Nước gần Việt Nam đang bán loại xăng chỉ 15.500 đồng/lít

Hiện nay, giá bán lẻ nhiên liệu tại thị trường nội địa Indonesia tương đối ổn định, nhưng áp lực phía sau lại tăng mạnh vì giá dầu thế giới, rủi ro nguồn cung Trung Đông và gánh nặng trợ giá ngày càng lớn.

Dữ liệu Oto.com cập nhật ngày 30/3 tại Jakarta Selatan (thủ đô Indonesia) cho thấy Pertalite ở mức 10.000 rupiah/lít, Pertamax 12.300 rupiah, Pertamax Turbo 13.100 rupiah, Dexlite 14.200 rupiah và Pertamina Dex 14.500 rupiah. Các mức này lần lượt tương đương khoảng 15.500 đồng, 19.065 đồng, 20.305 đồng, 22.010 đồng và 22.475 đồng/lít. Trang tin Tempo của nước này cũng ghi nhận mặt bằng giá này về cơ bản không đổi trong tháng 3 tại Jakarta.

Trong đó, Pertalite là xăng phổ thông (tương đương RON 92 ở Việt Nam); Pertamax ~ RON 92–95 (gần A95); Pertamax Turbo ~ RON 98; Dexlite và Pertamina Dex là diesel, tương ứng dầu DO tiêu chuẩn và dầu diesel cao cấp tại Việt Nam.

Điều đáng chú ý là Indonesia đang giữ giá khá thấp ở nhóm nhiên liệu phổ thông, đặc biệt với Pertalite, trong khi thị trường dầu quốc tế biến động mạnh. Reuters cho biết đầu tháng 3, Chính phủ Indonesia tuyên bố sẽ dùng ngân sách nhà nước để “hấp thụ cú sốc” giá dầu tăng, với ngân sách trợ giá và bù giá năng lượng năm 2026 ở mức 381,3 nghìn tỷ rupiah, tương đương khoảng 22,5 tỷ USD. Khoản dự toán này ban đầu được xây dựng trên giả định dầu thô 70 USD/thùng và tỷ giá 16.500 rupiah/USD, trong khi giá dầu khi đó đã vượt 100 USD/thùng và đồng rupiah cũng suy yếu.

Khó khăn lớn nhất của Indonesia là bài toán kép. Cụ thể, họ vừa phải giữ giá bán lẻ để tránh tác động lạm phát và bất mãn xã hội, vừa phải bảo vệ kỷ luật tài khóa. Reuters dẫn lời Bộ Tài chính Indonesia cho biết nếu giá dầu duy trì vùng 90–92 USD/thùng trong thời gian dài, thâm hụt ngân sách có thể bị đẩy lên 3,6% GDP nếu không có biện pháp tiết giảm chi tiêu. Vì vậy, Jakarta đã tính tới phương án cắt bớt một số chương trình ngân sách khác thay vì vội nâng giá xăng dầu trợ cấp.

Một nghiên cứu của World Bank về cải cách trợ giá nhiên liệu ở Indonesia cho thấy trợ giá điện và nhiên liệu từng tăng vọt trong năm 2022, từ 0,7% GDP trong ngân sách lên 2,8% GDP khi giá năng lượng thế giới leo thang. Báo cáo này nhấn mạnh rằng hệ thống trợ giá cho Pertalite, diesel và LPG giúp bảo vệ người tiêu dùng trong ngắn hạn, nhưng cũng làm tăng gánh nặng ngân sách và khiến cải cách giá trở nên khó khăn về mặt chính trị.

Về nguồn cung, Indonesia còn đối diện rủi ro an ninh năng lượng. Reuters cho biết nước này đã quyết định tăng nhập khẩu dầu thô từ Mỹ để thay thế một phần nguồn Trung Đông trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang. Trước đó, Bộ Năng lượng Indonesia cho biết nước này hiện vẫn phải nhập khoảng 1 triệu thùng/ngày dầu thô và nhiên liệu để đáp ứng nhu cầu trong nước. Đây là điểm nghẽn lớn của một nền kinh tế tiêu thụ nhiên liệu rất mạnh nhưng năng lực lọc hóa dầu chưa theo kịp.

Indonesia đang triển khai cùng lúc nhiều biện pháp. Thứ nhất là giữ ổn định giá bán lẻ phổ thông trong ngắn hạn thông qua trợ giá và bù giá. Thứ hai là tính chuyện tiết kiệm tiêu dùng và điều chỉnh chính sách nếu giá dầu neo cao. Reuters cho biết chính phủ đã xem xét thúc đẩy lại kế hoạch nhiên liệu sinh học B50 để giảm phụ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu; tuy vậy, việc triển khai còn phụ thuộc chênh lệch giá giữa dầu thô và dầu cọ.

Thứ ba là củng cố mạng lưới phân phối trong nước. Báo cáo bền vững 2024 của Pertamina Patra Niaga cho biết chương trình BBM Satu Harga đã có 573 điểm phân phối tại 62 địa bàn 3T, nhằm giảm chênh lệch giá và bảo đảm tiếp cận nhiên liệu ở các vùng xa. Trong ngắn hạn, đây là công cụ giữ ổn định xã hội; trong dài hạn, nó cho thấy Indonesia hiểu rằng vấn đề không chỉ là giá, mà còn là khả năng đưa nhiên liệu đến đúng nơi, đúng lúc.