Ngành ngân hàng 9T/2026: Nợ xấu tăng lên 2,3%, áp lực vốn chưa hạ nhiệt

Hải Sơn | 12:51 20/11/2026

Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành tăng lên 2,3% và tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) giảm về 112% sau 9 tháng năm 2026. Dù thanh khoản ngắn hạn bớt căng thẳng, nhu cầu vốn dài hạn và cuộc đua huy động vẫn đặt ra nhiều thách thức cho hệ thống ngân hàng trong 12 - 18 tháng tới.

Ngành ngân hàng 9T/2026: Nợ xấu tăng lên 2,3%, áp lực vốn chưa hạ nhiệt
Ảnh minh hoạ: AI

Báo cáo cập nhật ngành ngân hàng 9 tháng năm 2026 của Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating), công bố ngày 19/11/2026, cho thấy nền tảng tín nhiệm toàn ngành có sự suy giảm nhẹ. Đằng sau sự chững lại của nhịp tăng trưởng tín dụng trong quý III/2026 là một chuỗi tác động liên hoàn: mặt bằng lãi suất vay neo cao, chi phí hoạt động tăng lên và áp lực dòng tiền gắn với căng thẳng địa chính trị đang bào mòn sức chịu đựng tài chính của người vay.

Rủi ro chất lượng tài sản lan rộng, nhóm vừa và nhỏ chịu sức ép lớn nhất

Dấu hiệu rõ rệt nhất của áp lực tín dụng là tỷ lệ nợ xấu toàn ngành nhích từ mức 2,2% cuối 6 tháng đầu năm lên 2,3% sau 9 tháng. Con số tăng thêm tuy không quá đột biến nếu nhìn thoáng qua, nhưng bản chất lại đáng chú ý ở độ lan tỏa của rủi ro.

h1.png

Áp lực suy giảm khả năng trả nợ thể hiện đậm nét nhất ở khách hàng cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) - những nhóm vốn nhạy cảm hơn trước biến động chi phí vốn và dòng tiền. Vì vậy, các ngân hàng quy mô vừa (như VIB, OCB, MSB, TPB, EIB) và quy mô nhỏ (như ABB, PGB, VBB, BAB) đang đối mặt với sức ép chất lượng tài sản lớn hơn.

h4.png

Đáng lưu ý, rủi ro không còn gói gọn ở nhóm nhà băng quy mô vừa và nhỏ. Tại nhóm ngân hàng lớn gồm TCB, ACB, STB, HDB, BID và VCB, tỷ lệ nợ xấu tăng bình quân 14 điểm cơ bản so với quý trước. Điểm nóng chủ yếu nằm ở cho vay mua nhà, cho vay tiêu dùng cùng dư nợ SME thuộc các lĩnh vực bất động sản, xây dựng và sản xuất. Khi lãi suất cho vay duy trì ở mức cao, dư địa hồi phục khả năng trả nợ của khách hàng trong ngắn hạn bị thu hẹp, khiến VIS Rating dự báo rủi ro tài sản toàn ngành sẽ tiếp tục ở mức cao.

Lợi nhuận giữ nhịp bình quân nhưng phân hóa sâu giữa các nhà băng

Nhìn ở bề mặt, tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản bình quân (ROAA) toàn ngành sau 9 tháng vẫn giữ nhịp ổn định quanh mức 1,5%.

h5.png

Ở nhóm ngân hàng lớn, bức tranh lợi nhuận có sự tách lớp rõ rệt: TCB và ACB có lợi thế nhờ các khoản cho vay dài hạn mang lại lợi suất cao ở mảng bất động sản và xây dựng; riêng TCB còn được hỗ trợ bởi nguồn thu phí từ dịch vụ bảo hiểm và thanh toán.

VCB, CTG, STB và HDB ghi nhận đà tăng trưởng lợi nhuận chậm lại khi chi phí tín dụng gia tăng. Riêng STB và HDB còn chịu thêm sức ép thu hẹp biên lãi ròng (NIM) do chi phí tiền gửi tăng lên.

h6.png

Với các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, bài toán lợi nhuận khó khăn hơn khi cuộc đua huy động vốn khiến chi phí đầu vào tăng và kéo NIM thu hẹp so với cùng kỳ năm trước. Trong 12 - 18 tháng tới, khi rủi ro tài sản và chi phí tín dụng vẫn ở mức cao, biên an toàn lợi nhuận của nhiều nhà băng sẽ tiếp tục bị thử thách.

Thanh khoản ngắn hạn dịu bớt, áp lực vốn trung – dài hạn chưa hạ nhiệt

Một điểm sáng trong quý III/2026 là thanh khoản ngắn hạn của hệ thống có phần dễ thở hơn. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) toàn ngành giảm từ 114% cuối 6 tháng xuống 112% trong 9 tháng. Sự dịch chuyển này đến từ việc tăng trưởng tín dụng chững lại khi một số ngân hàng tiến sát hạn mức tín dụng cả năm, kết hợp với việc một số nhà băng như ACB, HDB và TCB đẩy mạnh huy động vốn nước ngoài dài hạn.

Bên cạnh đó, Thông tư 50 được đánh giá giúp giảm bớt áp lực tuân thủ LDR trong ngắn hạn, đồng thời mở đường cho quá trình chuyển dịch sang các chuẩn mực thanh khoản theo Basel III - một yếu tố mang ý nghĩa tích cực về mặt tín nhiệm trong dài hạn.

Tuy nhiên, bài toán nguồn vốn nhìn sang 12 - 18 tháng tới vẫn nhiều sức ép: Tiền gửi giá rẻ tiếp tục rút bớt, tỷ lệ CASA trên tổng dư nợ toàn ngành giảm 50 điểm cơ bản so với quý trước, xuống còn 17,3%, do người gửi tiền ưu tiên các sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn và chứng chỉ tiền gửi (CD) có lợi suất cao hơn khi lãi suất duy trì ở mặt bằng cao.

Nhu cầu tín dụng dài hạn phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng được nhận định sẽ tiếp tục tạo áp lực lên nguồn vốn ngân hàng, giữ cạnh tranh huy động và mặt bằng lãi suất tiền gửi ở mức cao.

h9.png

Tỷ lệ vốn chủ sở hữu hữu hình trên tổng tài sản (TCE/TA) toàn ngành giữ ổn định ở mức 8,3% nhờ lợi nhuận duy trì và việc chưa phát sinh chi trả cổ tức bằng tiền mặt trong quý III/2026. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLCR) giảm 4 điểm phần trăm xuống 75% do các khoản vay có vấn đề gia tăng, đặc biệt tại các ngân hàng lớn. Trong khi đó, kế hoạch tăng vốn chủ sở hữu hiện vẫn còn khiêm tốn (ở mức dưới 8% TCE toàn ngành tại một số ngân hàng như VCB, BID, HDB, MSB, NVB, VAB, ABB) và cần thêm thời gian triển khai.

h15.png

Diễn biến 9 tháng năm 2026 cho thấy hệ thống ngân hàng đang bước vào giai đoạn quản trị cân bằng chặt chẽ hơn giữa tăng trưởng, chất lượng tín dụng và chi phí vốn. Với các doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm SME và các ngành gắn với bất động sản, xây dựng, sản xuất - chi phí vay vốn neo cao cùng chuẩn thẩm định thận trọng hơn đồng nghĩa với việc dòng tiền và kế hoạch tài chính cần được tính toán dư địa dự phòng kỹ lưỡng.

h19.png

Với nhà đầu tư, sự phân hóa ngày càng rõ giữa các nhóm ngân hàng về chất lượng danh mục, biên lợi nhuận và bộ đệm dự phòng khiến việc chọn lọc theo từng nhà băng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Ngành ngân hàng 9T/2026: Nợ xấu tăng lên 2,3%, áp lực vốn chưa hạ nhiệt
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO