Kỳ vọng lạm phát cao nhất gần 3,5 năm, Fed có thể phải nâng lãi suất lên 5,58%?

Khảo sát Kỳ vọng Người tiêu dùng hàng tháng của Fed New York cho thấy mức lạm phát trung vị mà các hộ gia đình dự báo trong 12 tháng tới đã tăng lên 3,9%, cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với tháng 8.

Đây là mức cao nhất trong gần 3,5 năm, kể từ tháng 5/2023, thời điểm kỳ vọng lạm phát một năm ở mức 4,1%.

Người Mỹ cũng dự báo chi tiêu hộ gia đình tiếp tục tăng mạnh. Tốc độ tăng chi tiêu dự kiến đạt 5,5%, tăng 0,3 điểm phần trăm so với tháng trước và cũng là mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.

Các con số xuất hiện vào thời điểm Fed đang phải cân nhắc giữa hai rủi ro. Lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%, nhưng những dấu hiệu giảm tốc gần đây của thị trường lao động khiến ngân hàng trung ương có lý do để thận trọng hơn với các đợt tăng lãi suất tiếp theo.

Thị trường hiện chủ yếu dự báo Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp cuối tháng 10. Lãi suất tham chiếu hiện ở 3,75-4%, sau khi Fed nâng 25 điểm cơ bản trong tháng 9.

Một số quan chức có ảnh hưởng lớn, trong đó có Chủ tịch Fed New York John Williams, gần đây cũng phát tín hiệu ngân hàng trung ương có thể dành thêm thời gian đánh giá dữ liệu trước khi hành động.

Dù kỳ vọng ngắn hạn xấu đi, khảo sát của Fed New York cho thấy người tiêu dùng vẫn tương đối tin tưởng lạm phát sẽ ổn định hơn về dài hạn. Kỳ vọng lạm phát trong 3 năm tới tăng nhẹ 0,1 điểm phần trăm lên 3,3%, trong khi kỳ vọng 5 năm không đổi ở 3%.

Tuy nhiên, các chỉ báo trên thị trường tài chính phát đi tín hiệu kém tích cực hơn.

Một thước đo được theo dõi sát trên thị trường trái phiếu, thường gọi là tỷ lệ lạm phát hòa vốn (BEI), cho thấy kỳ vọng lạm phát trong 5 năm quanh 2,35%, gần mức cao nhất từ đầu năm. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cũng tăng mạnh những tuần gần đây, lên những mức chưa từng xuất hiện kể từ đầu những năm 2000.

Diễn biến kỳ vọng lạm phát đặc biệt quan trọng với Fed. Nếu người dân và doanh nghiệp tin rằng giá cả sẽ tiếp tục tăng nhanh, họ có thể điều chỉnh hành vi mua sắm, tiền lương và định giá sản phẩm, qua đó khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn.

Một trong những nguyên nhân chính gây sức ép hiện nay là năng lượng. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, giá xăng tăng gần 4% chỉ trong tháng 8, trong khi dầu sưởi tăng hơn 10%.

Áp lực cũng lan sang hóa đơn điện, khí đốt và các dịch vụ tiện ích. Theo PoweLines, các công ty tiện ích tại Mỹ đã đề nghị tăng giá với tổng quy mô 23,1 tỷ USD từ đầu năm 2026. Riêng quý III, các đề xuất tăng giá đạt 4,5 tỷ USD, mức cao nhất từng ghi nhận trong giai đoạn này.

Khảo sát của Fed New York còn cho thấy người tiêu dùng dự báo giá xăng sẽ tăng thêm 4,8% trong 12 tháng tới, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo tháng 8.

Những sự kiện này đang đặt Fed vào thế khó. Trong ngắn hạn, nhà đầu tư vẫn nghiêng về kịch bản Fed không tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10. Dữ liệu lạm phát tháng 8 theo thước đo ưa thích của Fed thấp hơn dự báo, trong khi thị trường lao động gần đây có dấu hiệu giảm tốc.

Dẫu vậy, về dài hạn, thị trường lại đặt cược Fed sẽ phải duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ hơn đáng kể. Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất liên bang hiện dự báo khả năng Fed có thể điều chỉnh lãi suất lên khoảng 5,58% trong vòng 5 năm, cao hơn nhiều vùng 3,75-4% hiện nay.

Theo CNBC