Phát minh của Trung Quốc làm rung chuyển ngành điện: Biến thân hoa sen thành máy phát điện, hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm

Vu Lam | 16:46 17/11/2026

Các nhà khoa học Trung Quốc kết hợp cấu trúc vi mô của thân sen với vi khuẩn để biến quá trình nước bốc hơi tự nhiên thành điện, duy trì hoạt động hơn 30 ngày và có thể ghép 256 bộ phát để cấp nguồn cho điện thoại.

Phát minh của Trung Quốc làm rung chuyển ngành điện: Biến thân hoa sen thành máy phát điện, hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm

Công nghệ được nhóm nghiên cứu do Giáo sư Hu Qichang tại Đại học Nông Lâm Phúc Kiến phát triển và công bố trên tạp chí khoa học Device ngày 2/11.

Khác thủy điện truyền thống sử dụng dòng nước làm quay turbine, công nghệ thủy điện áp (hydrovoltaic) có thể tạo điện trực tiếp từ tương tác giữa nước với vật liệu rắn. Nhóm nghiên cứu Trung Quốc lựa chọn một nguồn năng lượng có mặt gần như liên tục trong tự nhiên: sự bốc hơi của nước.

Ưu điểm của hiện tượng này là không phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian trong ngày. Pin mặt trời cần ánh sáng, trong khi nước vẫn có thể tiếp tục bốc hơi cả ngày lẫn đêm và qua các mùa nếu điều kiện môi trường phù hợp.

Nhóm nghiên cứu cho biết: "Đầu ra ổn định và khả năng tích hợp ở quy mô lớn cho thấy thiết bị có tiềm năng cung cấp nguồn điện phân tán công suất thấp."

Một trong những hạn chế của các thiết bị phát điện từ nước bốc hơi trước đây nằm ở cấu trúc lỗ rỗng bên trong vật liệu thường không đồng nhất. Điều này cản trở sự di chuyển của nước và ion, làm giảm hiệu quả tạo điện.

Nhóm của Hu đã tìm lời giải từ chính thực vật. Thân sen chứa nhiều kênh nhỏ chạy gần như thẳng đứng, vốn đảm nhiệm việc vận chuyển nước và chất dinh dưỡng. Các nhà khoa học kết hợp cấu trúc này với Geobacter sulfurreducens, loại vi khuẩn có hoạt tính điện hóa.

Để chế tạo thiết bị, thân sen được ngâm trong hỗn hợp chứa vi khuẩn khoảng 24 giờ, cho phép chúng xâm nhập và định cư trong các kênh bên trong. Vật liệu sau đó được đông khô, trước khi lưới titanium được gắn vào hai đầu để làm điện cực.

Khi đặt một đầu thân sen vào nước, các kênh dọc tự nhiên hút nước cùng các ion mang điện đi lên. Nước sau đó bốc hơi ở phía trên. Trong quá trình này, các ion mang điện tích dương tích tụ gần điện cực phía trên, tạo ra chênh lệch điện thế giữa hai đầu và sinh ra dòng điện.

Thử nghiệm cho thấy thiết bị có thể phát điện áp thấp liên tục và ổn định trong hơn 30 ngày. Một bộ phát riêng lẻ chỉ tạo lượng điện nhỏ, vì vậy nhóm nghiên cứu tiếp tục thử nghiệm khả năng ghép nhiều thiết bị với nhau. 3 bộ phát nối tiếp có thể vận hành một chiếc máy tính bỏ túi. Khi tăng lên 6 thiết bị, hệ thống đủ sức cấp điện cho một đèn nhỏ và màn hình mực điện tử.

Quy mô lớn nhất trong thử nghiệm là một ma trận 16 x 16, gồm 256 bộ phát điện từ thân sen. Sau khi dòng điện đi qua bộ chuyển đổi tăng áp, hệ thống có thể cung cấp điện cho một chiếc điện thoại di động.

Các nhà khoa học còn kết nối một bộ phát với cổng của transistor hiệu ứng trường. Dòng điện tạo ra có thể kích hoạt trạng thái đóng - mở của linh kiện, cho thấy công nghệ có khả năng tương thích với các mạch logic điện tử.

Tuy nhiên, mục tiêu trước mắt không phải biến thân sen thành nguồn điện thay thế lưới điện hay pin mặt trời.

Theo Hu, ứng dụng phù hợp hơn là cung cấp năng lượng cho các cảm biến công suất thấp đặt phân tán ở khu vực xa lưới điện, đặc biệt những nơi gần hồ, sông hoặc nguồn nước lớn. Chúng có thể được sử dụng trong Internet vạn vật nông nghiệp, theo dõi độ ẩm đất, chất lượng nước và giám sát môi trường.

Hàng nghìn cảm biến loại này thường tiêu thụ rất ít điện, nhưng việc thay pin định kỳ trở thành vấn đề nếu chúng nằm tại những địa điểm xa xôi. Thiết bị khai thác nước bốc hơi có thể giảm nhu cầu bảo trì nếu duy trì được nguồn nước và điều kiện bay hơi thích hợp.

Nhóm nghiên cứu cũng muốn kết hợp công nghệ này với điện mặt trời hoặc điện gió, tạo hệ thống thu năng lượng từ nhiều nguồn để duy trì nguồn cung ổn định hơn.

Dù vậy, việc thương mại hóa vẫn còn nhiều trở ngại. Thân sen tự nhiên và màng vi khuẩn có sự khác biệt giữa từng mẫu, gây khó khăn cho sản xuất hàng loạt với chất lượng đồng nhất. Tuổi thọ của các kênh vận chuyển, độ bền của điện cực cũng như khả năng hoạt động khi nhiệt độ và độ ẩm thay đổi cần tiếp tục được kiểm chứng.

Theo SCMP


(0) Bình luận
Phát minh của Trung Quốc làm rung chuyển ngành điện: Biến thân hoa sen thành máy phát điện, hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO