Phó thủ tướng Nga Alexander Novak ngày 12/10 cho biết các nước EU đã mua tổng cộng 302 tỷ euro, tương đương 320,7 tỷ USD, năng lượng từ Nga kể từ năm 2022 đến nay.
Theo ông, riêng 9 tháng đầu năm 2026, lượng năng lượng Nga chuyển tới châu Âu đã đạt giá trị 21,3 tỷ USD bất chấp hàng loạt biện pháp trừng phạt.
Tuy nhiên, Brussels đưa ra một con số khác đáng kể. Người phát ngôn EC cho biết theo dữ liệu COMEXT của Eurostat, Nga cung cấp cho EU lượng năng lượng trị giá 197 tỷ euro, khoảng 209 tỷ USD, trong giai đoạn từ tháng 3/2022 đến tháng 7/2026.
Như vậy, ước tính của Moscow cao hơn khoảng 100 tỷ euro, tương đương 112 tỷ USD, so với số liệu mà Brussels công bố.
Hai bên cũng sử dụng khoảng thời gian và cách diễn giải khác nhau. Số liệu của EC tính nhập khẩu năng lượng từ tháng 3/2022 đến tháng 7/2026, trong khi ông Novak nói về giai đoạn “từ năm 2022 đến nay” nhưng không nêu cụ thể những loại năng lượng được tính, phương pháp định giá cũng như ngày bắt đầu và kết thúc.
EC cho rằng thay vì chứng minh châu Âu vẫn phụ thuộc sâu vào năng lượng Nga, dữ liệu những năm gần đây cho thấy xu hướng ngược lại.
Anna-Kaisa Itkonen, người phát ngôn EC, cho biết tỷ trọng phụ thuộc của EU vào năng lượng Nga đã giảm từ khoảng 42-45% năm 2022 xuống còn 12% hiện nay.
Brussels còn ước tính nếu chương trình REPowerEU không được triển khai, EU có thể đã phải chi khoảng 475 tỷ euro cho nhiên liệu hóa thạch Nga. Điều đó đồng nghĩa kế hoạch giảm phụ thuộc đã giúp khối tránh chi thêm khoảng 278 tỷ euro.
REPowerEU được triển khai sau khi xung đột Ukraine bùng phát, với ba hướng chính gồm đa dạng hóa nguồn cung, giảm tiêu thụ năng lượng và đẩy nhanh quá trình chuyển sang những nguồn thay thế.
Theo EC, đến năm 2023, chỉ khoảng 6% tổng chi tiêu cho nhiên liệu hóa thạch của EU còn chảy sang Nga.
Dù vậy, EU chưa hoàn toàn ngừng mua năng lượng Nga. Một số dòng khí đốt và LNG vẫn được phép nhập khẩu thông qua các tuyến còn hoạt động hoặc theo những trường hợp miễn trừ.
Các ngoại lệ này một phần nhằm bảo vệ những quốc gia không giáp biển như Hungary và Slovakia, đồng thời xử lý các hợp đồng dài hạn để tránh những rủi ro pháp lý.
Brussels đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn khí đốt và LNG Nga từ ngày 1/1/2027.
Ở chiều ngược lại, Moscow sử dụng con số 320,7 tỷ USD để lập luận rằng quan hệ năng lượng Nga - EU vẫn chưa bị cắt đứt như Brussels tuyên bố. Ông Novak cho biết Nga tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ hợp đồng và cung cấp năng lượng thông qua những tuyến vẫn được miễn trừ.
Một ví dụ là LNG từ khu vực Bắc Cực. Trong 9 tháng đầu năm nay, các giao dịch này được cho là đã mang về cho Nga khoảng 9,7 tỷ euro từ thị trường EU.
Phó thủ tướng Nga cũng cho rằng nước này có thể tăng nguồn cung diesel ra thị trường quốc tế, trong đó có Mỹ, để giảm sức ép giá nhiên liệu sau những gián đoạn tại eo biển Hormuz và tình trạng suy giảm công suất lọc dầu toàn cầu.
Tranh cãi càng phức tạp khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đưa ra một con số khác.
Ngày 12/10, ông Trump tuyên bố EU đã trả cho Nga khoảng 250 tỷ USD (223 tỷ euro) để mua năng lượng. Ông sử dụng con số này để bảo vệ chính sách “Nước Mỹ trên hết”, lập luận rằng các quốc gia châu Âu vẫn chi số tiền lớn cho năng lượng Nga trong khi dựa vào Washington về an ninh.
Con số của ông Trump thấp hơn ước tính 320,7 tỷ USD từ Moscow nhưng vẫn cao hơn khoảng 41 tỷ USD so với số liệu của EC.
Theo Euronews
