Cho rằng Grab thu phí nền tảng quá cao, láng giềng Việt Nam bắt giảm hơn một nửa, thêm bảo hiểm cho tài xế

Chính phủ Indonesia vừa đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt đối với ngành gọi xe công nghệ khi yêu cầu giảm mạnh mức phí nền tảng mà các doanh nghiệp như Grab và GoTo được phép thu từ tài xế. Theo Reuters và các nguồn tin quốc tế, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã ký quy định mới, hạ trần phí từ 20% xuống còn 8% cho mỗi chuyến xe.

Quy định này đồng nghĩa với việc tỷ lệ doanh thu mà tài xế được giữ lại sẽ tăng từ khoảng 80% trước đây lên ít nhất 92%, đánh dấu một sự thay đổi lớn trong cách phân chia lợi nhuận giữa nền tảng và người lao động. Theo hãng tin Antara, Chính phủ Indonesia cho biết mục tiêu của chính sách là cải thiện thu nhập và điều kiện làm việc cho hàng triệu tài xế công nghệ - lực lượng lao động quan trọng trong nền kinh tế số của nước này.

Indonesia hiện là thị trường lớn nhất Đông Nam Á đối với dịch vụ gọi xe và giao đồ ăn, nơi hai “ông lớn” Grab và GoTo chiếm thị phần áp đảo. Theo Reuters, hai doanh nghiệp này kiểm soát hơn 90% thị trường gọi xe tại Indonesia, với hàng triệu tài xế tham gia nền tảng.

Trước khi có quyết định mới, mức phí nền tảng khoảng 20% đã trở thành điểm gây tranh cãi kéo dài. Nhiều tài xế cho rằng thu nhập thực tế bị bào mòn bởi các khoản chiết khấu, khuyến mãi và chính sách giá linh hoạt của nền tảng. Reuters từng ghi nhận các cuộc biểu tình quy mô lớn của tài xế tại nhiều thành phố Indonesia, trong đó người lao động yêu cầu được giữ lại ít nhất 90% giá trị chuyến đi.

Không chỉ tài xế, dư luận Indonesia cũng ngày càng quan tâm đến mô hình kinh doanh của các nền tảng số. Theo Straits Times, quyết định áp trần 8% được xem là một chính sách mang tính “dân túy”, nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ người lao động. Một số tài xế cho biết thu nhập của họ có thể tăng hơn 10% nhờ quy định mới.

Tuy nhiên, chính sách này cũng đặt ra thách thức không nhỏ cho các doanh nghiệp công nghệ. Trước đó, cả Grab và GoTo đều đã triển khai nhiều biện pháp tăng hiệu quả vận hành và điều chỉnh giá dịch vụ để bù đắp chi phí, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng và môi trường kinh tế biến động. Reuters cho biết Grab đã phải dựa vào công nghệ như trí tuệ nhân tạo để tối ưu giá cước và duy trì lợi nhuận, đồng thời vẫn phải cân đối giữa khả năng chi trả của khách hàng và thu nhập của tài xế.

Trong khi đó, GoTo – doanh nghiệp công nghệ lớn nhất Indonesia – vừa ghi nhận quý đầu tiên có lãi vào năm 2026 sau thời gian dài thua lỗ, nhờ cắt giảm chi phí và tăng doanh thu. Điều này cho thấy ngành gọi xe đang trong giai đoạn tái cấu trúc, với áp lực vừa phải tăng trưởng, vừa phải đảm bảo lợi nhuận.

Việc giảm mạnh phí nền tảng xuống 8% vì vậy được đánh giá là có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mô hình kinh doanh của các công ty này. Một số phân tích cho rằng nếu không điều chỉnh giá dịch vụ hoặc tìm nguồn doanh thu mới, biên lợi nhuận của doanh nghiệp có thể bị thu hẹp đáng kể.

Dù vậy, chính phủ Indonesia tỏ rõ quan điểm ưu tiên bảo vệ người lao động. Tổng thống Prabowo nhấn mạnh rằng các nền tảng phải đảm bảo quyền lợi cơ bản cho tài xế, bao gồm cả bảo hiểm y tế và an toàn lao động, trong bối cảnh công việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro.