Anastasia Marissa, một nhân viên văn phòng 25 tuổi sống ở ngoại ô Jakarta, chỉ thực sự nhận ra lợi ích của việc nhận lãi từ tiền tiết kiệm sau khi mở tài khoản tại các ngân hàng số.
Ban đầu, Marissa thử SeaBank, một đơn vị thuộc tập đoàn công nghệ Sea của Singapore và được tích hợp trên nền tảng thương mại điện tử Shopee nổi tiếng của tập đoàn này. Sau đó, cô thử thêm một số ngân hàng số khác, trong đó có Superbank, ngân hàng được Grab của Singapore hậu thuẫn.
Theo Marissa, ngân hàng số khác với các ngân hàng truyền thống, nơi “sao kê hàng tháng có thể ghi nhận thu nhập từ tiền lãi, nhưng thuế và phí quản lý lại khiến số dư bị trừ đi nhiều hơn cả số tiền lãi kiếm được”.
Hiện Marissa lựa chọn Superbank để gửi tiết kiệm. Cô cho biết ngân hàng này đưa ra mức lãi suất tiền gửi cao nhất trong số những ngân hàng mà cô có tài khoản, đồng thời tài khoản này có thể được sử dụng để thanh toán các dịch vụ gọi xe và giao hàng của Grab.
Marissa không phải trường hợp duy nhất.
Superbank, ngân hàng đã niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia vào tháng 12, cho biết có 7,4 triệu khách hàng tính đến cuối tháng 6, tăng mạnh so với 4 triệu khách hàng một năm trước.
Trong nửa đầu năm 2026, lượng tiền gửi từ bên thứ ba tại ngân hàng này tăng 89% so với cùng kỳ, đạt 15.900 tỷ rupiah (889 triệu USD). Nguồn vốn này giúp Superbank nâng dư nợ cho vay lên 13.400 tỷ rupiah, tăng 61%, trong khi lợi nhuận ròng tăng gần 9 lần, đạt 183 tỷ rupiah.
Những ngân hàng số khác như SeaBank và Bank Jago được tập đoàn công nghệ Indonesia GoTo hậu thuẫn cũng đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh ở hàng loạt chỉ tiêu, từ số lượng khách hàng, tiền gửi, cho vay cho tới lợi nhuận ròng. Một trong những động lực quan trọng là các hệ sinh thái phổ biến mà những ngân hàng này gắn bó chặt chẽ.
Tuy nhiên, mức lãi suất tiền gửi hấp dẫn của các ngân hàng số cũng đồng nghĩa với chi phí huy động vốn cao hơn. Cạnh tranh ngày càng gay gắt trong bối cảnh ngành ngân hàng Indonesia được dự báo tiếp tục hợp nhất cũng đặt ra câu hỏi: Liệu các ngân hàng số có thể duy trì tốc độ tăng trưởng và giành thêm thị phần từ những ngân hàng truyền thống lớn hơn nhiều hay không?
Ngân hàng số mới chỉ chiếm 1% thị trường
CEO Superbank Tigor Siahaan cho biết các ngân hàng hoạt động hoàn toàn trên nền tảng số, không có hoặc chỉ có rất ít chi nhánh vật lý, hiện vẫn chỉ chiếm khoảng 1% thị phần.
Ngành ngân hàng Indonesia vẫn chủ yếu nằm trong tay những ngân hàng truyền thống như Bank Mandiri, Bank Rakyat Indonesia và Bank Negara Indonesia, đều thuộc sở hữu nhà nước cùng Bank Central Asia, ngân hàng tư nhân lớn nhất nước này.
Các ngân hàng lớn này cũng đã đẩy mạnh số hóa, phát triển những ứng dụng di động thân thiện với người dùng nhằm giữ chân khách hàng hiện tại và thu hút người trẻ.
Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia (OJK) cho biết có ít nhất 17 ngân hàng số đang hoạt động trong tổng số khoảng 100 ngân hàng thương mại tại Indonesia.
Siahaan cho rằng cơ quan quản lý dường như ủng hộ việc tiếp tục hợp nhất ngành ngân hàng.
Ông dẫn lại quy định trước đây của OJK yêu cầu các ngân hàng phải có vốn lõi tối thiểu 3.000 tỷ rupiah. Quy định này đã thúc đẩy các thương vụ mua bán và sáp nhập giữa các ngân hàng cũng như những đợt rót vốn từ nhà đầu tư trong những năm gần đây.
“Có thể họ muốn giảm số lượng từ hơn 100 ngân hàng xuống còn khoảng 30, 40 hoặc 50 ngân hàng”, Siahaan nói với Nikkei Asia.
Siahaan cho biết Superbank sẽ tiếp tục duy trì chính sách lãi suất tiền gửi cao, với 5% đối với tài khoản tiết kiệm và 7,5% đối với tiền gửi có kỳ hạn, ngay cả khi Ngân hàng Trung ương Indonesia cắt giảm lãi suất điều hành.
Theo ông, đây là điểm khác biệt giữa sản phẩm cốt lõi của Superbank với những chương trình khuyến mại có thời hạn mà các nền tảng khác cung cấp.
Các ngân hàng số khác cũng quyết liệt không kém, thậm chí có nơi còn đưa ra mức lãi suất cao hơn.
Một báo cáo được công ty nghiên cứu Next Indonesia Center công bố tháng trước cho thấy 14 sản phẩm tiền gửi của 8 ngân hàng số có mức lãi suất vượt ngưỡng 3,75% mà Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Indonesia (LPS) quy định đối với các khoản tiền gửi lên tới 2 tỷ rupiah.
Krom Bank, được hậu thuẫn bởi công ty “mua trước, trả sau” Kredivo, đưa ra mức lãi suất tiền gửi có kỳ hạn lên tới 8%.
Trong khi đó, lãi suất tối đa đối với các sản phẩm tương tự tại Bank Neo Commerce, Bank Jago và SeaBank lần lượt là 7%, 6,25% và 6%.
Việc đưa ra lãi suất cao hơn ngưỡng này không đồng nghĩa với vi phạm quy định, nhưng có thể dẫn tới những hệ quả nhất định.
“Lãi suất cao là một công cụ rất mạnh để các ngân hàng số và những ngân hàng có quy mô vốn nhỏ hơn thu hút tiền gửi từ công chúng”, Next Indonesia viết trong báo cáo. “Tuy nhiên, mức lợi suất hấp dẫn có thể đi kèm với những hệ quả nghiêm trọng”.
“Nếu mức lãi suất mà khách hàng nhận được vượt ngưỡng bảo hiểm tiền gửi do LPS quy định, toàn bộ khoản tiền gửi bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi có thể không được bảo hiểm nếu ngân hàng bị thu hồi giấy phép”.
Lãi suất tiền gửi cao hơn cũng đồng nghĩa với chi phí vốn cao hơn.
Chẳng hạn tại Bank Jago, chi phí vốn đã tăng từ 3,5% vào tháng 6 lên 3,8% vào tháng 8.
“Chúng tôi dự kiến chi phí vốn sẽ tiếp tục tăng lên khoảng 4%-4,1% vào cuối năm, phản ánh mức lãi suất tiền gửi cao hơn”, Supranoto Prajogo, một giám đốc của Bank Jago, nói tại một buổi thuyết trình dành cho nhà đầu tư trong tháng này.
Bank Jago ghi nhận 27.600 tỷ rupiah tiền gửi trong giai đoạn tháng 1-6, tăng 23% so với cùng kỳ. Trong khi đó, lợi nhuận ròng tăng 49% lên 189 tỷ rupiah.
Trioksa Siahaan, trưởng bộ phận nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại Viện Phát triển Ngân hàng Indonesia, cảnh báo khách hàng không nên lựa chọn ngân hàng chỉ dựa vào mức lợi suất được quảng cáo.
“Khách hàng nên nhìn xa hơn mức lãi suất tiền gửi”, Trioksa, người không có quan hệ họ hàng với CEO Superbank nói.
“Họ cũng phải xem xét sức khỏe tài chính, mức độ vốn hóa, khả năng sinh lời và tình trạng bảo hiểm tiền gửi của ngân hàng”.
“Chúng tôi cố gắng bám vào Grab nhiều nhất có thể”
Ngoài lãi suất, Bank Jago, SeaBank và đặc biệt là Superbank còn tận dụng sức hút của những hệ sinh thái thương mại điện tử và gọi xe mà họ có quan hệ, chủ yếu thông qua các cổ đông.
Grab hiện là cổ đông kiểm soát của Superbank. Công ty gọi xe này được cho là có 3,7 triệu tài xế đối tác tại Indonesia vào cuối năm 2025.
CEO Superbank kỳ vọng ngân hàng có thể thông qua Grab để tiếp cận khách hàng bên ngoài các thành phố lớn như Jakarta, Bandung và Surabaya.
Ông nhìn thấy cơ hội lớn từ số lượng người chưa có tài khoản ngân hàng và nhóm chưa được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ ngân hàng tại Indonesia.
Tháng trước, Chủ tịch LPS Anggito Abimanyu cho biết 15,3 triệu người Indonesia từ 15 đến 69 tuổi chưa có tài khoản ngân hàng. Số người thuộc nhóm chưa được phục vụ đầy đủ bởi hệ thống ngân hàng được cho là còn lớn hơn nhiều.
Khoảng 60% khách hàng của Superbank là người dùng Grab và đối tác ví điện tử OVO, theo Siahaan.
Hai nền tảng này cho phép người dùng mở tài khoản Superbank và sử dụng một số dịch vụ của ngân hàng. Trong khi đó, những khách hàng như Marissa lựa chọn tải ứng dụng Superbank riêng để sử dụng đầy đủ tính năng.
“Chúng tôi đang cố gắng bám vào Grab nhiều nhất có thể”, Siahaan nói.
“Điều đó giúp chúng tôi dễ dàng hơn trong việc tiếp cận khách hàng về mặt marketing, dữ liệu, phân tích hành vi và giao dịch”.
Siahaan, một nhân vật kỳ cựu trong ngành ngân hàng, trở thành chủ tịch Superbank vào năm 2022, khi ngân hàng này vẫn mang tên Bank Fama Internasional.
Ngân hàng đổi tên vào năm sau, sau khi Grab và Singtel của Singapore trở thành cổ đông.
Trước khi gia nhập Superbank, Siahaan đã làm việc tại Citi Indonesia trong 20 năm và sau đó lãnh đạo ngân hàng tư nhân Bank CIMB Niaga trong 6 năm.
Chiến lược “bám” vào hệ sinh thái Grab dường như đã phát huy hiệu quả, ít nhất tại Labuan Bajo, một thị trấn đánh cá ở tỉnh Đông Nusa Tenggara xa xôi của Indonesia, nơi những năm gần đây đã trở thành điểm đến phổ biến đối với khách du lịch trong và ngoài nước.
Angelino Galus, một tài xế xe ôm Grab tại Labuan Bajo, nói với Nikkei Asia rằng anh chuyển trực tiếp thu nhập từ ứng dụng gọi xe vào tài khoản Superbank.
“Bởi phần lớn thu nhập của tôi từ những du khách đến từ Jakarta là thanh toán không dùng tiền mặt”, Galus nói.
Bank Jago có GoTo, SeaBank có Shopee
Bank Jago cũng sử dụng chiến lược tương tự thông qua hệ sinh thái của cổ đông GoTo, bao gồm dịch vụ gọi xe và giao hàng Gojek cùng nền tảng thương mại điện tử Tokopedia.
Trước đây mang tên Bank Arto, ngân hàng này đã niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia từ năm 2016.
Nhưng Bank Jago không dừng lại ở đó.
Prajogo cho biết ngân hàng còn hợp tác với các nền tảng đầu tư số Stockbit và Bibit. Kết hợp với hệ sinh thái GoTo, những nền tảng này đã mang về 80% trong tổng số 20 triệu khách hàng của Bank Jago.
“Không phủ nhận vai trò của hệ sinh thái GoTo, chúng tôi cũng muốn đảm bảo Bank Jago có thể tự đứng trên đôi chân của mình bằng cách phát triển các tính năng cho vay trực tiếp và quản lý tài sản”, Prajogo nói.
Trong khi đó, SeaBank chủ yếu dựa vào Shopee.
Nhưng sức phổ biến của nền tảng thương mại điện tử này tại nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đã giúp SeaBank ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 50% ở cả tiền gửi và cho vay, lần lượt đạt 41.800 tỷ rupiah và 39.800 tỷ rupiah trong nửa đầu năm nay so với năm 2025.
Các con số này đều cao hơn Bank Jago và Superbank.
Dựa trên dữ liệu công khai do các công ty cung cấp, SeaBank có khả năng là ngân hàng số lớn nhất Indonesia xét theo tổng tài sản, dù ngân hàng này chưa niêm yết.
Cuộc chơi có thể chỉ còn lại những ngân hàng có hệ sinh thái mạnh
Trong khi ba ngân hàng số lớn tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật trong nửa đầu năm 2026, những đối thủ nhỏ hơn như Allobank, Bank Aladin Syariah và Bank Neo Commerce lại chứng kiến tăng trưởng lợi nhuận chậm lại, thậm chí suy giảm sau khi lợi nhuận tăng mạnh trong năm ngoái.
Điều này cho thấy thị trường ngân hàng số Indonesia đang bước vào quá trình hợp nhất.
“Thị trường ngân hàng số Indonesia không thể duy trì một số lượng lớn các ngân hàng hoạt động độc lập”, Hans Kwee, chuyên gia phân tích thị trường và đồng sáng lập nền tảng giáo dục tài chính Pasardana nhận định.
“Điều này sẽ dẫn tới quá trình hợp nhất”, ông nói. “Chỉ những ngân hàng số có mối liên kết hệ sinh thái mạnh, năng lực quản trị rủi ro trưởng thành và khả năng điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu thay đổi của khách hàng mới có thể tồn tại”.
Kwee tỏ ra hoài nghi về khả năng các ngân hàng số có thể tạo ra sự cạnh tranh đáng kể với những ngân hàng truyền thống lớn trong tương lai gần.
Ông chỉ ra những lĩnh vực như ngân hàng doanh nghiệp và các sản phẩm tài trợ dài hạn, chẳng hạn cho vay mua nhà, đòi hỏi nguồn vốn lớn và ổn định.
“Lợi thế của họ nằm ở tỷ lệ chấp nhận rất cao trong nhóm thế hệ trẻ am hiểu công nghệ”, Kwee nói.
Tuy nhiên, ông lưu ý nhóm khách hàng này có nhiều người thuộc diện “thin-file”, có rất ít lịch sử tín dụng và thu nhập không ổn định.
Tầng lớp trung lưu đang thu hẹp cùng sức mua suy yếu tại Indonesia cũng là một thách thức lớn khác đối với ngành ngân hàng.
Siahaan thừa nhận sức mua yếu hơn và những biến động từ bên ngoài có thể ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của Superbank, nhưng cho rằng những yếu tố đó không làm thay đổi chiến lược dài hạn của ngân hàng.
“Sẽ luôn có những biến động về tăng trưởng kinh tế, sức mua, giá dầu, tỷ giá và các điều kiện kinh tế vĩ mô khác”, ông nói.
“Đối với tôi, đó chỉ là những nhiễu động ngắn hạn”.
Theo: Nikkei
.png "Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần 2 quy tụ 50 quốc gia, tổ chức quốc tế")
.png "ADB nâng dự báo tăng trưởng Việt Nam lên 7,8% năm 2026")
