Đóng góp ý về quy định các giao dịch thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà – Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh cho biết, khoản 4 Điều 21 dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang giao cho Chính phủ quy định các giao dịch bắt buộc phải công chứng.
Qua nghiên cứu báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà cho rằng, nội dung trên chưa thực sự thuyết phục, chưa thể hiện được rõ cơ sở lý luận pháp lý thực tiễn để giao Chính phủ quy định chi tiết. Bởi vì, nếu quy định như thế sẽ không phù hợp với cả Bộ luật Dân sự, không thống nhất với Luật Công chứng và cũng không thống nhất, đồng bộ với cả Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản đang được trình tại Kỳ họp Quốc hội lần này.
Đưa ra cơ sở để cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tiếp tục nghiên cứu, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà đề nghị, cần quy định tại Luật này các giao dịch thực hiện quyền sử dụng đất bắt buộc phải công chứng. Theo đó, quyền chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp góp vốn bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất là những quyền quan trọng của người sử dụng đất, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao. Đây là các giao dịch quan trọng tác động lớn đến người sử dụng đất cần có cơ chế bảo đảm an toàn để hạn chế các tranh chấp phát sinh. Các giao dịch được quy định phải công chứng, chứng thực từ Luật Đất đai năm 2023 và hiện nay cũng đang được quy định tại khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai hiện hành.
Theo đại biểu Đỗ Thị Việt Hà, công chứng là một cấu phần tích cực của tiến trình chuyển đổi số mà hoàn toàn không phải là rào cản của cải cách thủ tục hành chính. Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai sẽ giúp cho cung cấp thông tin về người có quyền sử dụng, quyền sở hữu tài sản và tình trạng pháp lý đó và sẽ xác thực được tính pháp lý của giao dịch đó. Ngoài ra, tham khảo kinh nghiệm quốc tế thì cho thấy, hiện nay các nước như Pháp, Đức, Tây Ban Nha hay Anh, Mỹ cũng đều quy định giao dịch bắt buộc phải công chứng tại luật.
Đồng thuận với quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh – Đoàn ĐBQH TP HCM cho biết, dự thảo ngày 28/10, tại khoản 4 Điều 21 vẫn giữ nguyên quy định như dự thảo đã trình Quốc hội đầu kỳ họp, là giao “Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu về quản lý đất đai”. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh đề nghị cân nhắc đưa ra quy định trên với 3 lý do:
Thứ nhất, kết quả lấy ý kiến qua VNIED thể hiện tại Công văn 11927 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thể hiện có 8 nhóm nội dung lấy ý kiến, trong đó có hơn 67% người có ý kiến với nhóm này đồng tình với ý kiến nên quy định các giao dịch bắt buộc công chứng. Về ý kiến thảo luận tại Tổ, có 37/39 ý kiến đồng thuận với việc quy định các giao dịch phải công chứng ngay trong Luật Đất đai (sửa đổi), phải đảm bảo sự thống nhất của hệ thống pháp luật. Chỉ có 2/39 ý kiến đồng tình việc không bắt buộc công chứng và giao Chính phủ quy định là phù hợp. Đây là những con số rất có ý nghĩa cần được Quốc hội xem xét.
Thứ hai, về tính thống nhất của quy định pháp luật, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho rằng, Luật Công chứng mới được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, quy định “Giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng”. Dự án Luật Nhà ở được Quốc hội thảo luận chiều 28/10 cho thấy, Điều 120 quy định 06 loại giao dịch phải công chứng, chứng thực. Quy định như Luật Đất đai là thống nhất với Luật công chứng. Tuy nhiên, khoản 4 Điều 21 Luật Đất đai giao Chính phủ quy định là không thống nhất với các luật khác.
Thứ ba, về dự thảo Nghị định, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết, qua rà soát 2 dự thảo Nghị định trong tài liệu, với 411 điều nhưng không có bất cứ điều khoản nào quy định các giao dịch phải công chứng, chứng thực. Do đó, ĐBQH có lý do không an tâm việc Nghị định không quy định giao dịch phải công chứng, chứng thực. Do đó, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh đề nghị quy định ngay trong Luật Đất đai (sửa đổi) các giao dịch phải công chứng, chứng thực.
.png "Một cổ phiếu ngân hàng bị tự doanh CTCK bán ròng gần trăm tỷ đồng phiên 29/10")
