Fed có thể gây bất ngờ với quyết định lãi suất tuần này?

Fed nhiều khả năng sẽ duy trì lãi suất tham chiếu ở mức 3,75-4% tại cuộc họp ngày 27-28/10. Quyết định này không chỉ phản ánh tình hình kinh tế Mỹ, mà còn chịu ảnh hưởng từ chính những thông điệp mà các quan chức ngân hàng trung ương đưa ra trong thời gian qua.

Sau đợt tăng lãi suất tháng 9, một số lãnh đạo Fed phát tín hiệu chưa cần vội tiếp tục thắt chặt chính sách. Nhà đầu tư nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng, giảm đặt cược vào khả năng tăng lãi suất tháng 10.

Tuy nhiên, những dữ liệu công bố sau đó lại củng cố lập luận rằng Fed cần hành động sớm hơn. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và giá sản xuất (PPI) tháng 9 đều tăng mạnh hơn dự báo. Điều này cho thấy thước đo lạm phát ưa thích của Fed có thể tiếp tục không ghi nhận tiến triển đáng kể trong việc trở lại mục tiêu 2%, tình trạng kéo dài từ đầu năm 2025.

Trong khi đó, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) giúp kinh tế Mỹ duy trì sức chống chịu, bất chấp chi phí đầu vào của doanh nghiệp tăng vì thuế quan và giá năng lượng.

Fed đứng trước lựa chọn khó

Ngày 16/10, Chủ tịch Fed Kevin Warsh không đưa ra tín hiệu thay đổi kỳ vọng thị trường. Ông không đề cập trực tiếp đến những báo cáo lạm phát mới, chỉ nhận định kinh tế Mỹ nhìn chung diễn biến phù hợp với đánh giá của Fed tại cuộc họp tháng 9. Sau phát biểu này, xác suất tăng lãi suất tháng 10 giảm xuống khoảng 15%.

Điều đó khiến một quyết định tăng lãi suất ngay trong tuần này có thể gây bất ngờ lớn, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ sẽ diễn ra ngày 3/11.

Robert Kaplan, cựu Chủ tịch Fed Dallas, hiện là Phó chủ tịch Goldman Sachs, cho rằng nếu Fed thực sự muốn tăng lãi suất vào tháng 10, các quan chức đáng lẽ phải chuẩn bị kỳ vọng thị trường rõ ràng hơn. Ông cho rằng, với tình hình hiện tại, lựa chọn ít gặp trở ngại nhất cho Fed là không làm gì.

Marc Giannoni, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại Barclays, cho rằng yếu tố chính trị không chi phối quyết định của Fed. Tuy nhiên, ngay trước bầu cử, ngân hàng trung ương cũng muốn tránh trở thành tâm điểm tranh cãi.

Một số chuyên gia lại cho rằng Fed nên tăng lãi suất ngay. Claudia Sahm, cựu chuyên gia kinh tế Fed, nhận định nếu chỉ xem xét dữ liệu và quản trị rủi ro, ngân hàng trung ương có đủ lý do để hành động trong tuần này.

Theo quan điểm này, khi thị trường gần như đã dự báo một đợt tăng vào tháng 12, việc chờ thêm sáu tuần không mang lại nhiều lợi ích, trong khi có thể khiến Fed chậm chân trước lạm phát.

Tuy nhiên, Kaplan cho rằng trì hoãn tại một cuộc họp vẫn là rủi ro có thể kiểm soát. Theo ông, chậm 6 tuần là rủi ro có thể chấp nhận được.

Jonathan Pingle, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại UBS, cũng cảnh báo tăng lãi suất tại 2 cuộc họp liên tiếp có thể khiến nhà đầu tư tin rằng Fed đang chuẩn bị một chuỗi thắt chặt nhanh hơn dự kiến.

Khác với năm 2022, lạm phát Mỹ hiện không tăng mất kiểm soát mà chủ yếu mắc kẹt quanh mức 3%.

Nội bộ Fed chia rẽ, thị trường trái phiếu biến động mạnh

Những biến động gần đây trên thị trường trái phiếu càng củng cố lập luận cần thận trọng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5% sau đợt tăng lãi suất tháng 9, sau đó leo lên trên 5,3%, cao nhất trong 24 năm.

Tuy nhiên, phiên 22/10, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ khiến nhà đầu tư tìm đến trái phiếu như tài sản an toàn. Lợi suất trái phiếu 10 năm giảm tới 0,19 điểm phần trăm, xuống 4,95%, mức giảm trong một ngày lớn nhất kể từ khi Silicon Valley Bank sụp đổ vào tháng 3/2023.

Theo Kaplan, Fed cần tránh tạo ra những biến động không cần thiết trên thị trường tài chính.

Dù vậy, nội bộ ngân hàng trung ương vẫn chưa thống nhất về mức độ thắt chặt cần thiết.

Chủ tịch Fed New York John Williams và Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly cho rằng đợt tăng tháng 9 chủ yếu là biện pháp phòng ngừa nguy cơ lạm phát kéo dài, thay vì dấu hiệu cho thấy lãi suất hiện tại quá thấp.

Đầu tháng này, Daly vẫn để ngỏ khả năng Fed không cần tăng thêm. Nhưng sau báo cáo CPI, bà thừa nhận kịch bản tiếp tục nâng lãi suất đã trở nên có khả năng xảy ra cao hơn.

Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cho rằng lãi suất cần tăng thêm ít nhất 0,5 điểm phần trăm để thực sự hạn chế hoạt động kinh tế. Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cũng ủng hộ những bước điều chỉnh nhỏ nhưng tương đối nhanh, nhằm tránh phải thay đổi chính sách mạnh tay hơn sau này.

Cả Logan và Hammack từng phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất tháng 7, cùng Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari. Nếu Fed tiếp tục tạm dừng trong tuần này, những quan chức này có thể một lần nữa bỏ phiếu phản đối.

Trong khi đó, Thống đốc Fed Christopher Waller giữ quan điểm lãi suất có thể cần tăng thêm, nhưng không nhất thiết tại các cuộc họp liên tiếp.

Rủi ro Fed phải tăng lãi suất nhiều hơn dự kiến

Nếu Fed giữ nguyên lãi suất ngày 28/10, sự chú ý sẽ chuyển sang cuộc họp báo của ông Warsh để tìm kiếm tín hiệu về tháng 12. Thị trường hiện dự báo Fed sẽ tăng lãi suất vào cuối năm. Sau các báo cáo lạm phát tháng 9, một số chuyên gia, trong đó có Giannoni, còn bổ sung một đợt tăng vào đầu năm 2027 trong dự báo.

Thách thức lớn nhất của Fed là nền kinh tế Mỹ đang chứng kiến làn sóng đầu tư quy mô lớn trong khi nguồn cung nhiều lĩnh vực bị hạn chế, đặc biệt bởi tác động từ cuộc chiến với Iran.

Những áp lực giá cả này không hoàn toàn giống tình trạng kinh tế tăng trưởng quá nóng truyền thống, thường đi kèm thị trường lao động thắt chặt và tiền lương tăng mạnh. Vì vậy, tăng lãi suất cũng không thể trực tiếp giải quyết những điểm nghẽn về nguồn cung.

Giannoni cho rằng rủi ro hiện nghiêng về khả năng Fed phải nâng lãi suất nhiều hơn, thay vì ít hơn dự kiến.

Theo WSJ