Thị trường trái phiếu kì vọng hút vốn mạnh hơn chứng khoán
Theo Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), đến năm 2025, quy mô thị trường trái phiếu đạt khoảng 3,7 triệu tỉ đồng, tương đương 32,1% GDP. Trong đó, Kho bạc Nhà nước phát hành gần 301.000 tỉ đồng trái phiếu Chính phủ, đưa quy mô thị trường lên khoảng 20,3% GDP.
Trái phiếu doanh nghiệp đạt gần 506.000 tỉ đồng tính đến ngày 20/11/2025, tăng 38% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, ngân hàng chiếm tới 68% giá trị phát hành, bất động sản 22,9%, còn các lĩnh vực khác chỉ 9,1%.
Các số liệu cho thấy thị trường đã tăng nhanh về quy mô nhưng chưa cân bằng về cơ cấu, khi vai trò dẫn vốn cho sản xuất, hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi xanh vẫn còn hạn chế.
Tại buổi họp báo giới thiệu Diễn đàn Chứng khoán châu Á (ASF AGM 31) sáng 23/9, ông Phạm Phú Khôi - Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) cho biết với quy mô và quy định hiện tại, sự tham gia của các nhà đầu tư quốc tế vào thị trường trái phiếu Việt Nam còn khá hạn chế.
Ông kỳ vọng sau khi nâng hạng thị trường chứng khoán thì thị trường trái phiếu trong nước cũng sẽ được nâng xếp hạng tín nhiệm.
Ông cho biết các nhà đầu tư trái phiếu quốc tế thường tham chiếu đến đánh giá của các tổ chức như Fitch Ratings, S&P Global Ratings hay Moody's về xếp hạng tín nhiệm các quốc gia và doanh nghiệp. Họ sẽ cần ít nhất hai tổ chức đánh giá một hạng tín nhiệm đầu tư. Khi đó, họ mới có thể đầu tư theo các tiêu chí của mình, tương tự như các chỉ số của cổ phiếu.
“Chúng tôi kỳ vọng bước tiếp theo sẽ là S&P nâng hạng đánh giá tín nhiệm của Việt Nam. Thị trường trái phiếu trên thế giới lớn gấp khoảng 50 lần so với thị trường cổ phiếu. Khi được nâng xếp hạng tín nhiệm, chúng tôi hi vọng lượng vốn đưa vào thị trường trái phiếu Việt Nam sẽ khoảng 10-20 lần so với số tiền đưa vào thị trường cổ phiếu”, ông Khôi nhấn mạnh.
Kênh hút vốn quan trọng cho mục tiêu 38 triệu tỷ đồng

Trước câu hỏi về nhu cầu khoảng 38 triệu tỉ đồng vốn trung và dài hạn của Việt Nam và vai trò của thị trường cổ phiếu, trái phiếu cùng các quỹ trong việc đáp ứng nhu cầu này, ông Phạm Phú Khôi nêu thực tế, rõ ràng vốn của Chính phủ, vốn tín dụng và nguồn vốn hiện tại trong hệ thống ngân hàng có một khoảng thiếu hụt khá lớn. Để bù vào khoảng thiếu hụt đó, sẽ phải có những động thái rõ ràng về nguồn tiền.
Thứ nhất, theo ông Khôi, Việt Nam sẽ phải tính đến phương án vay bên ngoài. Các ngân hàng, Chính phủ và doanh nghiệp hiện nay đều tích cực tìm cách tiếp cận nguồn vốn vay cũng như nguồn vốn trái phiếu trên thị trường quốc tế.
Ông cũng nhắc lại việc nâng hạng tín nhiệm của Chính phủ và nâng hạng tín nhiệm của các doanh nghiệp Việt Nam là yếu tố quan trọng số một cho mục tiêu này. Nếu được nâng hạng, mức lãi suất cũng như kỳ hạn mới có thể được cải thiện, kéo dài kỳ hạn và giảm lãi suất.
Thứ hai, có thể tính đến phương án bán tài sản. Chính phủ sẽ phải IPO, bán các doanh nghiệp có giá trị của Nhà nước để bổ sung nguồn vốn. Bên cạnh đó, cần có những biện pháp để cá nhân cũng như doanh nghiệp đưa dòng tiền hiện đang nằm ở những tài sản không sinh lời hoặc chưa được đưa vào nền kinh tế trở lại nền kinh tế.
“Chính phủ cũng đã nói về vàng, đá quý và tiền crypto. Việt Nam có mức độ tham gia thị trường crypto cao nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, chúng ta cũng chưa sử dụng được công cụ này để phục vụ chính mình. Tôi nghĩ Chính phủ cũng đã có những định hướng rất rõ cho việc phát triển sàn giao dịch crypto và các biện pháp để đưa tài sản của cá nhân vào nền kinh tế, tăng sự quay vòng của đồng tiền. Đó là những biện pháp tôi nghĩ rằng sắp tới chúng ta cần thực hiện để có thể đáp ứng nhu cầu 38 triệu tỷ đồng”, ông nhấn mạnh.
Tổng thư kí VBMA nhấn mạnh tầm quan trọng của nội lực khi nhiều nước duy trì tăng trưởng nhờ có chiến lược rất rõ ràng về việc huy động nguồn lực trong nước.
Ông dẫn chứng Nhật Bản, khoảng 5 năm nay họ triển khai chương trình về tài khoản NISA (chương trình ưu đãi miễn thuế đầu tư cá nhân nhằm khuyến khích người dân chuyển dịch dòng tiền tiết kiệm sang đầu tư chứng khoán và quỹ mở). Ông cho rằng Việt Nam cũng nên tính đến có những chương trình như vậy.
“Theo tôi, đứng trước cơ hội này, chúng ta phải đáp ứng đúng nhu cầu của dòng vốn. Dòng vốn hiện nay rất muốn tìm đến một thị trường an toàn, ổn định và có biên lợi nhuận. Một nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng trưởng, nếu thành công như chúng ta kỳ vọng, sẽ là một cơ hội hấp dẫn đối với dòng vốn. Ngoài ra, các yếu tố như ESG hay chuyển đổi số với AI cũng là những động lực mà chúng tôi cho rằng sẽ dẫn dắt dòng vốn trong tương lai. AI hiện nay đã lan tỏa rất lớn; nếu chúng ta tận dụng được những yếu tố này, chúng ta có thể bứt phá”, ông Khôi nhấn mạnh.
