Bài 1: Chuyển tuyến xe khách về Bến xe Yên Sở: Cần một lộ trình thay vì điều chuyển cơ học

Đinh Tịnh - Bảo Châu | 08:53 20/11/2026

Việc Hà Nội nghiên cứu điều chuyển một số tuyến xe khách cố định từ Bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm về Bến xe Yên Sở nhằm giảm tải cho Quốc lộ 1A và khai thác hiệu quả hạ tầng bến xe mới là chủ trương có cơ sở. Tuy nhiên, khi định hướng quy hoạch trước đây của thành phố chưa được thực hiện đầy đủ, việc sắp xếp lại luồng tuyến cần được cân nhắc thận trọng, tránh xáo trộn hoạt động vận tải và ảnh hưởng đến quyền lợi hành khách.

Bài 1: Chuyển tuyến xe khách về Bến xe Yên Sở: Cần một lộ trình thay vì điều chuyển cơ học
Khu vực nút giao Pháp Vân – Bến xe Nước Ngầm, cửa ngõ phía Nam Hà Nội, nơi có lưu lượng phương tiện lớn

Chủ trương mới và "bài toán" quy hoạch cũ

Ngày 28/10/2026, Sở Xây dựng Hà Nội có văn bản gửi Sở Xây dựng 17 tỉnh, thành phố, đề nghị phối hợp thông báo đến các doanh nghiệp vận tải nghiên cứu, đăng ký điều chuyển một phần tuyến xe khách cố định đang khai thác tại Bến xe Giáp Bát và Bến xe Nước Ngầm về Bến xe Yên Sở.

Các địa phương được đề nghị phối hợp gồm Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đắk Lắk, TP.HCM, Đồng Nai, Đồng Tháp, Cần Thơ và An Giang.

Theo định hướng của Sở Xây dựng Hà Nội, việc điều chuyển nhằm khai thác hiệu quả các bến xe, giảm áp lực phương tiện trên tuyến Quốc lộ 1A, nhất là trong bối cảnh thành phố chuẩn bị triển khai các dự án đầu tư, mở rộng hạ tầng giao thông khu vực cửa ngõ phía Nam.

images(1).jpg
Trong định hướng được UBND TP Hà Nội báo cáo năm 2018, việc điều chuyển và chuyển đổi công năng các bến xe được đặt trong một lộ trình tổng thể, gắn với tiến độ đầu tư Bến xe khách chính phía Nam. Đây là điểm cần được nhìn nhận thấu đáo khi thành phố tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh luồng tuyến hiện nay.

Trong tháng 11/2026, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ nghiên cứu xây dựng phương án điều chỉnh lộ trình các tuyến vận tải hành khách cố định, trong đó có thể xem xét điều chuyển một số tuyến về Bến xe Yên Sở nếu thấy cần thiết.

Đây là vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp vận tải, bởi việc thay đổi bến xuất phát không đơn thuần là thay đổi địa điểm đón, trả khách, mà còn liên quan trực tiếp đến phương án kinh doanh, hành trình phương tiện, chi phí khai thác và thói quen đi lại đã hình thành trong nhiều năm của hành khách.

Đáng chú ý, định hướng sắp xếp các bến xe phía Nam Hà Nội đã từng được UBND thành phố đề cập khá rõ trong quá khứ.

Cụ thể, tại Văn bản số 217/BC-UBND ngày 20/8/2018 gửi Thủ tướng Chính phủ về quá trình triển khai thực hiện đầu tư Bến xe Yên Sở, UBND TP Hà Nội cho biết, sau khi đầu tư hoàn thành, Bến xe Yên Sở và Bến xe Cổ Bi sẽ được nghiên cứu tổ chức điều chuyển các tuyến xe khách liên tỉnh đang khai thác tại Bến xe Giáp Bát về hai bến xe này, nhằm giảm tải áp lực giao thông cho tuyến Quốc lộ 1A.

Tuy nhiên, về lâu dài, đối với khu vực phía Nam, sau khi đầu tư hoàn thành Bến xe khách chính phía Nam tại khu vực Ngọc Hồi - đường Vành đai 4, Bến xe Yên Sở và Bến xe Nước Ngầm sẽ chuyển đổi chức năng thành đầu mối trung chuyển vận tải hành khách công cộng, kết hợp với bãi đỗ xe.

Như vậy, trong định hướng được UBND TP Hà Nội báo cáo năm 2018, việc điều chuyển và chuyển đổi công năng các bến xe được đặt trong một lộ trình tổng thể, gắn với tiến độ đầu tư Bến xe khách chính phía Nam. Đây là điểm cần được nhìn nhận thấu đáo khi thành phố tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh luồng tuyến hiện nay.

Nếu Bến xe khách chính phía Nam tại Ngọc Hồi - Vành đai 4 chưa hoàn thành, trong khi phương án điều chuyển một số tuyến về Yên Sở đã được đặt ra, cơ quan quản lý cần làm rõ mối quan hệ giữa chủ trương mới với định hướng quy hoạch trước đây. Việc khai thác Bến xe Yên Sở là cần thiết, nhưng không nên vì mục tiêu tăng công suất một bến xe mà làm đảo lộn tổng thể phương án tổ chức vận tải đã được tính toán?

Không thể chỉ nhìn vào mục tiêu giảm tải Quốc lộ 1A

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cho biết Hiệp hội đã nhận được thông tin và kế hoạch của Sở Xây dựng Hà Nội, đồng thời cũng tiếp nhận nhiều ý kiến từ các doanh nghiệp vận tải liên quan.

Theo ông Quyền, việc điều chuyển phương tiện phải được nghiên cứu kỹ, bởi trong quá khứ, một số địa phương từng xảy ra tình trạng xáo trộn đáng kể hoạt động vận tải sau khi thay đổi vị trí bến xe, thậm chí phát sinh tình trạng xe dù, bến cóc.

Ông dẫn chứng trường hợp Bến xe Miền Đông tại TP.HCM. Khi xây dựng bến xe theo quy hoạch, thành phố kỳ vọng thu hút phương tiện vận tải từ các tỉnh miền Trung và miền Bắc về khai thác. Tuy nhiên, thực tế lượng khách đến bến xe không đạt như kỳ vọng, trong khi nhiều điểm đón, trả khách không đúng quy định lại hình thành xung quanh khu vực.

can-canh-ben-xe-co-tang-ham-rong-5000m2-sap-don-1000-luot-xe-ngay-2-06254114-1783414534203-1783414534544555534572.jpg
Trên thực tế, các tuyến đường xung quanh bến xe Yên Sở khá đông, nếu xe khách từ cao tốc Pháp Vân về bến Yên Sở sẽ phải đi vòng, kéo dài quãng đường kết nối và tạo thêm áp lực giao thông khu vực

Theo Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, những bất cập đó cho thấy việc sắp xếp luồng tuyến không thể chỉ căn cứ vào vị trí bến xe hoặc mục tiêu giảm phương tiện tại một khu vực, mà phải xuất phát từ yêu cầu khách quan của thị trường và nhu cầu đi lại của người dân.

"Việc bố trí tuyến ở bến xe mới chỉ phù hợp khi đáp ứng được quy luật thị trường và nhu cầu của hành khách. Nếu không phù hợp thì rất khó đi vào thực tế", ông Quyền nhấn mạnh.

Từ góc độ Hiệp hội, ông Quyền cho rằng Bến xe Yên Sở cần được tạo điều kiện để phát huy công năng, nhưng không nhất thiết phải điều chuyển ngay các tuyến đang khai thác ổn định tại Giáp Bát và Nước Ngầm.

Trước mắt, nếu doanh nghiệp có nhu cầu tăng số chuyến từ Hà Nội đi các tỉnh miền Trung, miền Nam, số phương tiện tăng thêm có thể được bố trí khai thác tại Bến xe Yên Sở. Bên cạnh đó, một số tuyến đi Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Giang, Bắc Ninh có thể nghiên cứu điều chuyển theo tỷ lệ phù hợp.

Đối với Bến xe Giáp Bát, ông Quyền cho rằng có thể từng bước sắp xếp lại các tuyến để phù hợp với định hướng chuyển đổi thành đầu mối vận tải hành khách công cộng của thành phố, nhất là khi khu vực cửa ngõ phía Nam đang triển khai các dự án mở rộng đường.

Quan điểm này cho thấy việc khai thác Bến xe Yên Sở và việc điều chuyển các tuyến xe khách hiện hữu cần được xem xét như hai vấn đề có liên quan nhưng không đồng nhất.

Một bến xe mới cần được khai thác hiệu quả, song hiệu quả ấy không thể được đánh đổi bằng sự bất tiện của hành khách hoặc những xáo trộn không cần thiết đối với doanh nghiệp đang hoạt động ổn định.

Cần một lộ trình thay vì điều chuyển cơ học

Thực tế, mỗi bến xe đều hình thành một hệ sinh thái vận tải riêng, gắn với vị trí địa lý, hướng tuyến, mạng lưới giao thông kết nối và thói quen đi lại của người dân.

Bến xe Nước Ngầm có lợi thế kết nối với cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Quốc lộ 1A và các tuyến vận tải đi về phía Nam. Trong khi đó, Bến xe Giáp Bát đã hình thành mạng lưới phục vụ hành khách liên tỉnh trong thời gian dài, với nhiều tuyến xe và điểm kết nối giao thông công cộng.

Việc chuyển một tuyến xe từ bến này sang bến khác vì thế cần được đánh giá trên toàn bộ hành trình, không chỉ tính toán khoảng cách giữa hai bến.

Đặc biệt, cần phân biệt giữa việc bố trí các tuyến mới, tăng chuyến tại Bến xe Yên Sở với việc di chuyển những tuyến đã có lượng khách ổn định, có lịch trình và thói quen đi lại lâu năm.

ben-xe-yen-so-9.jpg

Hà Nội đang đứng trước yêu cầu vừa phát triển hạ tầng giao thông, vừa tổ chức lại hoạt động vận tải theo hướng hiện đại, đồng bộ. Bởi vậy, điều quan trọng không phải là nhanh chóng đưa được bao nhiêu tuyến xe về một bến mới, mà là sắp xếp thế nào để toàn bộ hệ thống vận tải hoạt động hiệu quả hơn?

Đối với nhóm tuyến thứ nhất, việc khuyến khích doanh nghiệp đăng ký khai thác tại Yên Sở là hướng đi có thể nghiên cứu ngay. Nhưng với nhóm tuyến thứ hai, mọi thay đổi cần có đánh giá tác động, tham vấn doanh nghiệp và công bố lộ trình đủ dài để hành khách thích ứng.

Hà Nội đang đứng trước yêu cầu vừa phát triển hạ tầng giao thông, vừa tổ chức lại hoạt động vận tải theo hướng hiện đại, đồng bộ. Bởi vậy, điều quan trọng không phải là nhanh chóng đưa được bao nhiêu tuyến xe về một bến mới, mà là sắp xếp thế nào để toàn bộ hệ thống vận tải hoạt động hiệu quả hơn?

Một chủ trương đúng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được triển khai đúng thời điểm, đúng điều kiện và có sự đồng thuận của các chủ thể tham gia.

Bài 2: Điều chuyển tuyến xe khách về Bến xe Yên Sở: Tránh chuyển điểm nghẽn từ nơi này sang nơi khác


(0) Bình luận
Bài 1: Chuyển tuyến xe khách về Bến xe Yên Sở: Cần một lộ trình thay vì điều chuyển cơ học
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO