Đạo luật "Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026" được ông Trump ký thành luật cuối tuần trước. Văn bản mở rộng các biện pháp trừng phạt, thuế quan và hạn chế nhằm vào lĩnh vực năng lượng Nga, đồng thời gia hạn một số biện pháp hiện hành đối với Iran.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là trao quyền cho Tổng thống Mỹ tăng thuế nhập khẩu lên tối đa 100% theo giá trị đối với toàn bộ hàng hóa từ một quốc gia nằm trong nhóm 5 nước nhập khẩu dầu thô hoặc khí đốt Nga lớn nhất, nếu nước này vẫn cố ý thực hiện các giao dịch mua mới sau khi luật có hiệu lực.
Điều khoản này khiến Ấn Độ, thành viên của BRICS, trở thành một trong những quốc gia được chú ý nhiều nhất. Nước này hiện là khách hàng mua dầu thô Nga lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Trong những tháng gần đây, dầu Nga có thời điểm chiếm gần một nửa tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ.
Tháng 7, lượng dầu Nga chảy sang Ấn Độ thậm chí lập kỷ lục mới. Theo dữ liệu theo dõi tàu của Kpler, nước này nhập khoảng 2,8 triệu thùng dầu Nga/ngày, vượt mức kỷ lục 2,7 triệu thùng/ngày của tháng 6. Dầu Nga khi đó chiếm hơn một nửa tổng lượng dầu thô nhập khẩu của nền kinh tế đông dân nhất thế giới.
Sang tháng 8, con số này giảm nhẹ do các cuộc tập kích nhằm vào hạ tầng xuất khẩu của Nga, đồng thời Trung Quốc tăng cạnh tranh để giành nguồn cung. Sumit Ritolia, chuyên gia tại Kpler, dự báo lượng dầu Nga mà Ấn Độ mua trong thời gian tới có thể ổn định ở mức trên 2 triệu thùng/ngày.
Tuy nhiên, lợi ích từ nguồn dầu Nga giờ đây phải đặt lên bàn cân với nguy cơ thương mại lớn hơn nhiều. Sau khi luật mới có hiệu lực, Tổng thống Mỹ đã có cơ sở pháp lý để áp thuế đối với hàng hóa Ấn Độ nếu New Delhi tiếp tục nhập lượng lớn năng lượng Nga.
Rủi ro xuất hiện đúng thời điểm Mỹ và Ấn Độ đã dành nhiều tháng đàm phán một thỏa thuận thương mại song phương. Nếu mức thuế cao được triển khai, không chỉ hoạt động mua dầu Nga mà quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế cũng có thể chịu tác động.
New Delhi tuyên bố sẽ không dễ dàng thay đổi chính sách năng lượng. Bộ Ngoại giao Ấn Độ khẳng định nước này vẫn ưu tiên bảo đảm an ninh năng lượng cho 1,4 tỷ dân thông qua đa dạng hóa nguồn cung và lựa chọn nhà cung cấp dựa trên diễn biến thị trường.
Ấn Độ cũng cho biết đã trao đổi vấn đề với nhiều quan chức cấp cao Mỹ, đồng thời cảnh báo thuế quan liên quan đến dầu Nga có thể ảnh hưởng không chỉ quan hệ song phương mà cả thị trường năng lượng quốc tế. Chính phủ nước này tuyên bố sẵn sàng thực hiện những biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích thương mại và kinh tế.
Bài toán với New Delhi ngày càng phức tạp. Nếu giảm mạnh dầu Nga, các nhà máy lọc dầu có thể phải chuyển sang nguồn thay thế với giá cao hơn, từ đó làm tăng chi phí nhiên liệu đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đây là vấn đề nhạy cảm khi một số bang do đảng của Thủ tướng Narendra Modi lãnh đạo chuẩn bị bước vào bầu cử trong vài tháng tới.
Ngược lại, tiếp tục mua dầu Nga với quy mô lớn có thể khiến hàng hóa Ấn Độ đối mặt mức thuế cao khi vào thị trường Mỹ. Nếu Washington trì hoãn thực thi hoặc chỉ áp mức thuế thấp, tác động có thể vẫn trong khả năng kiểm soát. Nhưng kịch bản thuế tiến gần mức trần 100% sẽ tạo ra sức ép lớn hơn đáng kể.
Michael Kugelman, chuyên gia cấp cao tại Atlantic Council, nhận định xét từ góc độ các cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Ấn, đạo luật mới "không thể xuất hiện vào thời điểm tệ hơn".
Theo Oilprice
