Cao tốc La Sơn - Hòa Liên sắp về đích, chạy đua với sạt trượt

Chạy nước rút cho mốc 15/8

Sáng 8/8, trên cao tốc La Sơn - Hòa Liên, nắng xuyên qua những triền núi, hắt xuống mặt đường vừa hoàn thiện. Phần lớn tuyến đường đã khoác lên diện mạo của một cao tốc sắp về đích. Những dải bê tông nhựa đen nối dài qua núi, vạch sơn trắng đã hiện rõ. Dải phân cách, lưới chống chói, hộ lan chạy theo những đoạn đường uốn giữa màu xanh của núi rừng.

Dọc tuyến, từng nhóm công nhân vẫn chia nhau những phần việc cuối. Người lắp biển báo, người căn chỉnh hộ lan, nhóm khác kiểm tra dải phân cách và các hạng mục an toàn giao thông. Khối lượng còn lại không nhiều, nhưng thời gian cũng chẳng còn nhiều.

Ông Dương Đức Nam, giám sát trưởng Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng công trình giao thông 2, cho biết dự án đã hoàn thành khoảng 97% khối lượng. Khoảng 3% còn lại chủ yếu là biển báo, hộ lan và một số hạng mục an toàn giao thông. Mặt đường cơ bản hoàn thành, sơn kẻ đường cũng đã xong. Mục tiêu đến ngày 15/8 cơ bản hoàn thành dự án.

Trên một số đoạn nền đường đắp cao, công nhân đang tháo, lắp lại từng đoạn hộ lan. Theo tiêu chuẩn khai thác cao tốc, những vị trí nền đường cao từ 5m trở lên phải sử dụng hộ lan tôn ba sóng thay cho hộ lan hai sóng để tăng khả năng bảo vệ phương tiện khi xảy ra sự cố.

Nhìn qua chỉ là những đoạn thép chạy ven đường, nhưng từng cao độ, mối nối đều phải được căn chỉnh đúng yêu cầu kỹ thuật trước ngày tuyến đường hoàn thiện.

Theo Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh, dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn La Sơn - Hòa Liên dài khoảng 65km, qua thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng, tổng mức đầu tư điều chỉnh hơn 3.270 tỷ đồng.

Đến nay, các lớp bê tông nhựa đã đạt hơn 99% khối lượng. Trong tổng số 50 cầu trên tuyến, 42 cầu đủ điều kiện thông xe, 46 cầu đã được thảm bê tông nhựa mặt cầu. Giá trị xây lắp thực hiện hơn 2.455 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Minh Khánh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh, cho biết các hạng mục chính đã cơ bản hoàn tất. Các nhà thầu đang được yêu cầu dồn nhân lực, thiết bị hoàn thiện những phần việc còn lại để giữ mốc 15/8.

Thời tiết vùng núi là một trong những trở ngại lớn ở giai đoạn nước rút. Có ngày buổi sáng trời nắng nhưng đầu giờ chiều mưa lớn, khiến nhiều hạng mục ngoài trời phải tạm dừng. Khi thời tiết thuận lợi trở lại, các nhà thầu tăng ca, tổ chức thi công ban đêm để bù tiến độ.

Bám sườn núi, giữ đường trước mùa mưa

Nếu trên mặt đường là cuộc chạy nước rút hoàn thiện cao tốc, ở những sườn núi bên cạnh lại diễn ra một cuộc đua khác, xử lý những điểm sạt trượt sau các đợt mưa bão năm 2025, khi mùa mưa mới đang đến gần.

Tại Km50+700, công trường nằm trên đoạn địa hình hẹp, một bên là sườn núi, một bên là vực sâu, trong khi tuyến đường hiện hữu vẫn phải duy trì giao thông. Máy khoan cọc nhồi và nhiều thiết bị cơ giới hoạt động trên phần mặt bằng hạn chế. Các nhóm công nhân chia nhau thi công cọc, mố trụ, gia công cốt thép và đúc dầm.

Mặt bằng chật hẹp khiến việc bố trí máy móc gặp nhiều khó khăn. Nhà thầu vừa phải tổ chức thi công sát mép vực, vừa dành phần đường để phương tiện lưu thông an toàn.

Ông Huỳnh Hữu Dít, chỉ huy trưởng công trình của Công ty cổ phần Xây dựng cầu 75, cho biết đây là một trong những điểm sạt nghiêm trọng, buộc dự án phải bổ sung phương án xây dựng cầu cạn gồm hai đơn nguyên độc lập.

Để không cắt giao thông, nhà thầu phải thi công đơn nguyên bên phải trước. Khi phần cầu này hoàn thành, phương tiện được chuyển sang cầu mới, hệ cọc ván thép đang giữ nền đường hiện hữu mới được tháo để tiếp tục làm đơn nguyên bên trái.

“Nhân lực, máy móc có thể huy động thêm, nhưng khó nhất vẫn là thời tiết. Có khi dưới thành phố trời nắng nhưng trên này khoảng 2 giờ chiều đã mưa rất lớn”, ông Dít nói.

Mưa bình thường đã khó làm. Gặp dông sét, những chiếc cẩu vươn cao giữa núi phải lập tức dừng hoạt động. Mưa vừa ngớt, công nhân lại vào việc, có hôm kéo dài đến tối.

Nhà thầu hiện triển khai đồng thời nhiều mũi. Tại cầu Km50+700, 9/17 cọc khoan nhồi đã được thi công, 7/20 phiến dầm của đơn nguyên bên phải đã đúc xong.

Rời Km50+700, những dấu vết của đất đá trượt xuống núi vẫn xuất hiện ở nhiều đoạn khác.

Tại Km39+900 qua Đà Nẵng, những vệt đất trượt kéo dài từ sườn núi xuống sát mặt đường. Mùa mưa mới chỉ bắt đầu nhưng mái taluy đã cho thấy những dấu hiệu bất ổn.

Ông Chu Minh Tuấn, chỉ huy trưởng thuộc Tổng công ty Thành An, đứng dưới chân taluy chỉ lên những khoảng núi cao phía trên. Phương án đang tính đến là hạ độ dốc mái taluy, tạo cơ, tạo thềm để giảm áp lực khối đất.

Có nơi phải mở rộng thêm 30-50m vào phía trong. Điều đó đồng nghĩa phải bổ sung mặt bằng trên những diện tích trồng keo của người dân.

Trong lúc chờ hoàn thiện thủ tục, phía dưới chân taluy, những khối bê tông lớn đã được đặt thành hàng để ngăn đất đá tràn xuống mặt đường.

“Có vị trí cao cả trăm mét. Đưa máy lên đã khó, gặp mưa kéo dài để máy trên đó cũng nguy hiểm. Nhưng cứ đưa lên rồi lại đưa xuống thì mất rất nhiều thời gian”, ông Tuấn nói.

Đó cũng là bài toán khó nhất tại những mái núi dọc cao tốc này. Một điểm sạt không phải cứ xúc hết đất đá là xong.

Ông Dương Đức Nam chia sẻ thêm, có những vết trượt bắt đầu từ độ cao hàng trăm mét phía trên mặt đường. Muốn ổn định lâu dài phải xử lý từ mái núi: giảm độ dốc, tạo thềm, gia cố những vị trí cần thiết và đặc biệt phải dẫn được nước ra khỏi khối đất.

Tùy từng khu vực, giải pháp có thể là hạ mái taluy, giật cơ, xây tường chắn hoặc điều chỉnh hệ thống thoát nước.

Ông Nguyễn Minh Khánh thông tin thêm, Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh đang phối hợp với địa phương đẩy nhanh thủ tục bổ sung mặt bằng tại những nơi cần hạ mái taluy, sớm bàn giao để các nhà thầu triển khai.

Chiều xuống trên La Sơn - Hòa Liên, mây lại bắt đầu tụ quanh những đỉnh núi. Dưới mặt đường, những đoạn hộ lan cuối cùng vẫn được căn chỉnh. Trên cao, máy đào vẫn bám vào sườn đất.

97% khối lượng dự án đã hoàn thành, phần việc còn lại không chỉ là đưa tuyến cao tốc cán mốc 15/8. Trước những mùa mưa phía trước, cuộc chạy đua quan trọng hơn vẫn đang diễn ra trên những mái núi: giữ đất ở lại trên sườn và giữ con đường phía dưới được an toàn.