Chuyên gia cảnh báo "vết nứt" ở nền kinh tế Nga giữa đà tăng trưởng: Dấu hiệu từ 1 món bán chạy đột biến

Hai chỉ số nổi bật của nền kinh tế Nga

Lần đầu tiên kể từ năm 2023, nền kinh tế Nga đã quay trở lại đà tăng trưởng trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6. 

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này tăng 1,3% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý II, theo dữ liệu chính thức được công bố vào tháng 8, trong khi GDP tăng 0,6% trong nửa đầu năm. Các số liệu quý II đã vượt qua dự báo của chính phủ và ngân hàng trung ương.

Dữ liệu cho thấy chi tiêu của chính phủ cho tổ hợp công nghiệp - quân sự, cũng như đà tăng gần đây của giá dầu và khí đốt đã giúp duy trì nền kinh tế của Nga.

Tuy nhiên, Charles Lichfield, giám đốc dự báo và phân tích kinh tế tại Trung tâm GeoEconomics thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng muốn hiểu rõ tình hình thì phải nhìn vào 2 chỉ số: thâm hụt ngân sách và lạm phát.

"Họ đang trên đà tăng gấp đôi mức thâm hụt so với năm 2025, mà con số đó vốn đã gấp đôi mức họ có vào năm 2024", ông Lichfield nhấn mạnh, đồng thời lưu ý nguồn thu từ năng lượng của Nga bị giảm sút bất chấp giá nhiên liệu hóa thạch tăng trong những tháng gần đây.

Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu từ dầu và khí đốt chỉ bằng 64% so với cùng kỳ 2 năm trước. 

Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái liên tục của Ukraine đã đánh trúng các nhà máy lọc dầu của Nga, và các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn của phương Tây đã bắt đầu phát huy tác dụng, chẳng hạn như mức trần giá dầu thấp hơn của Liên minh Châu Âu và các biện pháp nhắm vào những bên hỗ trợ đội tàu của Nga.

"Về lạm phát, họ đã xoay xở để đưa nó về mức mục tiêu cơ bản là 4% vào cuối năm ngoái, một thành tựu lớn khi xét đến tất cả các áp lực lạm phát bên trong và bên ngoài, nhưng có vẻ điều đó sẽ không kéo dài", ông Lichfield nói.

Dấu hiệu của "vết nứt" từ món hàng bán chạy đột biến

Đầu năm nay, nhà bán lẻ lớn nhất nước này cho biết người dân Nga đang có xu hướng chuyển sang các sản phẩm thực phẩm giá rẻ và thương hiệu riêng của cửa hàng.

"Gần đây chúng tôi nhận thấy rằng lượng tiêu thụ bánh quy đã tăng lên gần hai lần rưỡi", Chủ tịch Tập đoàn X5, Yekaterina Lobacheva, nói với RBC News vào tháng 4, "Đó là một thứ ngọt ngào, một món nho nhỏ để nhâm nhi thưởng thức, nhưng rẻ hơn sô cô la và các loại bánh kẹo khác".

CNBC cho rằng đó là dấu hiệu cho thấy người dân Nga dường như đang cảm nhận được sự chật vật với những lựa chọn tiêu dùng như trên và "vết nứt" ở nền kinh tế đang dần bộc lộ.

Theo các chuyên gia của CNBC, sau 4 năm rưỡi tiến hành chiến dịch quân sự với Ukraine, nước Nga đã trở thành một nền kinh tế hai tầng. Bức tranh này càng trở nên rõ nét hơn trong những tuần gần đây bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu và kho hàng.

"Nếu bạn may mắn và được một công ty sản xuất xe tăng tuyển dụng, thì mọi thứ đều ổn. Còn nếu không, bạn có lẽ đang phải đối mặt với nhiều vấn đề", Alex Kolyandr, giám đốc khu vực châu Âu tại công ty tư vấn Eurasia Group, chia sẻ với CNBC.

Ông Alex Kolyandr, giám đốc khu vực châu Âu tại công ty tư vấn Eurasia Group, cho rằng Điện Kremlin có thể cân bằng ngân sách bằng một vài "thao tác", nhưng các vấn đề kinh tế của họ "sẽ không biến mất".

Ông nói thêm: "Nó đã bắt đầu thông qua lạm phát, thông qua sự chậm lại của nền kinh tế phi quân sự và thông qua lãi suất cao hơn."

Khi được hỏi Điện Kremlin có thể sử dụng những đòn bẩy nào để giảm thiểu tình hình, ông Lichfield cho rằng chính phủ Nga có thể đánh thuế các công ty dầu khí cao hơn mức hiện tại, tìm cách vay tiền quốc tế, hoặc huy động một nửa số dự trữ của ngân hàng trung ương vốn vẫn nằm ngoài các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Bên cạnh khoảng 300 tỷ USD bị đóng băng sau khi xung đột bắt đầu, ngân hàng trung ương Nga được ước tính còn khoảng 300 tỷ USD dự trữ, hoặc là ở trong nước Nga, hoặc ở các khu vực tài phán không bị trừng phạt. Số tiền này về mặt kỹ thuật có thể được sử dụng để lấp đầy một số lỗ hổng tài chính, mặc dù điều này có thể làm suy yếu niềm tin vào cam kết chống lạm phát của ngân hàng trung ương.