Xuất khẩu gạo của Pakistan lao dốc hơn 40% trong bảy tháng đầu năm tài chính 2025-2026, trong bối cảnh nguồn cung giá rẻ từ Ấn Độ quay trở lại thị trường toàn cầu, làm suy giảm thị phần và khả năng định giá của Islamabad.
Theo số liệu do Cục Thống kê Pakistan (PBS) công bố, kim ngạch xuất khẩu gạo của Pakistan giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 1 chỉ đạt 1,31 tỷ USD, giảm 40,5% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm diễn ra ở cả hai phân khúc chủ lực là gạo Basmati và gạo non-Basmati.
Cụ thể, xuất khẩu gạo non-Basmati giảm mạnh 50,8%, xuống còn 827,8 triệu USD. Khối lượng xuất khẩu mặt hàng này cũng giảm đáng kể, từ 3,15 triệu tấn xuống còn 2 triệu tấn. Trong khi đó, gạo Basmati – dòng sản phẩm có giá trị cao hơn ghi nhận mức giảm nhẹ hơn, 6,62%, xuống còn 477,7 triệu USD, với sản lượng xuất khẩu giảm từ 487.278 tấn xuống 436.484 tấn.
Theo Bộ An ninh Lương thực Quốc gia Pakistan, yếu tố then chốt dẫn tới đà suy giảm là việc Ấn Độ tái gia nhập thị trường gạo quốc tế sau thời gian hạn chế xuất khẩu. Nguồn cung tăng mạnh từ New Delhi đã khiến gạo Pakistan mất lợi thế cạnh tranh, đặc biệt ở phân khúc giá nhạy cảm.
Các quan chức cho biết trước quốc hội rằng Ấn Độ không chỉ có lợi thế về quy mô sản xuất mà còn được hưởng các hiệp định thương mại tự do và chính sách hỗ trợ đáng kể cho ngành lúa gạo. Điều này tạo thêm áp lực lên các doanh nghiệp xuất khẩu Pakistan trong bối cảnh chi phí sản xuất và logistics chưa được cải thiện tương ứng.
Số liệu từ Cục Thuế Liên bang Pakistan (FBR) còn cho thấy bức tranh ảm đạm hơn. Trong giai đoạn tháng 7 đến tháng 12, kim ngạch xuất khẩu gạo giảm tới 47%, từ 1,82 tỷ USD xuống còn 973 triệu USD, tương đương mức hụt thu hơn 800 triệu USD so với cùng kỳ năm trước.
Trước áp lực sụt giảm mạnh, chính phủ Pakistan đã triển khai các biện pháp hỗ trợ nhằm củng cố thanh khoản và năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Tháng trước, Bộ Thương mại nước này ban hành thông báo theo “Nghị định về Hoàn thuế và Phí địa phương đối với Gạo năm 2026”, cho phép hoàn thuế 9% giá trị FOB đối với gạo Basmati xuất khẩu có giá trên 750 USD/tấn. Biện pháp được công bố ngày 23/1 được kỳ vọng giúp giảm áp lực tài chính và duy trì vị thế ở phân khúc cao cấp.
Ở góc độ thị trường, các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Hiện gạo Basmati của Pakistan chủ yếu được tiêu thụ tại Trung Đông và Liên minh châu Âu (EU), trong khi gạo không phải Basmati xuất khẩu sang Philippines, Indonesia, Malaysia và các nước châu Phi.
Theo đại diện Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Pakistan, ngành này đang tìm cách gia tăng hiện diện tại Trung Quốc, Philippines, Indonesia và Bangladesh nhằm bù đắp phần thị phần bị thu hẹp do cạnh tranh từ Ấn Độ.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gia tăng và chính sách thương mại biến động, triển vọng xuất khẩu gạo của Pakistan trong các tháng tới sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng mở rộng thị trường, duy trì chất lượng và tận dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ trong nước.
