Trung Quốc - quốc gia sản xuất hơn một nửa lượng thép toàn cầu - ghi nhận sản lượng 86,63 triệu tấn trong tháng 4, giảm 2,8% so với cùng kỳ năm 2025 và là mức thấp nhất của tháng 4 kể từ năm 2018.
Trong 4 tháng đầu năm, sản lượng thép đạt 331,12 triệu tấn, giảm 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, nhập khẩu quặng sắt lại tăng 8% trong 4 tháng đầu năm, lên 418,6 triệu tấn, theo dữ liệu chính thức.
Riêng trong tháng 4, Trung Quốc nhập khẩu 103,9 triệu tấn quặng sắt - nguyên liệu chính để sản xuất thép - giảm 0,8% so với mức 104,74 triệu tấn của tháng 3, nhưng tính theo ngày thì thực tế vẫn cao hơn do tháng 4 ít hơn tháng 3 một ngày.
Nhập khẩu trong tháng 5 được dự báo tiếp tục duy trì ở mức tương đối cao, khi các chuyên gia của DBX Commodities ước tính lượng hàng cập cảng bằng đường biển sẽ đạt 104,67 triệu tấn.
Việc sản xuất thép ảm đạm khá dễ lý giải trong bối cảnh lĩnh vực bất động sản tiếp tục suy yếu và xuất khẩu giảm tốc. Lượng thép xuất khẩu trong tháng 4 giảm 9% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 9,5 triệu tấn.
Trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thép giảm 9,7%, còn 34,2 triệu tấn.
Tồn kho tăng mạnh
Sự gia tăng của nhập khẩu quặng sắt có thể được giải thích bởi cả yếu tố tạm thời lẫn yếu tố mang tính cơ cấu.
Yếu tố tạm thời lớn nhất là hoạt động tái tích trữ hàng tồn kho, khi lượng quặng tại các cảng do hãng tư vấn SteelHome theo dõi vẫn ở gần mức cao kỷ lục.
Tồn kho đạt 160,35 triệu tấn trong tuần kết thúc ngày 22/5, gần như không đổi so với mức 160,34 triệu tấn của tuần trước và vẫn sát mức kỷ lục 165,67 triệu tấn ghi nhận vào tuần kết thúc ngày 20/3.
Thông thường, lượng tồn kho sẽ tăng vào cuối năm, đạt đỉnh đầu năm mới rồi giảm dần vào giữa năm khi sản xuất thép tăng để đáp ứng nhu cầu xây dựng.
Kể từ mức thấp 131,05 triệu tấn hồi cuối tháng 7/2025, lượng tồn kho đã tăng 22%.
Câu hỏi đối với thị trường hiện nay là liệu tồn kho có quay trở lại quy luật theo mùa thông thường và giảm dần khi bước vào mùa hè ở Bắc bán cầu hay không, hay việc sản lượng thép yếu sẽ khiến tồn kho tiếp tục duy trì ở mức cao hơn các năm trước.
Cuộc chiến với Iran cùng nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tại châu Á do eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế cũng có thể khiến các nhà máy thép và thương nhân Trung Quốc tăng nhập khẩu quặng sắt vì lo ngại nguồn cung tương lai bị ảnh hưởng.
Việc giá quặng sắt thiếu biến động cũng hỗ trợ tâm lý nhập khẩu. Hợp đồng quặng sắt trên Sở Giao dịch Singapore (SGX) đã dao động trong biên độ hẹp quanh mốc 105 USD/tấn suốt 10 tháng qua. Hợp đồng tháng gần nhất chốt phiên thứ Hai ở mức 109,09 USD/tấn.
Yếu tố cơ cấu dài hạn
Yếu tố dài hạn thúc đẩy nhập khẩu quặng sắt là sự suy giảm nhẹ nhưng kéo dài của sản lượng quặng nội địa Trung Quốc, trong khi chất lượng quặng cũng giảm, đồng nghĩa cùng một khối lượng quặng nhưng thu được ít hàm lượng sắt hơn.
Theo dữ liệu của MySteel, sản lượng quặng sắt của Trung Quốc trong 4 tháng đầu năm đạt 326,8 triệu tấn, giảm 1% so với cùng kỳ năm trước.
Trước đó, sản lượng năm 2025 đã giảm 2,8%, xuống còn 983,7 triệu tấn từ mức 1,04 tỷ tấn năm 2024.
Quặng sắt nội địa Trung Quốc thường chỉ chứa khoảng 20%-30% hàm lượng sắt, buộc phải qua quá trình nâng cấp để đạt chất lượng tương đương quặng nhập khẩu có hàm lượng 60%-65%. Đây là quá trình tốn kém và tiêu hao nhiều năng lượng.
Nhiều khả năng sản lượng quặng sắt nội địa của Trung Quốc sẽ tiếp tục suy giảm trong tương lai, đồng nghĩa nhập khẩu sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn hơn, với giả định sản lượng thép nhìn chung vẫn duy trì ổn định.
.jpg "130 năm thống trị ngành ô tô sụp đổ: Loạt đại gia châu Âu 'cầu viện' Trung Quốc để khỏi bị xóa tên, sẽ bất lực vào năm 2030 nếu không tự phát triển xe điện")
