Cuối tháng 11/2023, tại một bữa tiệc trên du thuyền bên lề chặng đua Công thức 1 ở Abu Dhabi, một cuộc trò chuyện ngắn đã mở đầu cho thương vụ dầu mỏ trị giá 345 triệu USD. Sau đó, nó trở thành một trong những bê bối doanh nghiệp lớn nhất Ba Lan.
Theo FT, Samer Awad, khi đó là Giám đốc điều hành Orlen Trading Switzerland (OTS), công ty thương mại của tập đoàn năng lượng quốc doanh Ba Lan Orlen, đã đề nghị doanh nhân trẻ Alex Tse, nhà sáng lập Hannon International có trụ sở tại Dubai, tìm nguồn dầu thô Venezuela cho OTS.
Thời điểm đó, Mỹ vừa tạm nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt đối với Venezuela trong 6 tháng với hy vọng thúc đẩy tiến trình bầu cử dân chủ tại quốc gia Nam Mỹ.
Cơ hội tiếp cận nguồn dầu giá rẻ khiến nhiều nhà giao dịch muốn nhanh chóng tham gia thị trường, dù việc thanh toán vẫn gặp nhiều trở ngại vì các kênh ngân hàng truyền thống gần như bị phong tỏa.
Ngày 29/11/2023, OTS ký hợp đồng mua khoảng 6 triệu thùng dầu thô Merey 16 của Venezuela thông qua Hannon với tổng giá trị 345 triệu USD. Theo FT, OTS kỳ vọng thương vụ có thể mang lại lợi nhuận khoảng 25-30 triệu USD.
Hợp đồng yêu cầu thanh toán trước khoảng 2/3 giá trị. Chỉ trong vòng năm ngày, OTS đã chuyển cho Hannon 230 triệu USD. Tuy nhiên, dầu không bao giờ được giao đúng như cam kết.
Theo FT, Hannon sau đó phải tìm cách chuyển đổi hàng trăm triệu USD sang đồng tiền mã hóa USDT để thanh toán cho các bên trung gian được cho là có khả năng tiếp cận Công ty Dầu khí Quốc gia Venezuela (PDVSA). Một phần tiền được đổi thông qua các doanh nghiệp tại Dubai, nhưng quá trình này nhanh chóng phát sinh nhiều tranh chấp.
Hannon cáo buộc một công ty chỉ chuyển lại 85 triệu USDT sau khi nhận 135 triệu USD, tạo ra khoản thiếu hụt khoảng 50 triệu USD - hiện là đối tượng của một vụ kiện tại Dubai.
Một công ty khác nhận khoảng 30 triệu USD nhưng khoản tiền này không bao giờ đến được PDVSA. Các bên liên quan đã phủ nhận hoặc tranh chấp những cáo buộc này.
Trong khi dòng tiền luân chuyển qua Dubai, 3 siêu tàu chở dầu do Orlen thuê đã neo đậu nhiều tuần ngoài khơi cảng José của Venezuela để chờ nhận hàng. Theo dữ liệu vận tải biển được FT tổng hợp, các tàu liên tục phải chờ đợi, khiến Orlen phát sinh khoản phí lưu tàu rất lớn.
Hannon nhiều lần giải thích việc chậm giao hàng là do PDVSA điều chỉnh giá hoặc ưu tiên các khách hàng lớn hơn trước khi thời gian nới lỏng trừng phạt kết thúc.
Đến đầu năm 2024, khi vẫn chưa nhận được dầu, đại diện Hannon sang Caracas với hy vọng trực tiếp tìm nguồn hàng.
FT cho hay, các cộng sự của công ty đã mang theo USB chứa khóa truy cập hàng chục triệu USDT và lần lượt giao cho nhiều nhà môi giới tại các khách sạn và nhà hàng ở thủ đô Venezuela với kỳ vọng đổi lấy quyền tiếp cận nguồn dầu của PDVSA.
Tuy nhiên, họ không tìm thấy bằng chứng cho thấy những khoản thanh toán này giúp Hannon nhận được lượng dầu như mong muốn.
Trong nỗ lực giảm thiệt hại, OTS và Hannon sau đó chuyển sang đàm phán mua dầu nhiên liệu thay vì dầu thô. Một tàu cuối cùng chỉ nhận được khoảng 500.000 thùng dầu nhiên liệu, tương đương một nửa khối lượng dự kiến theo hợp đồng và có giá trị khoảng 28,8 triệu USD.
Đến cuối tháng 3/2024, OTS chính thức hủy hợp đồng mua 6 triệu thùng dầu sau khi toàn bộ thời hạn giao hàng đều bị bỏ lỡ.
Theo ước tính nội bộ được FT trích dẫn, riêng chi phí thuê tàu trong toàn bộ chuỗi giao dịch đã lên tới khoảng 72 triệu USD, cao hơn nhiều mức lợi nhuận mà OTS kỳ vọng ban đầu.
Chính phủ Ba Lan sau đó ước tính Orlen thiệt hại ít nhất 1,6 tỷ zloty (424 triệu USD), bao gồm tiền ứng trước, chi phí thuê tàu, pháp lý và các khoản phát sinh khác.
Sau khi liên minh của Thủ tướng Donald Tusk lên nắm quyền, ban lãnh đạo Orlen được thay thế và vụ việc trở thành đối tượng điều tra. Các công tố viên Ba Lan đã truy tố Samer Awad cùng một số cựu lãnh đạo OTS với cáo buộc quản lý yếu kém và giám sát không đầy đủ nguồn vốn phục vụ hoạt động giao dịch. Những người này đều phủ nhận cáo buộc và vụ án chưa được xét xử.
Trong khi đó, Orlen vẫn đang theo đuổi thủ tục trọng tài nhằm thu hồi khoản tiền ứng trước 230 triệu USD từ Hannon. Công ty luật đại diện cho Hannon cho biết doanh nghiệp đã tham gia đầy đủ quá trình trọng tài và sẵn sàng tìm kiếm một giải pháp hòa giải.
Theo FT, điểm mấu chốt của tranh chấp nằm ở cách hiểu khác nhau về vai trò của Hannon. Doanh nghiệp này cho rằng họ chỉ đóng vai trò trung gian thực hiện giao dịch bằng tiền mã hóa do OTS không thể trực tiếp thực hiện.
Trong khi đó, Orlen khẳng định nghĩa vụ theo hợp đồng của Hannon rất rõ ràng: phải giao đủ lượng dầu đã cam kết, bất kể công ty sử dụng bên trung gian nào.
Theo FT
.png "Khối ngoại trở lại trước giờ G, cổ phiếu nào được săn đón nhất?"){kind=avatar}
