Lượng dầu xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư đang phục hồi mạnh dù tình hình an ninh quanh eo biển Hormuz tiếp tục xấu đi. Theo dữ liệu của Kpler, dòng dầu từ Trung Đông, bao gồm các chuyến hàng đi qua Hormuz và những tuyến đường thay thế trong khu vực, đạt trung bình hơn 24 triệu thùng mỗi ngày trong tuần kết thúc ngày 18/10. Con số này đã vượt mức 23,3 triệu thùng mỗi ngày trước khi chiến tranh bùng phát.
Riêng lượng dầu vận chuyển qua Hormuz, bao gồm cả hoạt động chuyển dầu giữa các tàu ngoài khơi Vịnh Oman, đạt khoảng 14 triệu thùng mỗi ngày, tương đương 82% mức trước chiến tranh. Diễn biến này đánh dấu thay đổi đáng kể tại Hormuz, một trong những nút thắt năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Trong khi đó, Iran vẫn có khả năng khiến hoạt động vận tải trở nên nguy hiểm và đắt đỏ, nhưng khả năng ngăn tàu dầu đi qua khu vực đã suy giảm.
Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế hàng hóa cấp cao tại Capital Economics, cho rằng hệ thống vận chuyển qua Hormuz trong điều kiện nguy hiểm hiện đã được thiết lập tương đối ổn định, trong khi các bên tham gia xuất khẩu dầu cũng sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn.
Một yếu tố quan trọng giúp dòng dầu duy trì là lợi nhuận lớn. Theo Homayoun Falakshahi, trưởng bộ phận phân tích dầu thô tại Kpler, thương nhân hiện có thể kiếm thêm khoảng 20 USD trên mỗi thùng khi bán lại dầu Iraq so với trước chiến tranh.
Với một siêu tàu chở khoảng hai triệu thùng, khoản chênh lệch có thể lên tới 40 triệu USD mỗi chuyến. Chỉ khoảng 3 chuyến như vậy về lý thuyết đã tương đương giá mua một tàu chở dầu cũ trị giá 100 triệu USD.
Ngoài ra, thủy thủ cũng được trả khoản thưởng lớn để chấp nhận hành trình nguy hiểm. Một công ty cung ứng nhân sự hàng hải tại Trung Quốc từng đưa ra mức thưởng lên tới 25.000 USD cho chuyến khứ hồi kéo dài một đến hai tuần, tương đương gấp nhiều lần mức lương tháng thông thường.
Mức lợi nhuận hấp dẫn khiến một số chủ tàu đưa cả những tàu cũ từng vận chuyển dầu Venezuela và Nga tới Vịnh Ba Tư để tận dụng giá cước tăng cao.
Song song với đường biển, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang tăng sử dụng hệ thống đường ống để tránh Hormuz. Trong tháng 9, khoảng 40% dầu thô ngoài Iran xuất khỏi vùng Vịnh đã đi theo các tuyến không qua eo biển này, tăng mạnh so với 17% trước chiến tranh.
Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển không hề an toàn. Khoảng 30 vụ tấn công tàu đã được ghi nhận trong tháng 10, theo thống kê của Wall Street Journal dựa trên dữ liệu từ Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh và các công ty an ninh hàng hải.
Nhiều tàu hiện thực hiện những chuyến vận chuyển ngắn qua khu vực nguy hiểm dưới sự hỗ trợ từ trên không của Mỹ dọc bờ biển Oman.
Các tàu nhận dầu trong Vịnh Ba Tư, đi qua Hormuz, đôi khi tắt tín hiệu định vị, sau đó dừng gần Oman để chuyển dầu sang những tàu khác đi tới các thị trường xa hơn. Tàu ban đầu lại quay vào vùng Vịnh để lấy lô hàng tiếp theo.
Rủi ro của chiến thuật này được thể hiện qua trường hợp siêu tàu Loyalty treo cờ Tanzania. Đầu tháng 10, tàu này chuyển 2 triệu thùng dầu Iraq sang một tàu khác tại Vịnh Oman rồi quay trở lại Vịnh Ba Tư. Công ty quản lý thậm chí cung cấp áo giáp và mũ bảo hiểm cho thủy thủ đoàn trong chuyến đi thứ 2.
Ngày 16/10, Loyalty bị một quả đạn phóng từ xuồng nhỏ bắn trúng, tạo lỗ thủng trên bồn chứa nước ngọt. Khi đó, tàu đang chở khoảng 2 triệu thùng dầu Iraq.
Theo Kpler, giá cước vận chuyển bằng siêu tàu từ vùng Vịnh tới Trung Quốc trong tuần này lên gần mức kỷ lục 37,37 USD cho mỗi thùng dầu. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cũng tăng từ dưới 3% lên tới 10% giá trị con tàu.
Natasha Kaneva, trưởng nhóm chiến lược hàng hóa toàn cầu tại JPMorgan, nhận định hồi tháng 4, vấn đề của thị trường là thiếu dầu thô. Đến tháng 10, thách thức đã chuyển thành chi phí vận chuyển số dầu đó.
Dầu Brent hiện giao dịch quanh 108 USD/thùng. Giới giao dịch vẫn lo ngại sự phục hồi tại Hormuz khó duy trì nếu xung đột bùng phát trở lại, đặc biệt khi tồn kho dầu toàn cầu đang giảm.
Theo WSJ
.png "SHS báo lãi 620 tỷ đồng sau 9 tháng, doanh thu quý III tăng 23%")
