Tiết kiệm được 4,1 tỷ euro tiền dầu, giảm 40% khí thải, nhiều quốc gia sẵn sàng miễn 100% thuế VAT, chi đậm để biến tất cả thành xe điện

Từ những đô thị sầm uất tại châu Á đến các nền kinh tế phát triển ở châu Âu, xe điện đang được định vị là nhân tố quyết định để tái cấu trúc hạ tầng giao thông, giảm thiểu khí thải và thúc đẩy tăng trưởng xanh trong dài hạn.

Vị thế trung tâm của xe điện trong tầm nhìn giao thông tương lai

Tại nhiều khu vực trên thế giới, xe điện đang được đặt ở vị trí trung tâm trong các kế hoạch phát triển dài hạn nhằm đạt được mục tiêu phát thải bằng không và bảo đảm chủ quyền năng lượng.

Ủy ban Châu Âu (EC) đã khẳng định điện hóa là công cụ sạch nhất để cắt giảm nhu cầu năng lượng, tăng sức cạnh tranh và giảm phụ thuộc vào việc nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.

Các dòng xe chạy điện hoàn toàn (BEV) được xem là công cụ then chốt cho chủ quyền năng lượng của khu vực. Chỉ riêng trong năm 2025, loại phương tiện này đã giúp châu Âu tiết kiệm khoảng 4,1 tỷ euro chi phí nhập khẩu dầu mỏ.

Tương tự, Chính phủ Indonesia đã xác định việc điện hóa giao thông công cộng là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách giai đoạn 2025-2029.

Quốc gia này đặt mục tiêu đầy tham vọng với 100% xe buýt tại các thành phố lớn sử dụng điện vào năm 2045. Lộ trình này dự kiến sẽ giúp giảm 41% lượng khí thải nhà kính và tiết kiệm khoảng 392.000 kilolít nhiên liệu mỗi năm.

Tại Ấn Độ, chính quyền thành phố Mumbai cũng đang hiện thực hóa mục tiêu sở hữu đội xe 10.000 buýt điện vào năm 2027 để hiện đại hóa mạng lưới giao thông công cộng, tương đương với tỷ lệ 0,6 xe trên 1.000 dân.

Đòn bẩy tài chính và nỗ lực thu hút đầu tư từ các chính phủ

Để hiện thực hóa các chiến lược đề ra, nhiều chính phủ đã và đang triển khai những gói ưu đãi tài chính mạnh mẽ nhằm tạo động lực cho cả người tiêu dùng và nhà sản xuất. Indonesia chuẩn bị tung ra gói kích cầu hỗ trợ mua 500.000 xe máy điện, đồng thời áp dụng chính sách miễn thuế giá trị gia tăng (VAT) lên đến 100% cho một số mẫu xe điện nhất định.

Không chỉ dừng lại ở kích cầu tiêu dùng, quốc gia Đông Nam Á này còn sẵn sàng cung cấp các ưu đãi đặc biệt để thu hút các tập đoàn lớn như Toyota, với tham vọng trở thành trung tâm sản xuất xe điện của khu vực.

Tại Ấn Độ, bang Tamil Nadu đã phân bổ nguồn lực tài chính đáng kể với 13.561 crore rupee cho ngành giao thông trong ngân sách điều chỉnh 2026-2027, trong đó dành riêng 500 crore rupee để nâng cấp hạ tầng sạc điện tại các bến xe buýt.

Tại Mumbai, dự án triển khai 1.500 xe buýt điện cỡ trung có máy lạnh cũng đã được phê duyệt dưới chương trình PM E-Drive của chính phủ trung ương.

Trong khi đó, tại châu Âu, Kế hoạch Hành động Điện hóa khuyến khích các quốc gia thành viên sử dụng nguồn thu từ thuế carbon để hỗ trợ cơ chế cho thuê xe ưu đãi. Điều này giúp các hộ gia đình thu nhập thấp có thể tiếp cận với các dòng xe điện nhỏ và giá rẻ được sản xuất tại khu vực.

Chính sách hỗ trợ xe điện tiếp tục được mở rộng trên thế giới

Sự chuyển dịch sang điện hóa hiện nay không chỉ giới hạn ở ô tô cá nhân hay xe buýt nội đô mà đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực vận tải phức tạp hơn.

Liên minh châu Âu đã đề ra lộ trình điện hóa cho cả xe tải, tàu thủy và máy bay, với mục tiêu đến năm 2040 sẽ có đủ hạ tầng kết nối lưới điện để điện hóa 40% đội xe tải của liên minh và 1/3 số phà tại châu Âu hoạt động bằng điện.

Đặc biệt, công nghệ xe điện đang được tích hợp sâu vào hệ thống năng lượng thông qua giải pháp pin cho phép xe điện lưu trữ năng lượng tái tạo và cung cấp ngược lại cho lưới điện khi cần thiết, giúp giải quyết tình trạng nghẽn mạng lưới điện.

Tại các đô thị lớn như Mumbai, việc đa dạng hóa chủng loại xe điện cũng được chú trọng với việc đưa vào sử dụng các dòng xe buýt điện cỡ trung có thiết kế nhỏ gọn, giúp dễ dàng di chuyển trong các ngõ nhỏ và khu dân cư đông đúc, đảm bảo kết nối chặng cuối một cách hiệu quả.

Những nỗ lực này không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn giúp giảm chi phí vận hành từ 30% đến 40% so với xe chạy dầu diesel, từ đó duy trì giá cước ổn định và mang lại dịch vụ giao thông giá rẻ cho hàng triệu hành khách mỗi ngày.

Sự kết hợp giữa lộ trình pháp lý rõ ràng, hỗ trợ tài chính trực tiếp và đổi mới công nghệ đang tạo nên một làn sóng điện hóa mạnh mẽ, góp phần xây dựng một hệ thống giao thông thông minh và bền vững trên phạm vi toàn cầu.

Tại Việt Nam, xu hướng điện hóa giao thông cũng đang tăng tốc rõ rệt, trong đó VinFast là cái tên giữ vai trò trung tâm của thị trường xe điện. Chỉ trong vài năm, hãng xe Việt đã xây dựng danh mục ô tô điện trải rộng từ mini SUV đến SUV cỡ lớn, đồng thời đầu tư mạnh vào hệ thống trạm sạc phủ rộng nhiều tỉnh, thành phố. 

Sự phát triển của VinFast không chỉ góp phần thúc đẩy người tiêu dùng làm quen với xe điện mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa đối với toàn bộ ngành công nghiệp ô tô trong nước, từ hạ tầng sạc, dịch vụ hậu mãi đến chuỗi cung ứng linh kiện. 

Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu, yêu cầu giảm phát thải và xu hướng tiêu dùng “xanh” ngày càng được quan tâm, VinFast đang trở thành động lực quan trọng giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào làn sóng chuyển dịch sang phương tiện không phát thải đang diễn ra trên toàn cầu.

Tổng hợp