Xuất hiện diễn biến mới xung quanh dự án đường sắt cao tốc hơn 7 tỷ USD do Trung Quốc đầu tư: Khoản nợ khủng sẽ đi về đâu?

Bộ Tài chính Indonesia dự kiến ​​sẽ mua 60% cổ phần của PT Kereta Cepat Indonesia-China (KCIC), đơn vị vận hành tuyến đường sắt cao tốc Jakarta-Bandung.

"Cổ phần sẽ được cơ quan đầu tư quốc gia Danantara chuyển giao cho Bộ Tài chính. Chúng tôi sẽ đẩy nhanh quá trình để đảm bảo hoàn tất vào tháng 9", Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa phát biểu với báo giới vào thứ Tư (5/8).

60% cổ phần trước đây do một liên doanh doanh nghiệp nhà nước Indonesia nắm giữ thông qua PT Pilar Sinergi BUMN Indonesia (PSBI), trong khi số cổ phần còn lại sẽ vẫn thuộc sở hữu của Công ty TNHH Đường sắt cao tốc Bắc Kinh Yawan (Trung Quốc).

Sau khi mua lại, tuyến đường sắt cao tốc Jakarta-Bandung, còn được gọi là Whoosh, sẽ được vận hành bởi các "đơn vị đặc trách" (SMV) thuộc Bộ Tài chính,đảm bảo hoạt động hoặc nợ của tuyến đường sắt này không còn gây gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

Ông Sadewa cho biết sẽ quyết định đơn vị SMV nào thuộc Bộ sẽ tiếp quản hoạt động của KCIC, đồng thời nói thêm rằng nhiều hơn một đơn vị có thể cùng quản lý.

"Cuộc thảo luận đang diễn ra. Có thể sẽ có nhiều hơn một đơn vị tham gia", ông nói.

Theo kế hoạch, chi phí hoạt động và việc trả nợ của KCIC sẽ được tài trợ thông qua doanh thu hoặc cổ tức do SMV tạo ra.

Bộ trưởng Tài chính cũng đảm bảo rằng việc thay đổi quyền sở hữu sẽ không ảnh hưởng đến hợp tác đường sắt cao tốc (HSR) giữa Indonesia và Trung Quốc, vì Bắc Kinh vẫn cam kết hợp tác với Jakarta, đặc biệt là về đề xuất mở rộng tuyến HSR đến Đông Java.

Về việc mở rộng đường sắt cao tốc đến Đông Java, Bộ Điều phối Cơ sở hạ tầng và Phát triển vùng cho biết đang tiến hành nghiên cứu sơ bộ.

Tuy nhiên, Bộ Giao thông vận tải cho biết việc tái cấu trúc tài chính của tuyến Jakarta-Bandung sẽ được dùng làm tiêu chuẩn trước khi chính phủ quyết định có mở rộng tuyến đường đến Surabaya và Banyuwangi hay không.

Tuyến đường sắt cao tốc Whoosh dài 142 km này có vốn đầu tư 7,3 tỷ USD do Trung Quốc hậu thuẫn. Dự án này đã gặp phải nhiều vấn đề , bao gồm các vấn đề về thu hồi đất, chậm tiến độ do đại dịch và đội vốn.

Vấn đề cốt lõi là khoản vay 7,2 tỷ USD từ Ngân hàng Phát triển Trung Quốc, trong đó 1,2 tỷ USD là phần đội vốn.

Kể từ khi đi vào hoạt động tháng 10/2023, dự án gặp khó khăn do nhu cầu hành khách thấp. Whoosh chỉ vận chuyển khoảng 10 triệu hành khách tính đến giữa năm 2025 – thấp hơn nhiều so với con số dự kiến ​​31 triệu hành khách mỗi năm. Dự án đã ghi nhận khoản lỗ 4,2 nghìn tỷ rupiah (234,5 triệu USD) vào năm 2024 và lỗ thêm 1,62 nghin tỷ rupiah trong nửa đầu năm 2025. Tính đến cuối tháng 6 năm ngoái, nợ phải trả của phía Indonesia đã tăng vọt lên 18,9 nghìn tỷ rupiah.

Năm 2017, Ngân hàng Phát triển Trung Quốc đã cấp cho công ty vận hành đường sắt cao tốc khoản vay 4,5 tỷ USD với lãi suất 2% trong 40 năm. Đến năm 2023, ngân hàng này tiếp tục cấp thêm khoản vay 35 năm với lãi suất trên 3%. Theo truyền thông địa phương, chỉ riêng tiền lãi hàng năm đã lên tới khoảng 120 triệu USD.

Theo Antara, Reuters