Vị thế quốc gia và vai trò của doanh nghiệp
- Theo ông, vị thế của một quốc gia trên trường quốc tế được cấu thành từ những yếu tố nào? Sức mạnh kinh tế, đặc biệt là sự hiện diện của doanh nghiệp ở nước ngoài, đóng góp ra sao vào việc tạo dựng vị thế đó?
Đại sứ Phạm Quang Vinh: Khi nói về vị thế và sức mạnh của một quốc gia, người ta thường nhắc đến ba loại sức mạnh: sức mạnh mềm, sức mạnh cứng và sức mạnh tổng hợp. Sức mạnh tổng hợp không phải là phép cộng cơ học các yếu tố mà là sự hòa quyện giữa sức mạnh mềm, sức mạnh cứng với các yếu tố đối ngoại, chính trị.
Trong bối cảnh hiện nay, sức mạnh mềm gồm thương hiệu quốc gia, giá trị quốc gia, văn hóa quốc gia, kết hợp với năng lực kinh tế và hội nhập, đóng góp rất lớn vào vị thế của một nước.
Dù Go Global theo cách nào, tôi muốn nhấn mạnh rằng doanh nghiệp Việt cần hoạt động kinh tế hiệu quả và thương hiệu Việt phải gắn với việc tạo dựng lòng tin, gắn lợi ích với chính quốc gia sở tại
Đại sứ Phạm Quang VinhMuốn tạo dựng thương hiệu trên trường quốc tế và gắn thương hiệu đó với vị thế quốc gia, doanh nghiệp cần làm được ba việc. Thứ nhất, phải có sức lan tỏa về kinh tế, tức là kinh doanh hiệu quả. Thứ hai, phải hướng tới các giá trị toàn cầu - nếu không, doanh nghiệp khó tồn tại và phát triển ở thị trường nước ngoài. Điều đó đòi hỏi các chuẩn mực về ứng xử, tư duy, quản trị và trách nhiệm xã hội toàn cầu, trong đó có tiêu chuẩn ESG. Thứ ba, phải mang được giá trị và văn hóa Việt Nam ra thế giới, trước hết thông qua chính thương hiệu của doanh nghiệp. Từ thương hiệu của từng doanh nghiệp riêng lẻ, chúng ta tạo dựng và lan tỏa thương hiệu Việt Nam.
Thời gian qua, doanh nghiệp Việt đã tạo được hình ảnh khá tốt, nhất là trong sản xuất và xuất khẩu hàng hóa. Trước đây là nông sản, thủy sản, trong đó cá tra Việt Nam rất nổi tiếng tại Mỹ. Cá tra Việt Nam nổi tiếng tới mức có thời điểm còn là chủ đề tranh luận trên Nghị trường Mỹ liên quan tới vấn đề bảo hộ. Bây giờ, các doanh nghiệp Việt đi ra nước ngoài hướng nhiều hơn tới công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp: VinFast có mặt tại nhiều thị trường, TH và Vinamilk đầu tư lớn vào sản xuất, Viettel, FPT ghi dấu trong lĩnh vực công nghệ, từ bán dẫn đến điện thoại di động.

Tuy nhiên, dù Go Global theo cách nào, tôi muốn nhấn mạnh rằng doanh nghiệp Việt cần hoạt động kinh tế hiệu quả và thương hiệu Việt phải gắn với việc tạo dựng lòng tin, gắn lợi ích với chính quốc gia sở tại. Khi đó, doanh nghiệp tác động đến quan hệ chính trị và kinh tế giữa hai nước, chứ không chỉ là chuyện danh tiếng.
- Việc doanh nghiệp Việt hiện diện ở nước ngoài đóng góp như thế nào vào giá trị và vị thế của Việt Nam?
Có hai câu chuyện. Một là doanh nghiệp phải mang lại giá trị không chỉ cho Việt Nam mà cho cả thế giới. Hai là phải tạo dựng được bản sắc và uy tín Việt Nam, trong đó việc thương hiệu riêng gắn với thương hiệu quốc gia là rất quan trọng.
Việt Nam có hơn 100 triệu dân, thu nhập trung bình cao. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của nước ta với các đối tác đã vượt mốc 1.000 tỷ USD. Độ mở của nền kinh tế Việt Nam lên tới gần 200%. Thế giới nhìn Việt Nam là một mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Thương hiệu Việt, giá trị Việt, văn hóa Việt đang được thể hiện qua hàng hóa xuất khẩu và nhìn chung hàng Việt đã có uy tín.
30 nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới
473 tỷ USD
Việt Nam đứng thứ 18 trong 30 nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới, thứ 2 Đông Nam Á sau Singapore, vượt Ấn Độ, Tây Ban Nha, Nga, Ba Lan.
- 1Trung Quốc3,8 nghìn tỷ
- 2Mỹ2,2 nghìn tỷ
- 3Đức1,8 nghìn tỷ
- 4Hà Lan989 tỷ
- 5Hồng Kông (TQ)754 tỷ
- 6Nhật Bản738 tỷ
- 7Italy726 tỷ
- 8Hàn Quốc709 tỷ
- 9UAE707 tỷ
- 10Pháp683 tỷ
- 11Mexico665 tỷ
- 12Đài Loan (TQ)641 tỷ
- 13Bỉ568 tỷ
- 14Singapore567 tỷ
- 15Anh556 tỷ
- 16Canada555 tỷ
- 17Thụy Sỹ554 tỷ
- 18Việt Nam 473 tỷ
- 19Ấn Độ445 tỷ
- 20Tây Ban Nha445 tỷ
- 21Nga419 tỷ
- 22Ba Lan414 tỷ
- 23Malaysia376 tỷ
- 24Brazil348 tỷ
- 25Thái Lan340 tỷ
- 26Australia338 tỷ
- 27Saudi Arabia311 tỷ
- 28Ireland293 tỷ
- 29Séc284 tỷ
- 30Indonesia283 tỷ
Đơn vị: USD. Nguồn: Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Visual Capitalist
Nhưng trong 1.000 tỷ USD đó, khu vực FDI chiếm tỷ trọng rất lớn trong xuất khẩu. Vậy doanh nghiệp thuần Việt phải phát triển thế nào? Đó không chỉ là chuyện của từng doanh nghiệp mà còn là bài toán tái cấu trúc nền kinh tế mà Nhà nước đang tính toán: kết hợp ba thành phần - kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế FDI - thành một chuỗi liên kết, qua đó nâng giá trị của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thương hiệu Việt hiện vẫn còn gắn nhiều với gia công trong công nghiệp, công nghệ; ở nhiều nhóm hàng khác chúng ta vẫn chủ yếu xuất thô như lương thực, thực phẩm, thủy hải sản. Vì vậy, ở lĩnh vực nào cũng có thể nâng thêm hàm lượng giá trị Việt Nam.
Bước ngoặt then chốt
- Giai đoạn 2025-2026 chứng kiến làn sóng doanh nghiệp Việt mở rộng ra nước ngoài, không chỉ xuất khẩu hàng hóa mà còn xuất khẩu công nghệ, hạ tầng và hệ sinh thái kinh doanh. Đây có phải là bước ngoặt về chất không?
Từ góc độ chính trị và đối ngoại, tôi nghĩ rằng gọi những thành tựu đó "bước ngoặt" hay không còn cần xem xét nhiều yếu tố, nhưng chắc chắn đây là một dấu mốc mới, một điểm nhấn mới trong hoạt động vươn ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt.
Tôi thấy ba điều. Thứ nhất, doanh nghiệp không chỉ đưa hàng hóa ra nước ngoài mà đã mở rộng sang đổi mới sáng tạo, công nghệ và dịch vụ (Green SM đưa dịch vụ taxi đưa ra nước ngoài cũng là một hình thức xuất khẩu dịch vụ). Thứ hai, sau một thời kỳ hội nhập, doanh nghiệp Việt đã tích lũy được năng lực, bắt đầu xuất hiện những doanh nghiệp đầu đàn đủ tầm vươn ra toàn cầu như Viettel, FPT, T&T Group, Vinamilk... với tư duy quản trị toàn cầu và tầm nhìn đủ rộng. Thứ ba, sự quyết liệt của Chính phủ và Nhà nước trong việc tạo bệ đỡ cho doanh nghiệp.
Tăng trưởng doanh thu Viettel Global (2018 – 2025)
Quy mô doanh thu mở rộng mạnh mẽ từ 16.867 tỷ đồng năm 2018 lên 44.188 tỷ đồng năm 2025.
Viettel Global là một trong những câu chuyện điển hình cho thành công của Việt Nam trên hành trình đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực công nghệ - viễn thông.
Về bệ đỡ, có mấy điểm đáng chú ý: gắn kết ba thành phần kinh tế thành một hệ sinh thái chung; Chính phủ ủng hộ mạnh mẽ doanh nghiệp vươn ra toàn cầu, với việc tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông dòng vốn - vì đi ra toàn cầu cần nguồn vốn rất lớn - và tạo bệ đỡ để doanh nghiệp lớn hình thành hệ sinh thái, kéo theo doanh nghiệp khác cùng phát triển.
Điều tôi mong muốn nhất là các doanh nghiệp Việt không chỉ dừng ở dấu ấn ban đầu mà từng bước trở thành những tập đoàn đa quốc gia của Việt Nam, có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng, hệ sinh thái của quốc gia
Đại sứ Phạm Quang VinhĐiều tôi mong muốn nhất là các doanh nghiệp Việt không chỉ dừng ở dấu ấn ban đầu mà từng bước trở thành những tập đoàn đa quốc gia của Việt Nam, có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng, hệ sinh thái của mình - trong đó có cả doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam lẫn doanh nghiệp của các nước khác – Go Global. Khi ấy, chúng ta mới có vị thế dẫn dắt và thương hiệu trên thị trường quốc tế.
Để có vị thế dẫn dắt và chỗ đứng ở thị trường nước ngoài, doanh nghiệp cần ít nhất hai điều kiện: tham gia công nghệ, đổi mới sáng tạo; và tạo ra mô hình kinh doanh, dịch vụ mới, đặc sắc, cạnh tranh và chất lượng hơn đối thủ. Tôi cho rằng chúng ta đang làm được cả hai, nhưng mới là khởi đầu và mới chỉ một số doanh nghiệp lớn làm được. Nếu kéo theo được nhiều doanh nghiệp khác thì càng tốt.
- Nhiều quốc gia châu Á đã vươn ra toàn cầu rất thành công. Việt Nam có thể học được gì từ họ?
Nhật Bản và Hàn Quốc đi qua những thời điểm khác nhau, nhưng có hai điểm chung lớn.
Thứ nhất, họ tạo dựng được những doanh nghiệp đầu đàn, những doanh nghiệp toàn cầu hàng đầu - Hàn Quốc là ví dụ điển hình. Điều đó đòi hỏi chính sách không chỉ hướng tới đưa doanh nghiệp ra thế giới mà còn phải xây dựng năng lực từ trong nước, để có những công ty toàn cầu đủ lớn, kéo theo cả hệ sinh thái doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Thứ hai, Nhà nước không can thiệp vào hoạt động kinh doanh nhưng đóng vai trò kiến tạo và đồng hành: có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ đầu tư; các cơ quan đại diện ngoại giao cũng tham gia hỗ trợ kinh tế. Quan trọng nhất là Nhà nước đồng hành với doanh nghiệp cả ở trong nước lẫn khi doanh nghiệp ra nước ngoài.
Tóm lại là hai điều kiện: có những doanh nghiệp lớn đủ sức dẫn dắt hệ sinh thái vươn ra toàn cầu, và Nhà nước kiến tạo môi trường phát triển từ trong nước đến nước ngoài. Đây cũng là mô hình Việt Nam đang hướng tới, nhưng cần phát triển mạnh mẽ hơn.
Quy mô đầu tư ngày càng mở rộng
88
quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư của Việt Nam (đến hết tháng 8/2026)
18/22
ngành kinh tế có dòng vốn đầu tư ra nước ngoài
Đầu tư ra nước ngoài không còn là hoạt động đơn lẻ tại một số thị trường truyền thống mà đã hình thành mạng lưới hiện diện kinh doanh trên phạm vi quốc tế.
Trong khi đó, gần Việt Nam nhất, có câu chuyện là Singapore. Nhận xét lớn nhất của cá nhân tôi về Singapore là họ chuẩn hóa tiêu chuẩn của mình theo chuẩn mực quốc tế. Tiêu chuẩn của Singapore có chất lượng cao và hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế; dù ở Singapore, Mỹ hay châu Âu, các tiêu chuẩn nhìn chung đều tương đồng.
Singapore là nước nhỏ nhưng muốn trở thành trung tâm thương mại, công nghệ, tài chính, hậu cần và dịch vụ, nên phải tạo ra môi trường rất thông thoáng. Điều này mang lại hai lợi thế: doanh nghiệp Singapore có thể đáp ứng và tối ưu hóa các tiêu chuẩn toàn cầu, và Singapore trở thành một điểm kết nối. Nền tảng của sự kết nối đó chính là việc chuẩn hóa tiêu chuẩn theo chất lượng cao của thế giới. Bên cạnh đó, họ còn tận dụng tối đa đội ngũ chuyên gia hàng đầu, cả trong nước lẫn quốc tế, làm việc cho mình.
Ở những phân khúc nhất định, chúng ta phải hài hòa và nâng cao tiêu chuẩn để hàng hóa, dịch vụ Việt Nam khi ra nước ngoài đáp ứng được chuẩn mực cao hơn. Đồng thời, thể chế cũng cần thông thoáng hơn trên nhiều lĩnh vực - nhất là khi công nghệ, AI và đổi mới sáng tạo đang tạo ra những điều kiện mới, thế giới hội nhập hơn nhưng cạnh tranh cũng khốc liệt hơn.
Những “sứ giả” Việt Nam trên toàn cầu
- Như vậy, có thể hiểu Go Global không chỉ là đưa doanh nghiệp ra nước ngoài?
Đúng. Go Global có hai mặt. Mặt thứ nhất là doanh nghiệp mang kinh doanh, đầu tư, thương hiệu ra nước ngoài. Mặt thứ hai là doanh nghiệp phải Go Global ngay trong nội tại của mình, theo các chuẩn mực quốc tế.
Trong thời buổi hiện nay, ngay cả khi chỉ hoạt động và bán hàng trong nước, doanh nghiệp cũng phải có tư duy toàn cầu kết hợp với tư duy địa phương. Tư duy toàn cầu là gì? Là tiêu chuẩn hàng hóa, quy trình, tư duy sản xuất đều phải đạt chuẩn quốc tế, có đẳng cấp tương xứng - từ quản trị, trách nhiệm xã hội đến các tiêu chuẩn ESG. Còn tư duy địa phương là hiểu được những yếu tố, quy định khác nhau ở từng thị trường.
Một doanh nghiệp chưa "đạt chuẩn" ở trong nhà thì khi bước ra ngoài sẽ rất khó cạnh tranh; ngược lại, doanh nghiệp đã đạt chuẩn quốc tế ngay từ sân nhà thì có sẵn tấm hộ chiếu để đi xa.
Đại sứ Phạm Quang VinhMuốn trở thành doanh nghiệp toàn cầu thì từ tư duy đến vận hành, quản trị đều phải mang tính đa văn hóa. Một doanh nghiệp chưa "đạt chuẩn" ở trong nhà thì khi bước ra ngoài sẽ rất khó cạnh tranh; ngược lại, doanh nghiệp đã đạt chuẩn quốc tế ngay từ sân nhà thì có sẵn tấm hộ chiếu để đi xa.
- Có quan điểm cho rằng mỗi doanh nghiệp thành công ở nước ngoài đều là một đại sứ của quốc gia. Ông nghĩ sao?
Có hai cách nghĩ. Một là khi ra nước ngoài, doanh nghiệp tự nhiên mang theo sứ mệnh và đại diện cho Việt Nam - điều đó rất đúng. Hai là doanh nghiệp phải chủ động mang thương hiệu, văn hóa, giá trị và bản sắc Việt Nam ra bên ngoài. Nếu tạo dựng được thương hiệu và uy tín Việt, doanh nghiệp đã thực hiện một phần vai trò đại diện cho đất nước. Cá nhân tôi thích dùng từ "sứ giả Việt Nam" hơn.

Để làm tốt vai trò đó, doanh nghiệp phải làm ăn hiệu quả và nghiêm túc; lan tỏa văn hóa, giá trị Việt qua chính bản sắc của mình; và ứng xử theo các chuẩn mực, tiêu chuẩn toàn cầu. Đồng thời, môi trường đa văn hóa là vấn đề rất nhạy cảm: nơi thì sắc tộc, nơi thì tôn giáo, nơi thì văn hóa. Doanh nghiệp phải hiểu được những yếu tố nhạy cảm đó.
- Có nhiều câu chuyện cho thấy doanh nghiệp Việt được chào đón ở nhiều quốc gia, ngay cả với những nước đang trong vùng chiến sự. Điều này mang ý nghĩa gì?
Có thể kết hợp câu chuyện này với hình ảnh các chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, đặc biệt ở Nam Sudan. Rõ ràng, sự hiện diện của lá cờ đỏ, sao vàng rất được hoan nghênh vì chúng ta tới với mục tiêu giúp cuộc sống của người dân tốt hơn. Các doanh nghiệp Việt, chẳng hạn như Viettel, đi vào những quốc gia còn xung đột cũng vì mục đích ấy. Ngay cả khi làm kinh doanh, hệ sinh thái đó cũng hướng tới cải thiện cuộc sống người dân.
Khi người dân cảm nhận được sự thân thiện và giá trị mà dịch vụ Việt mang lại, vị thế của doanh nghiệp sẽ rất khác so với kinh doanh đơn thuần
Đại sứ Phạm Quang VinhQua đó, hình ảnh Việt Nam hòa bình được lan tỏa. Đây chính là giá trị quốc gia. Ngoài ra, con người Việt Nam đến đâu cũng tạo được hình ảnh thân thiện, gắn bó với người dân địa phương. Từ dạy học, chăm sóc y tế đến cung cấp nước sạch, vệ sinh môi trường, đó đều là hoạt động xã hội đi cùng hoạt động kinh tế - chính là trách nhiệm xã hội. Cuối cùng, kinh doanh ở đâu, doanh nghiệp cũng phải tạo giá trị gia tăng cho người dân ở đó.
Khi người dân cảm nhận được sự thân thiện và giá trị mà dịch vụ Việt mang lại, vị thế của doanh nghiệp sẽ rất khác so với kinh doanh đơn thuần.
- Ở chiều ngược lại, ông có lời khuyên nào khác cho doanh nghiệp khi bước ra thị trường quốc tế?
Trước hết, muốn lan tỏa giá trị Việt với tư cách sứ giả thì phải gắn được giá trị toàn cầu với giá trị Việt, kinh doanh nghiêm túc và thể hiện bản sắc Việt, đồng thời có trách nhiệm xã hội với thị trường sở tại.
Tuy nhiên, đầu tư ra nước ngoài không chỉ có thuận lợi mà còn có rủi ro. Trong quản trị rủi ro, tôi cho rằng có ba điểm rất quan trọng. Thứ nhất, nắm bắt thị trường sở tại và phân khúc mình hướng tới để bảo đảm hiệu quả kinh tế; không có hiệu quả thì chỉ sau thời gian ngắn doanh nghiệp có thể phải rút lui. Thứ hai, nắm pháp luật nước sở tại: người ta cần gì, phản đối điều gì, bảo vệ thương hiệu nội địa ra sao, quy định đăng ký doanh nghiệp thế nào... Thứ ba, hiểu văn hóa địa phương.
Kinh nghiệm các nước cho thấy, ở những thị trường có tiêu chuẩn cao và quy định chính trị, pháp lý, xã hội phức tạp, ngoài hiểu biết của bản thân, doanh nghiệp không thể thiếu tư vấn của luật sư. Làm sao nắm hết hệ thống pháp luật ở Mỹ, khi ở đó còn có luật bất thành văn và hệ thống án lệ? Không có tư vấn pháp lý, nhất là với những vấn đề trực tiếp liên quan đến hoạt động của mình, doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Quản trị rủi ro vì thế không chỉ là chọn phân khúc phù hợp, mà còn là hiểu địa phương để tránh những cái bẫy dẫn đến tranh chấp, kiện tụng.
Nhìn chung, đầu tư ra nước ngoài không dễ. Buôn bán ở nước ngoài thì dễ hơn: có hợp đồng, hàng hóa được kiểm định, tính được chi phí vận chuyển; thấy có lãi thì làm, không thì dừng. Đầu tư là câu chuyện khác. Việc đầu tiên là đánh giá khả năng kinh tế và rủi ro, thực hiện nghiên cứu khả thi thật kỹ lưỡng.
Thứ hai, khi đã ra nước ngoài, doanh nghiệp phải mang được giá trị toàn cầu nhưng đồng thời phù hợp với thị trường sở tại; nếu không tạo được phân khúc riêng và giá trị mới thì rất khó cạnh tranh. Thứ ba là sức cạnh tranh tại thị trường đó. Thứ tư là hiểu môi trường đa văn hóa, vì đó có thể là nguồn của nhiều tranh chấp, rủi ro khó lường. Thứ năm, nếu có thể kéo thêm doanh nghiệp khác cùng đi thì càng tốt. Cuối cùng, phải có khả năng xử lý những vướng mắc phát sinh. Dự án có thể chưa hiệu quả ngay, nhưng về lâu dài phải bền vững và có hiệu quả kinh tế.
Trong đối ngoại, người ta hay nói nguyên tắc "biết mình, biết người". Doanh nghiệp phải biết năng lực của mình đến đâu, sức mạnh thế nào và phân khúc đó có phù hợp với mình không.
Tôi vẫn nhớ câu chuyện về hoạt động kinh doanh ở thế kỷ trước, khi một người phương Tây được cử sang châu Phi tìm kiếm cơ hội kinh doanh. Thấy mọi người đi chân đất, ông nghĩ mang giày dép sang chắc chắn sẽ bán được rất nhiều. Nhưng rốt cuộc không bán được, vì người dân ở đó không có thói quen đi giày dép. Câu chuyện cho thấy hàng hóa của doanh nghiệp phải trở thành một phần trong đời sống và nền kinh tế của người dân sở tại.
Bệ đỡ từ Nhà nước đưa doanh nghiệp Việt ra biển lớn
- Ở góc độ người làm công tác chính trị - đối ngoại, ông thấy Việt Nam đang hỗ trợ doanh nghiệp ra sao?
Có nhiều cơ chế hỗ trợ. Thứ nhất là vai trò của Chính phủ trong nước, tạo cơ chế và nguồn lực: thể chế, vốn, chuyển giao công nghệ... để doanh nghiệp đủ năng lực vươn ra. Thứ hai là vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp - không chỉ đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp nói chung mà còn đại diện cho từng nhóm ngành, đi sâu vào từng thị trường cụ thể. Thứ ba là vai trò của các cơ quan nhà nước ở nước ngoài, trong đó có cơ quan đại diện ngoại giao.
Tôi thường khái quát vai trò của cơ quan đại diện bằng năm thuật ngữ.
Tất nhiên, không nhà ngoại giao nào nắm chắc mọi vấn đề thương mại, pháp lý; nhưng nếu hiểu thị trường sở tại, nắm bản chất vấn đề tranh chấp, họ có thể tư vấn doanh nghiệp cách ứng xử phù hợp, kể cả việc thuê luật sư thế nào. Để các cơ quan đại diện làm tốt, cán bộ từ các bộ, ngành kinh tế, xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại và doanh nghiệp cũng phải chủ động. Chỉ doanh nghiệp mới hiểu rõ thị trường sắp tới của mình, thậm chí đã có sẵn danh mục đối tác tiềm năng; khi đó cơ quan đại diện sẽ thuận lợi hơn trong tiếp xúc, thẩm tra và hỗ trợ. Hỗ trợ phải có mục tiêu, nhưng cần sự chủ động từ trong nước, đặc biệt từ phía doanh nghiệp.
Mục tiêu không chỉ là dựng hệ sinh thái Việt Nam mà còn tham gia hệ sinh thái toàn cầu ở những phân khúc cao hơn. Từng doanh nghiệp, hiệp hội và chuyên gia kinh tế cần cụ thể hóa thành kế hoạch phù hợp để tận dụng bệ đỡ từ Chính phủ và tạo sức bật
Đại sứ Phạm Quang Vinh- Chính phủ đã triển khai Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 (Quyết định số 626/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ). Theo ông, tầm nhìn nhất quán của nhà nước sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp ra sao trong hành trình GoGlobal?
Tôi nghĩ có hai vấn đề. Thứ nhất, Chính phủ đang kiến tạo và đồng hành cùng doanh nghiệp để vươn ra toàn cầu, với nhiều điều kiện và quyết tâm chủ động. Vấn đề là cụ thể hóa và khai thác những điều kiện đó thế nào, đòi hỏi các bộ, ngành và doanh nghiệp cùng xây dựng, triển khai kế hoạch. Thứ hai là tạo điều kiện xây dựng những doanh nghiệp dân tộc tầm vóc toàn cầu, đủ sức vươn ra thế giới và dẫn dắt hệ sinh thái doanh nghiệp Việt.

Cơ hội hiện nay rất lớn. Chẳng hạn, mua bán và sáp nhập (M&A), nếu để từng doanh nghiệp tự làm thì rất khó, nhưng lần này Chính phủ coi đó là một trong những ưu tiên hàng đầu; liên doanh cũng là hướng được quan tâm. Mục tiêu không chỉ là dựng hệ sinh thái Việt Nam mà còn tham gia hệ sinh thái toàn cầu ở những phân khúc cao hơn. Từng doanh nghiệp, hiệp hội và chuyên gia kinh tế cần cụ thể hóa thành kế hoạch phù hợp để tận dụng bệ đỡ từ Chính phủ và tạo sức bật.
Dòng vốn dịch chuyển sang lĩnh vực giàu tiềm năng
Hơn 65% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài trong kỳ đổ vào 3 lĩnh vực
Trong khi đó, xét vốn lũy kế (đến hết tháng 8/2026)
2.080 dự án còn hiệu lực · tổng vốn trên 26,4 tỷ USD · hiện diện tại 18/22 ngành
Khai khoáng vẫn dẫn đầu về vốn lũy kế nhưng không nằm trong ba ngành thu hút vốn lớn nhất 8 tháng đầu năm 2026. Cơ cấu dòng vốn mới đang thay đổi với sự nổi lên của vận tải, năng lượng và nông nghiệp.
Đầu tư ra nước ngoài không chỉ phản ánh năng lực tài chính mà còn cho thấy tham vọng mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam.
FChoice 2026 - “Cẩm nang sống” để doanh nghiệp Việt Go Global
- Với tư cách thành viên Hội đồng thẩm định FChoice 2026, ông kỳ vọng gì ở các doanh nghiệp được đề cử ở sự kiện năm nay?
Một doanh nghiệp được xem là hình mẫu hội nhập cần đáp ứng ba yếu tố: tạo dựng phân khúc và lợi thế cạnh tranh riêng; xây dựng thương hiệu, gia tăng hàm lượng giá trị và bản sắc Việt trong sản phẩm, dịch vụ; đồng thời có khả năng lan tỏa, kéo theo các doanh nghiệp khác cùng tham gia hội nhập và hình thành chuỗi liên kết. Xu hướng hội nhập cũng cần chuyển từ xuất khẩu hàng hóa đơn thuần sang xây dựng hệ sinh thái tích hợp giữa kinh doanh, đầu tư và dịch vụ.
Đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài, hiệu quả kinh tế phải song hành với tính bền vững. Doanh nghiệp không chỉ cần đủ tiềm lực duy trì hoạt động và cạnh tranh tại thị trường sở tại, mà còn phải tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng, thực hiện trách nhiệm xã hội và lan tỏa bản sắc Việt Nam. Doanh nghiệp chính là lực lượng tiên phong chuyển hóa các cam kết chính trị, ngoại giao thành hiệu quả kinh tế thực chất, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia và thúc đẩy quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác.
Trong 5-10 năm tới, tôi kỳ vọng sẽ xuất hiện thêm nhiều tập đoàn đa quốc gia mang thương hiệu Việt, có quy mô lớn hơn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu
Đại sứ Phạm Quang VinhTrong 5-10 năm tới, tôi kỳ vọng sẽ xuất hiện thêm nhiều tập đoàn đa quốc gia mang thương hiệu Việt, có quy mô lớn hơn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thay vì hoạt động đơn lẻ như trước, các doanh nghiệp cần hướng tới xây dựng hệ sinh thái và chuỗi cung ứng Việt Nam ở nước ngoài, đủ sức dẫn dắt sự tham gia của cả doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước lẫn đối tác quốc tế. Hai hướng phát triển có nhiều tiềm năng là dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển các mô hình kinh doanh, dịch vụ mới có tính đột phá, tạo ra phân khúc riêng và lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
- Với chủ đề "Tăng trưởng vượt bậc, ghi dấu toàn cầu", ông cho rằng FChoice 2026 sẽ lan tỏa thông điệp gì và tạo động lực thế nào cho doanh nghiệp Việt?
Tôi xin trả lời nhiều hơn ở vế sau, "ghi dấu toàn cầu". Lâu nay Việt Nam đã có hai thương hiệu toàn cầu: thương hiệu về sản xuất và thương hiệu về mắt xích trong chuỗi cung ứng. Hai dấu ấn này cần tiếp tục phát huy. Nhưng điều quan trọng nhất là nâng cao hàm lượng giá trị Việt Nam, vì hiện nay chúng ta vẫn chủ yếu tham gia theo phương thức gia công.
Điều cần nhấn mạnh trong thời gian tới là xây dựng những hệ sinh thái do các doanh nghiệp lớn Việt Nam dẫn dắt ở nhiều phân khúc, để thương hiệu Việt thể hiện được hàm lượng văn hóa và giá trị kinh tế Việt, đặc biệt dựa trên đổi mới dịch vụ, đổi mới mô hình kinh doanh và đổi mới sáng tạo công nghệ.
Tôi nghĩ FChoice không chỉ đơn thuần là một hoạt động vinh danh. Tôi hình dung đó là một motivator - nhân tố kích hoạt khát vọng, nhiệt huyết và đam mê của những người làm kinh doanh
Đại sứ Phạm Quang VinhTôi nghĩ FChoice không chỉ đơn thuần là một hoạt động vinh danh. Tôi hình dung đó là một motivator - nhân tố kích hoạt khát vọng, nhiệt huyết và đam mê của những người làm kinh doanh, đặc biệt là những người muốn Go Global. Qua những điển hình được vinh danh, doanh nghiệp lớn hay nhỏ đều có thể rút ra tầm nhìn, tư duy, kinh nghiệm để tìm cách vươn ra toàn cầu hiệu quả nhất.

Chưa bao giờ ở Việt Nam, vài năm trở lại đây, người ta nói nhiều về Go Global như bây giờ; cũng xuất hiện nhiều nền tảng, hội thảo, trung tâm chia sẻ về xây dựng năng lực Go Global và hợp tác giữa doanh nghiệp lớn - nhỏ. Tôi chỉ mong có sự kết nối giữa các hoạt động đó, với sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội, cơ quan Chính phủ và các địa phương có thể hình thành nên những cuốn cẩm nang "sống", liên tục được cập nhật, để giúp doanh nghiệp có thêm hành trang trên con đường mở rộng hoạt động ra các thị trường quốc tế.