Trong một chiến dịch hiếm hoi và quyết liệt trên vùng biển quốc tế, Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu mang cờ Nga sau nhiều tuần truy đuổi trên Đại Tây Dương, gây chấn động dư luận quốc tế. Cuộc rượt đuổi và chiến dịch thu giữ diễn ra trong bối cảnh Washington đẩy mạnh phong tỏa các chuyến dầu bị trừng phạt từ Venezuela, đồng thời tạo ra điểm nóng mới trong quan hệ Mỹ - Nga.
Chiếc tàu vừa bị thu giữ ban đầu mang tên Bella 1, sau đó đổi tên thành Marinera để tránh bị phát hiện, đã tìm cách né lệnh phong tỏa của Mỹ tại vùng biển Venezuela vào tháng trước.
Hoạt động này theo sau là cuộc đuổi bắt dài ngày giữa tàu với lực lượng tuần duyên và lực lượng Mỹ trên biển lớn, kết thúc vào sáng ngày 7/1 khi lực lượng chức năng Mỹ cưỡng chế kiểm soát con tàu.
Cùng lúc, Mỹ cũng công bố thu giữ một siêu tàu chở dầu khác là M/T Sophia, vốn bị coi là hoạt động “trái phép” ở vùng biển Caribbean. Theo U.S. Southern Command, chiếc Sophia là thuộc đội tàu bóng tối - những tàu chở dầu hoạt động mờ ám, không đăng ký quốc tịch rõ ràng và bị sanctions nhằm ngăn chặn các hoạt động buôn lậu dầu.
Theo Bộ Chỉ huy châu Âu của Mỹ, tàu Marinera bị thu giữ theo lệnh của tòa liên bang Mỹ, sau khi bị theo dõi bởi tàu tuần duyên USCGC Munro. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định: “Lệnh phong tỏa dầu bị trừng phạt từ Venezuela vẫn được thực thi ở bất cứ nơi nào trên thế giới.”
Bộ An ninh Nội địa Mỹ mô tả việc tiếp cận 2 tàu là “an toàn và hiệu quả”, đồng thời nhấn mạnh Marinera đã cố tình trốn tránh tuần duyên Mỹ nhiều tuần, thậm chí đổi cờ và sơn tên mới để thoát thân.
Chuyên gia thị trường dầu mỏ Emmanuel Belostrino từ Kpler cho biết hình ảnh vệ tinh và báo cáo cảng cho thấy chiếc Sophia chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô Merey từ Venezuela, được xếp tại cảng Jose Oil Terminal.
Ngay sau khi tàu bị thu giữ, Bộ Giao thông Vận tải Nga lên tiếng rằng tàu Marinera đã nhận giấy phép tạm thời mang cờ Nga vào cuối tháng 12 và sau đó mất liên lạc khi lực lượng Mỹ kiểm tra. Moscow cáo buộc Washington vi phạm “luật pháp quốc tế về tự do hàng hải”. Phía Bộ Ngoại giao Nga yêu cầu đối xử nhân đạo và sớm trả lại thủy thủ đoàn.
Nghị sĩ Nga Andrei Klishas, thành viên đảng cầm quyền, gọi hành động của Mỹ là “cướp biển trên vùng biển quốc tế.” Kênh truyền hình nhà nước RT còn đăng tải đoạn video, được cho là từ trên tàu Marinera, ghi lại hình ảnh tàu tuần duyên Mỹ theo dõi từ xa trong điều kiện thời tiết sương mù.
Trong khi chiến dịch diễn ra, hồ sơ theo dõi chuyến bay cho thấy 13 máy bay quân sự Mỹ bay từ căn cứ đến Anh trong vài ngày trước đó. Các máy bay trinh sát và tiếp tế như P-8A Poseidon, KC-135 và C-130J được ghi nhận hoạt động gần khu vực cuối cùng của Marinera.
Bộ Quốc phòng Anh cho biết London đã cung cấp hỗ trợ giám sát và tác chiến từ trên không, và đánh giá rằng tàu này liên quan tới hoạt động phi pháp, có liên kết tới “khủng bố quốc tế và tội phạm”, góp phần tài trợ cho các hoạt động nguy hiểm xuyên biên giới.
Tuy Marinera và Sophia là hai con tàu vừa bị thu giữ, nhưng không phải là những tàu duy nhất né tránh lệnh phong tỏa.
Ít nhất 3 tàu khác, từng hoạt động gần Venezuela, đã đổi cờ thành Nga để né tránh lệnh trừng phạt. Các tàu này bao gồm Malak, đổi tên thành Sintez, Dianchi, đổi thành Expander và Veronica, đổi thành Galileo. Các tàu này trước đây treo cờ Comoros và Guyana, theo dữ liệu từ MarineTraffic.
Tham khảo NBC News

