Cảng Hàng không Quốc tế Hồng Kông (Trung Quốc) là một trong những sân bay quốc tế lớn và quan trọng nhất châu Á. Sân bay được xây dựng trên đảo nhân tạo Chek Lap Kok, gần đảo Đại Tự Sơn. Công trình hình thành từ việc san phẳng các đảo tự nhiên và lấn biển, tạo nên diện tích đất khoảng 1.248 ha. Sân bay chính thức hoạt động ngày 6/7/1998, thay thế sân bay Kai Tak đã phục vụ trong hơn 70 năm.
Khi mới đi vào hoạt động, sân bay chỉ có một đường băng. Đường băng thứ hai được đưa vào khai thác năm 1999, góp phần nâng cao năng lực vận chuyển hành khách và hàng hóa.
Trước nhu cầu hàng không ngày càng tăng, Hong Kong (Trung Quốc) tiếp tục triển khai dự án mở rộng sân bay với đường băng thứ ba. Theo South China Morning Post (SCMP), để xây dựng đường băng mới cùng các hạng mục phụ trợ, đơn vị thi công phải tạo thêm khoảng 650 ha đất từ hoạt động lấn biển, tương đương diện tích của 900 sân bóng đá tiêu chuẩn.
Cảng Hàng không Quốc tế Hồng Kông (Trung Quốc) thực hiện dự án lấn biển để xây đường băng thứ 3 (Ảnh asiapac)
Tạo hơn 360.000 cột xi măng dưới đáy biển
Thách thức lớn của dự án không chỉ nằm ở diện tích lấn biển khổng lồ mà còn ở điều kiện địa chất phức tạp bên dưới mặt nước. Theo SCMP, khoảng 40% diện tích lấn biển của dự án nằm phía trên những hố bùn được sử dụng từ nhiều thập kỷ trước để lưu trữ trầm tích ô nhiễm phát sinh từ các công trình xây dựng tại Hong Kong (Trung Quốc).
Ông Tommy Leung King-yin, Giám đốc điều hành phụ trách kỹ thuật và dịch vụ công nghệ của Cơ quan Quản lý Sân bay Quốc tế Hong Kong (Trung Quốc), cho biết nếu sử dụng phương pháp nạo vét truyền thống, các chất ô nhiễm có nguy cơ bị phát tán ra vùng nước xung quanh và ảnh hưởng đến hệ sinh thái cũng như môi trường biển.
Do đó, để tiến hành xây dựng đường băng mới, các kỹ sư đã phải áp dụng công nghệ đặc biệt nhằm vừa đảm bảo độ ổn định của nền đất, vừa hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường biển. Đó là công nghệ trộn xi măng sâu (Deep Cement Mixing - DCM), một kỹ thuật gia cố nền đất.
Các chuyên gia đã sử dụng các giàn khoan chuyên dụng để bơm hỗn hợp xi măng trực tiếp vào lớp bùn mềm dưới đáy biển, sau đó hỗn hợp này đông cứng thành hơn 360.000 cột chống, giúp neo giữ phần đất lấn biển phía trên.
Điểm đặc biệt của phương pháp này là không cần đào bỏ toàn bộ lớp bùn hiện hữu. Thay vào đó, trầm tích được gia cố và giữ ổn định tại chỗ, qua đó hạn chế việc khuấy động các chất ô nhiễm đã tích tụ trong thời gian dài.
Các kỹ sư đã sử dụng các giàn khoan chuyên dụng để bơm hỗn hợp xi măng trực tiếp vào lớp bùn mềm dưới đáy biển để tạo ra hơn 360.000 cột chống (Ảnh Concretelayer)
Ông Tommy Leung cho biết: “Công nghệ trộn xi măng sâu không chỉ giúp ngăn chặn vật liệu ô nhiễm mà còn làm cứng và gia cố lớp đất mềm. Mặc dù tốn kém hơn phương pháp truyền thống nhưng giải pháp này giúp rút ngắn khoảng một năm thời gian chờ nền đất ổn định, đồng thời giảm khoảng 10% nhu cầu vật liệu san lấp”.
Bên cạnh việc xử lý nền đất, dự án còn áp dụng kỹ thuật khoan định hướng ngang để di dời hai tuyến ống dẫn nhiên liệu hàng không dài 5,2 km xuống độ sâu khoảng 100m dưới đáy biển, thay vì đào rãnh theo cách thông thường.
Dự án xây dựng đường băng thứ ba có tổng vốn đầu tư 141,5 tỷ HKD, tương đương khoảng 470.000 tỷ đồng theo tỷ giá tham khảo, trong đó chi phí tạo đất và lấn biển khoảng 58,7 tỷ HKD, tương đương với gần 200.000 tỷ đồng.
Dự án lấn biển nhưng hệ sinh thái xung quanh vẫn được bảo tồn
Không chỉ tập trung vào các giải pháp kỹ thuật, dự án mở rộng sân bay quốc tế Hong Kong (Trung Quốc) còn triển khai hơn 250 biện pháp nhằm hạn chế những tác động môi trường có thể phát sinh trong quá trình xây dựng và vận hành.
Một trong những hạng mục đáng chú ý là tuyến đê biển dài 13km bao quanh khu vực đất lấn biển. Dọc công trình này, các kỹ sư bố trí hơn 500 cấu kiện được thiết kế đặc biệt để hỗ trợ môi trường sống của sinh vật biển.
Khác với các khối bê tông thông thường, những cấu kiện này có bề mặt tạo rãnh cùng các hốc có khả năng giữ nước, mô phỏng những hồ nước nhỏ hình thành tự nhiên trên bãi đá ven biển. Thiết kế giúp tạo nơi trú ẩn và duy trì độ ẩm cho các sinh vật khi thủy triều xuống.
Giáo sư Kenneth Leung Mei-yee, chuyên gia sinh thái biển tại Đại học Thành phố Hong Kong (Trung Quốc), cho biết những hốc giữ nước và bề mặt có kết cấu đặc biệt có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sinh vật cư trú. Theo ông, thiết kế này có khả năng giúp mức độ đa dạng sinh học tăng gấp đôi so với các tuyến đê biển thông thường.
Cơ quan quản lý sân bay Hong Kong (Trung Quốc) đã thả cá giống và tôm giống vào vùng biển liền kề sân bay (Ảnh SCMP)
Ngoài ra, Cơ quan Quản lý Sân bay Quốc tế Hong Kong (Trung Quốc) cũng đã lắp đặt 600 rạn san hô nhân tạo và thả gần 90.000 cá giống xuống vùng biển xung quanh sân bay nhằm hỗ trợ sự phát triển của các quần thể sinh vật.
Cơ quan này cũng hỗ trợ việc thành lập Công viên biển Bắc Đại Tự Sơn (North Lantau Marine Park), có diện tích khoảng 2.400 ha. Theo SCMP, đây là công viên biển lớn nhất và mới nhất của Hong Kong (Trung Quốc), thuộc mạng lưới các khu bảo tồn nhằm duy trì đa dạng sinh học biển.
Dự án mở rộng hệ thống ba đường băng của sân bay quốc tế Hong Kong (Trung Quốc) bắt đầu được triển khai từ năm 2016. Đường băng thứ ba dài 3.800 m đã đi vào khai thác từ tháng 11/2022, trước khi toàn bộ hệ thống ba đường băng chính thức vận hành vào ngày 28/11/2024.
Với quy mô lấn biển 650 ha cùng hàng loạt giải pháp kỹ thuật đặc biệt, công trình không chỉ mở rộng năng lực khai thác hàng không mà còn cho thấy cách Hong Kong (Trung Quốc) kết hợp phát triển hạ tầng với các biện pháp hạn chế tác động đến môi trường biển.
Nguồn: South China Morning Post
