu Nhân dân tệ lên 1,1 tỷ Nhân dân tệ, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 30,56%, lợi nhuận ròng tăng từ 106 triệu Nhân dân tệ lên 322 triệu Nhân dân tệ.
Tuy nhiên, sau khi chính sách mua sắm tập trung được áp dụng, dù ba sản phẩm khớp của công ty trúng thầu, sản phẩm khớp gối lại thất bại do mức giá đưa ra quá cao.
Năm 2022, sản lượng và doanh số bán các sản phẩm khớp nhân tạo tăng lần lượt 82,08% và 63,06%, nhưng doanh thu chỉ tăng 8,43%, trong khi lợi nhuận ròng giảm 4,54%. Đến năm 2024, mức suy giảm lợi nhuận tiếp tục mở rộng lên 55,01%.
Bước ngoặt xuất hiện trong năm 2025. Ba quý đầu năm, Chunli Medical đạt doanh thu 756 triệu NDT, tăng 48,75%; lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 192 triệu NDT, tăng tới 213,21%.
Đáng chú ý, doanh thu từ thị trường quốc tế đã vượt ngưỡng 40%, trở thành động lực tăng trưởng mới của doanh nghiệp.
Nhìn rộng ra toàn ngành tại Trung Quốc, trong số 16 doanh nghiệp niêm yết có hoạt động chỉnh hình thuộc nhóm vật tư y tế trên thị trường cổ phiếu Trung Quốc, có tới 14 công ty ghi nhận tăng trưởng doanh thu trong ba quý đầu năm 2025, trong khi 11 doanh nghiệp đạt tăng trưởng lợi nhuận ròng.
Sự hồi sinh của ngành chỉnh hình Trung Quốc không đơn thuần là một chu kỳ tăng trưởng mới mà phản ánh những thay đổi mang tính cấu trúc sau khi chính sách mua sắm tập trung tái định hình toàn bộ thị trường quốc gia này.
Ở giai đoạn đầu, mức giảm giá hơn 80% khiến toàn ngành rơi vào trạng thái “sốc”. Tuy nhiên, khi các hợp đồng mua sắm tập trung bước vào giai đoạn thực thi ổn định và các quy tắc đấu thầu dần hoàn thiện, mức giảm giá đã thu hẹp đáng kể so với trước.
Đơn cử, trong đợt gia hạn mua sắm tập trung khớp nhân tạo năm 2024, quy mô mua sắm tiếp tục mở rộng nhưng giá trúng thầu không còn giảm sâu như giai đoạn đầu, thậm chí một số sản phẩm còn tăng nhẹ.
Điều này cho thấy hệ thống giá đã dần ổn định và doanh nghiệp có thể dự báo tốt hơn về nhu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, chính sách mua sắm tập trung cũng giúp cắt giảm đáng kể chi phí trung gian và marketing.
Trường hợp của Weigao Orthopaedic là minh chứng rõ nét khi chi phí bán hàng giảm từ 747 triệu Nhân dân tệ năm 2021 xuống còn 292 triệu Nhân dân tệ trong ba quý đầu năm 2025, tương đương mức giảm 47,1%.
Quan trọng hơn, việc giảm giá đã giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.
Nếu trước đây một ca thay khớp một bên thường tiêu tốn 70.000 đến 80.000 Nhân dân tệ thì sau mua sắm tập trung, chi phí vật tư giảm xuống chỉ còn vài nghìn Nhân dân tệ, khiến phần chi phí bệnh nhân phải tự chi trả chỉ khoảng 15.000 Nhân dân tệ.
Theo dữ liệu của Tập đoàn đa quốc gia chuyên phân tích dữ liệu y tế IQVIA, số lượng ca cấy ghép khớp nhân tạo tại Trung Quốc đã tăng 20% sau khi chính sách được triển khai.
Điều này cho thấy việc giảm giá không làm thu hẹp thị trường mà ngược lại còn mở rộng nhu cầu điều trị và tạo thêm không gian tăng trưởng cho doanh nghiệp.
Một tác động quan trọng khác của chính sách mua sắm tập trung là sự thay đổi cán cân cạnh tranh giữa doanh nghiệp nội địa và các tập đoàn đa quốc gia.
Trước đây, các thương hiệu quốc tế như Johnson & Johnson, Zimmer Biomet và Stryker chiếm vị trí thống lĩnh trong các phân khúc cao cấp như khớp nhân tạo và cột sống, với thị phần thường xuyên vượt 50%.
Tuy nhiên, cơ chế “giá thấp thắng thầu” của chương trình mua sắm tập trung không phù hợp với cấu trúc chi phí cũng như chiến lược định vị cao cấp của các tập đoàn nước ngoài.
Trước áp lực lợi nhuận suy giảm, nhiều doanh nghiệp đã thu hẹp hoạt động tại Trung Quốc và tập trung vào các sản phẩm công nghệ cao chưa nằm trong phạm vi đấu thầu tập trung.
Khoảng trống thị trường này nhanh chóng được lấp đầy bởi các doanh nghiệp nội địa. Nhờ lợi thế chi phí và khả năng cung cấp dịch vụ bản địa hóa, các công ty Trung Quốc đã đẩy nhanh tiến trình thay thế hàng nhập khẩu.
Hiện tỷ lệ nội địa hóa trong ba lĩnh vực cốt lõi gồm khớp nhân tạo, cột sống và chấn thương đã lần lượt đạt 69%, 80% và 91%.
Cuộc cạnh tranh mới: Công nghệ, toàn cầu hóa và hệ sinh thái
Nếu giai đoạn 2021–2023 là cuộc chiến sinh tồn thì từ năm 2025 trở đi, trọng tâm cạnh tranh của ngành công nghệ chỉnh hình Trung Quốc đã chuyển sang đổi mới công nghệ.
Các doanh nghiệp đầu ngành đang gia tăng đầu tư vào các sản phẩm giá trị gia tăng cao. Tháng 4/2025, Chunli Medical được phê duyệt lưu hành mẫu khớp gối toàn phần sinh học “lớp phủ kép” đầu tiên do Trung Quốc tự phát triển.
Trong khi đó, thiết bị hợp nhất đốt sống bằng hợp kim titan xốp in 3D của AK Medical đánh dấu bước tiến mới của công nghệ in 3D trong lĩnh vực cấy ghép y tế.
Song song với đổi mới công nghệ là chiến lược mở rộng quốc tế. Trong nửa đầu năm 2025, doanh thu nước ngoài của Chunli Medical đạt 353 triệu Nhân dân tệ, chiếm 43,85% tổng doanh thu.
Dabo Medical ghi nhận doanh thu quốc tế 158 triệu Nhân dân tệ, tăng 50,84% và đang lên kế hoạch xây dựng trụ sở khu vực tại Đông Nam Á.
Một xu hướng nổi bật khác là sự chuyển dịch từ mô hình bán sản phẩm sang cung cấp giải pháp toàn diện.
AK Medical phát triển nền tảng chỉnh hình số iCOS, tích hợp lập kế hoạch trước phẫu thuật, hệ thống hoặc robot trong phẫu thuật và vật cấy ghép thành một giải pháp khép kín.
Trong khi đó, Weigao Orthopaedic tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm từ cột sống, chấn thương, khớp sang y học thể thao nhằm đáp ứng nhu cầu mua sắm một cửa của các bệnh viện.
Dù vậy, hành trình chuyển từ vị thế “người theo sau” sang “người dẫn đầu” vẫn còn nhiều thách thức. Những đột phá ở phân khúc cao cấp đòi hỏi quá trình tích lũy công nghệ dài hạn.
Việc mở rộng toàn cầu cũng yêu cầu doanh nghiệp vượt qua các rào cản khắt khe như chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn CE của châu Âu hay FDA của Mỹ, đồng thời cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu quốc tế đã có lợi thế từ nhiều thập kỷ.
Từ góc nhìn toàn ngành, chính sách mua sắm tập trung từng đẩy các doanh nghiệp chỉnh hình Trung Quốc vào cuộc khủng hoảng sinh tồn.
Nhưng cũng chính quá trình đó đã thúc đẩy ngành tái cấu trúc, nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy nhanh đổi mới công nghệ.
Sau quá trình chuyển mình, ngành chỉnh hình Trung Quốc đang từng bước thoát khỏi chu kỳ phụ thuộc vào giá cả để bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi công nghệ, toàn cầu hóa và năng lực xây dựng hệ sinh thái sẽ quyết định vị thế của những người chiến thắng.
*Theo 36Kr
.jpg "Bầu Đức đưa thương hiệu HAGL vào bóng đá Lào sau thỏa thuận 5.000 ha cà phê")
