Theo báo cáo phân tích của Chứng khoán VIX công bố ngày 5/11, kết quả kinh doanh quý III/2026 của các doanh nghiệp niêm yết cho thấy ngành ngân hàng tiếp tục duy trì phong độ, bất chấp những biến động từ môi trường kinh tế trong và ngoài nước.
Cụ thể, 28 ngân hàng niêm yết ghi nhận tổng lợi nhuận sau thuế gần 85.586 tỷ đồng trong quý III/2026. Dù con số này thấp hơn quý II, lợi nhuận toàn ngành vẫn tăng 21,2% so với cùng kỳ năm 2025, đánh dấu quý tăng trưởng dương thứ 14 liên tiếp kể từ quý III/2023.
Đây là tín hiệu cho thấy sức chống chịu của ngành ngân hàng vẫn tương đối tốt trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng không hoàn toàn tích cực khi chất lượng tài sản tại nhiều ngân hàng đang xuất hiện những dấu hiệu đáng chú ý.
Theo thống kê của VIX, tổng quy mô nợ xấu thuộc nhóm 3, 4 và 5 của các ngân hàng đã tăng thêm 26.174 tỷ đồng tính đến cuối quý III/2026.
Đáng chú ý, nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng mạnh nhất, với mức tăng hơn 35.400 tỷ đồng. Trong khi đó, nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) cũng tăng gần 39.850 tỷ đồng so với cuối quý II.
Đặc biệt, ngân hàng Sacombank (HoSE: STB) chiếm tới 34,5% mức tăng nợ nhóm 3 toàn ngành. Diễn biến này cho thấy áp lực suy giảm chất lượng tín dụng đang tập trung đáng kể tại một số ngân hàng, thay vì phân bổ đồng đều trong toàn hệ thống.
Dù vậy, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của 28 ngân hàng niêm yết tính đến cuối quý III vẫn ở mức 2,5%, thấp hơn ngưỡng cảnh báo 3% của Ngân hàng Nhà nước.
Một điểm đáng chú ý khác là sự chênh lệch lớn về khả năng dự phòng rủi ro giữa các ngân hàng. Theo thống kê của VIX trong Top 10 ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu tốt nhất trong nhóm 28 ngân hàng niêm yết thì chỉ có 4 ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu vượt 3 con số, gồm: Vietcombank (VCB) dẫn đầu với 243%, tiếp đến là VietinBank (CTG) với 160%, BacABank (BAB) với 127% và Techcombank (TCB) đạt 109%.
Trong khi, những gần hàng trong Top 10 còn lại là ACB đạt 91%, ABBank đạt 87%, MB đạt 85%, SHB đạt 82%, KienlongBank đạt 81% và BIDV đạt 74%.
Khoảng cách này phản ánh sự khác biệt về bộ đệm dự phòng giữa các tổ chức tín dụng, đồng thời cho thấy khả năng chống chịu trước rủi ro tín dụng không đồng đều trong toàn ngành.
Không chỉ đối mặt với áp lực nợ xấu, ngành ngân hàng còn chịu tác động từ xu hướng tăng của mặt bằng lãi suất.
Theo thông kê, trong tháng 9/2026, lãi suất huy động bình quân đối với các kỳ hạn trên 12 tháng đã tăng lên mức 7,8%, trong khi lãi suất cho vay VND trung và dài hạn bình quân lên tới 10,9%.
Đáng chú ý, dữ liệu mới nhất cho thấy lạm phát trong tháng 10 tiếp tục ở mức cao, tăng 5,09% so với cùng kỳ, vượt mốc cảnh báo 4,5%.
VIX nhận định, dù Ngân hàng Nhà nước đang điều hành chính sách tiền tệ theo hướng kiểm soát mặt bằng lãi suất, diễn biến lạm phát và áp lực huy động vốn có thể khiến lãi suất khó giảm nhanh một sớm một chiều. Từ đó, áp lực trả nợ tiếp tục đè lên các doanh nghiệp trong quý IV này, làm tăng nợ xấu trong hệ thống.
.png "Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo giá vàng, bạc hạ nhiệt trong năm 2027")
