Theo thỏa thuận, Trung Quốc dự kiến đầu tư khoảng 15 tỷ USD vào các dự án năng lượng tái tạo tại Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia thành viên NATO. Tổng công suất điện gió và mặt trời được đặt mục tiêu ở mức 7.000 MW, tương đương 7 GW.
Thông tin này được Bộ trưởng Năng lượng và Tài nguyên thiên nhiên Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar công bố ngày 12/11. Biên bản ghi nhớ được cơ quan quản lý năng lượng quốc gia hai nước ký bên lề hội nghị khí hậu COP31 đang diễn ra tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.
Quy mô này tương đương công suất của khoảng 7 nhà máy điện lớn loại 1.000 MW. Tuy nhiên, lượng điện thực tế tạo ra sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ giữa điện gió và mặt trời, vị trí xây dựng cũng như điều kiện thời tiết. Hai nước cũng chưa công bố cụ thể bao nhiêu trong 7 GW sẽ là điện mặt trời và bao nhiêu là điện gió.
Gói hợp tác còn vượt ra ngoài việc lắp đặt turbine gió và các tấm pin mặt trời. Ông Bayraktar cho biết hai nước muốn phát triển các hệ thống lưu trữ năng lượng mới, đồng thời xây dựng hạ tầng truyền tải điện có công suất khoảng 4.000 MW.
Đây là hạng mục quan trọng khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng lên. Điện mặt trời đạt sản lượng cao vào ban ngày nhưng giảm mạnh khi trời tối, trong khi điện gió biến động theo điều kiện thời tiết. Hệ thống lưu trữ có thể giữ phần điện dư thừa để sử dụng vào thời điểm khác, còn mạng lưới truyền tải mới đưa điện từ khu vực sản xuất tới các trung tâm tiêu thụ.
Reuters cho biết thỏa thuận hiện mới ở giai đoạn sơ bộ. Hai bên chưa công bố vị trí các nhà máy, thời điểm khởi công, cơ cấu tài chính, doanh nghiệp Trung Quốc tham gia hay lịch trình đưa 7 GW công suất vào hoạt động.
Hợp tác năng lượng giữa Ankara và Bắc Kinh đã được thúc đẩy trong vài năm qua. Tháng 5/2024, hai nước đã ký biên bản ghi nhớ về chuyển đổi năng lượng sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Bayraktar và lãnh đạo Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc tại Bắc Kinh.
Thỏa thuận khi đó bao gồm nhiều lĩnh vực như năng lượng tái tạo, lưu trữ điện, hydro và điện hạt nhân. Ông Bayraktar cho biết Ankara muốn nhanh chóng biến khuôn khổ hợp tác thành các dự án cụ thể.
Đến tháng 9/2025, Bộ Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục cho biết hai bên có thể hợp tác trong năng lượng tái tạo, truyền tải điện và khai khoáng, đồng thời nhấn mạnh cơ hội để các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư sản xuất pin và hệ thống lưu trữ tại nước này.
Gói 7 GW xuất hiện khi Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy nhanh quá trình mở rộng hệ thống điện. Tại COP31, ông Bayraktar cho biết nước này hiện có tổng công suất điện lắp đặt khoảng 128 GW và đặt mục tiêu tăng lên 281 GW vào năm 2040.
Riêng điện gió và mặt trời được kỳ vọng đạt 175 GW, trong khi tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng công suất tăng từ khoảng 63% hiện nay lên 77%. Như vậy, riêng 7 GW trong thỏa thuận với Trung Quốc tương đương khoảng 4% mục tiêu điện gió và mặt trời năm 2040 của Thổ Nhĩ Kỳ.
Ankara ước tính quá trình chuyển đổi hệ thống năng lượng tới năm 2040 sẽ cần khoảng 300 tỷ USD đầu tư. Ngoài nguồn phát điện mới, nước này còn đặt mục tiêu xây dựng 40 GWh hệ thống pin lưu trữ và nâng công suất kết nối điện xuyên biên giới lên 15 GW.
Trung Quốc cũng không phải nguồn vốn nước ngoài duy nhất Ankara đang tìm kiếm. Ngay tại COP31, Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia thúc đẩy một chương trình riêng gồm 5.000 MW điện tái tạo, trong đó giai đoạn đầu có hai nhà máy điện mặt trời 1.000 MW tại Sivas và Karaman.
Theo Reuters
