Vì sao điện thoại hiển thị đúng tên người thân gọi đến nhưng người dân vẫn bị kẻ gian lừa mất hàng trăm triệu đồng?

Mới đây, Công an tỉnh Đồng Tháp đã thông báo về việc người dân cần cảnh giác thủ đoạn lừa đảo mạo danh hiển thị tên người gọi (Caller ID Spoofing).

Lực lượng chức năng cho biết, trước đây, nhiều người thường tin rằng cuộc gọi hiển thị đúng tên người thân trong danh bạ là tuyệt đối an toàn. Tuy nhiên, tư duy này đã lỗi thời và cực kỳ nguy hiểm. Bằng thủ đoạn Giả mạo số điện thoại (Caller ID Spoofing), tội phạm công nghệ cao giờ đây đã có thể thao túng màn hình hiển thị. 

Tại tỉnh Đồng Tháp, thủ đoạn này đang có xu hướng nhắm vào các bậc phụ huynh lớn tuổi, người lao động ở các vùng nông thôn hoặc các gia đình có người thân đi làm ăn xa, đi học tại các thành phố lớn.

Khi thấy màn hình hiện đúng tên con cháu mình kèm theo tiếng khóc lóc, thúc giục chuyển tiền đóng viện phí hay tiền chuộc, các bậc cha mẹ đã hoảng loạn, không còn tâm trí để nghi ngờ. Nhiều người đã lập tức chạy ra ngân hàng hoặc các điểm chuyển tiền để gửi hàng chục, hàng trăm triệu đồng cho kẻ xấu, để rồi sau đó gọi lại cho con thì mới bàng hoàng biết con mình vẫn an toàn, còn số điện thoại vừa rồi chỉ là giả mạo.

Vì sao màn hình hiện đúng tên người thân vẫn là giả mạo?

Dù điện thoại hiện chính xác tên cha mẹ hay con cái, đó vẫn có thể là cái bẫy tinh vi của kẻ lừa đảo. Nhiều người dân thắc mắc đã lưu số là “Con Trai”, tại sao khi gọi đến máy lại hiện đúng chữ “Con Trai” mà người nói chuyện lại là kẻ lừa đảo?"

Theo Công an tỉnh Đồng Tháp, bí mật nằm ở công nghệ tinh vi của các nhóm tội phạm xuyên quốc gia. Các đối tượng lừa đảo có thể sử dụng các thủ đoạn sau:

- Thủ đoạn dò quét dữ liệu: Kẻ xấu sử dụng các phần mềm độc hại, mã độc hoặc khai thác lỗ hổng từ các ứng dụng trên điện thoại để thu thập danh bạ, mối quan hệ gia đình.

- Kỹ thuật chèn số (Spoofing): Khi biết được số điện thoại của con trai bạn, chúng sử dụng giao thức mạng internet (VoIP) để "mượn" đúng đầu số đó gọi vào máy người dân. Theo cơ chế tự động của điện thoại, khi có cuộc gọi trùng khớp với số đã lưu, máy sẽ tự động hiển thị tên trong danh bạ (ví dụ: Con Trai, Vợ Yêu, Bố, Mẹ...).

- Kịch bản thao túng tâm lý: Khi bạn nhấc máy vì tin tưởng, chúng sẽ giả giọng (hoặc dùng AI Deepfake nhại giọng) nói rất nhanh, hoảng loạn với các kịch bản như: "Con đang bị tai nạn cấp cứu gấp", "Con bị Công an bắt vì va chạm giao thông", "Con nợ tiền xã hội đen đang bị giữ"... mục đích là ép chuyển tiền ngay lập tức mà không kịp suy nghĩ.

Biện pháp phòng tránh cốt lõi cho người dân

Để không trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo tiếp theo, Công an tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo người dân không tin tuyệt đối vào danh bạ, bởi lẽ tên hiển thị trên màn hình hoàn toàn có thể bị làm giả bằng công nghệ. Dù tình huống nghe có vẻ khẩn cấp đến đâu, người dân tuyệt đối không chuyển tiền theo yêu cầu của cuộc gọi đến.

Cơ quan Công an nhấn mạnh, các bệnh viện hay cơ quan nhà nước đều có quy trình làm việc, vì vậy sẽ không bao giờ ép chuyển tiền gấp qua tài khoản cá nhân. Người dân cũng tuyệt đối không cung cấp thông tin như mã OTP, tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân cho đầu dây bên kia. 

Quan trọng nhất, người dân cần thực hiện xác minh độc lập. Khi nghe thông tin người thân gặp nạn, hãy lập tức dập máy. Sau đó, dùng một kênh khác để xác minh: gọi lại trực tiếp vào số của người thân đó (nếu là cuộc gọi giả mạo, cuộc gọi lại này sẽ kết nối đến chính chủ thực sự), hoặc gọi cho bạn bè, đồng nghiệp, nhà trường, cơ quan nơi người thân đó đang làm việc để kiểm tra.