Theo The Moscow Times, Nhật Bản được cho là sắp tiếp nhận lô dầu thô đầu tiên từ Nga kể từ khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang và việc đóng cửa eo biển Hormuz gây gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Theo truyền thông Nhật Bản dẫn nguồn từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp, động thái này diễn ra trong bối cảnh Tokyo buộc phải tìm kiếm nguồn thay thế nhằm đảm bảo an ninh năng lượng khi thị trường thế giới biến động mạnh.
Sau khi xung đột tại Ukraine nổ ra năm 2022, Nhật Bản đã phần lớn đình chỉ nhập khẩu dầu từ Nga, dù vẫn duy trì một số giao dịch hạn chế trong các trường hợp đặc biệt, gần nhất là vào mùa hè năm ngoái. Tuy nhiên, áp lực từ việc nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn đang khiến chính phủ nước này phải cân nhắc lại chính sách năng lượng.
Theo báo Mainichi, lô dầu sắp tới sẽ được vận chuyển thông qua dự án Sakhalin-2 tại vùng Viễn Đông của Nga. Dự án này do Gazprom nắm cổ phần chi phối, trong khi các tập đoàn thương mại Nhật Bản như Mitsui và Mitsubishi giữ vai trò cổ đông thiểu số.
Lô hàng dự kiến sẽ cập cảng tại tỉnh Ehime, phía tây Nhật Bản, thông qua công ty lọc dầu Taiyo Oil.
Đáng chú ý, việc nhập khẩu này diễn ra trong bối cảnh Mỹ vẫn duy trì cơ chế miễn trừ trừng phạt đối với dầu khí từ dự án Sakhalin-2, dù giấy miễn trừ dự kiến hết hạn vào tháng 6 tới. Điều này khiến các doanh nghiệp và chính phủ Nhật Bản phải tính toán thận trọng trong chiến lược nguồn cung.
Song song với việc nối lại nhập khẩu từ Nga, Nhật Bản cũng đang tăng cường mua dầu từ Mỹ và các quốc gia khác thông qua các tuyến vận chuyển thay thế, tránh khu vực Hormuz đang bị phong tỏa.
Theo số liệu năm 2025, khoảng 94% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản đến từ Trung Đông, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào khu vực này. Trước rủi ro gián đoạn kéo dài, Tokyo hồi tháng 3 đã tuyên bố sẽ xem xét khả năng nhập khẩu dầu Nga trong trường hợp cần thiết.
Không chỉ Nhật Bản, một số nền kinh tế châu Á khác như Philippines, Indonesia và Hàn Quốc cũng đã gia tăng mua dầu và các sản phẩm năng lượng từ Nga nhằm ứng phó với tình trạng thiếu hụt nguồn cung trên thị trường toàn cầu.
Diễn biến này cho thấy sự linh hoạt ngày càng rõ trong chính sách năng lượng của các quốc gia châu Á, khi yếu tố an ninh nguồn cung đang được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh địa chính trị tiếp tục gây áp lực lên thị trường hàng hóa.
Vào cuối tháng 4, một tàu chở dầu của Nhật Bản đã rời eo biển Hormuz lần đầu tiên kể từ khi xung đột tại Iran leo thang. Theo MarineTraffic, tàu Idemitsu Maru do Idemitsu Kosan quản lý đã tới Vịnh Oman, vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu thô từ Saudi Arabia và dự kiến cập cảng Nagoya vào giữa tháng 5.
Việc tàu được phép rời đi được cho là kết quả của các cuộc đàm phán giữa Tokyo và Tehran. Tuy nhiên, hoạt động lưu thông vẫn chưa ổn định, trong khi Nhật Bản tiếp tục xả dự trữ dầu chiến lược để bù đắp thiếu hụt trong nước.
