Việt Nam có địa phương từng sở hữu 17 cách gọi khác nhau, được báo Mỹ đánh giá “ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới”

Điều thú vị về tên gọi Buôn Ma Thuột

Ít ai biết rằng, trước kia, Buôn Ma Thuột từng được thống kê có tới 17 cách gọi khác nhau. Khi mới hình thành, địa danh này cũng được người dân gọi là Ban Mê Thuot hay Ban Mê Thuột. Sau năm 1975, tên gọi Buôn Ma Thuột được sử dụng chính thức. Trong đời sống thường ngày, người dân vẫn quen dùng nhiều cách gọi biến thể khác như Bản Mế Thuột, Bản Mế Thuật, Buôn Ma Thuộc, Buôn Ma Thuật, Ban Mê Thuộc hay Ban Mê Thuật…

Theo giải thích trên Cổng thông tin điện tử Buôn Ma Thuột, tên gọi này bắt nguồn từ tên của vị tù trưởng người Ê Đê Ama Y Thuột. Trong đó, "Ama" mang nghĩa là cha, "Y Thuột" là tên người con trai, còn "buôn" chỉ đơn vị cư trú của đồng bào Tây Nguyên, tương đương một buôn làng.

Tương truyền, tù trưởng Y Thuột là người có công lập nên buôn làng đầu tiên bên bờ suối Ea Tam. Từ một buôn nhỏ ban đầu, khu vực này dần phát triển thành trung tâm của cả vùng vào đầu thế kỷ XX và sau đó trở thành hạt nhân phát triển của Đắk Lắk cũng như khu vực Tây Nguyên.

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính theo Kết luận số 167-KL/TW ngày 13/6/2025 của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, từ ngày 1/7/2025, phường Buôn Ma Thuột được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của các phường Thành Công, Tân Tiến, Tân Thành, Tự An, Tân Lợi cùng xã Cư Êbur của thành phố Buôn Ma Thuột (cũ). Tại thời điểm đó, phường có diện tích tự nhiên gần 72 km², quy mô dân số hơn 169.000 người, là đơn vị cấp xã có dân số đông nhất tỉnh Đắk Lắk.

Không chỉ là trung tâm của tỉnh Đắk Lắk, Buôn Ma Thuột còn được xem là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa, nghệ thuật đặc trưng của vùng Tây Nguyên. Đây cũng là vùng đất gắn liền với ngành cà phê Việt Nam. Từ cuối thế kỷ XVIII, người Pháp đã đưa cây cà phê đến trồng tại khu vực này. Đến nay, địa bàn Buôn Ma Thuột và vùng phụ cận nằm trong vùng nguyên liệu cà phê lớn của Đắk Lắk, với hơn 213.000 ha cà phê, chiếm trên 30% diện tích cà phê của cả nước.

Đặc biệt, cà phê robusta (cà phê vối) Buôn Ma Thuột từ lâu đã được biết đến rộng rãi và được nhiều nhà nghiên cứu cũng như giới kinh doanh cà phê đánh giá là một trong những vùng sản xuất robusta chất lượng hàng đầu thế giới.

Lọt Top điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới

Buôn Ma Thuột là đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách "15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026" do tạp chí National Geographic (Mỹ) bình chọn.

Trong bảng xếp hạng được công bố ngày 19/5, Buôn Ma Thuột đứng ở vị trí thứ tư, vượt qua nhiều điểm đến nổi tiếng trên thế giới.

Theo National Geographic, ẩm thực ngày càng trở thành một trong những yếu tố quan trọng thôi thúc du khách khám phá các vùng đất mới. Vì vậy, danh sách được xây dựng dựa trên những điểm đến không chỉ nổi bật bởi món ăn, mà còn phản ánh lịch sử, văn hóa và đời sống bản địa thông qua trải nghiệm ẩm thực.

Lý giải việc lựa chọn Buôn Ma Thuột, tạp chí cho rằng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sản lượng cà phê arabica trên toàn cầu, khu vực Tây Nguyên của Việt Nam với thế mạnh về cà phê robusta cùng văn hóa cà phê đặc trưng đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với những du khách quốc tế muốn tìm kiếm trải nghiệm mới ngoài Hà Nội và TP.HCM.

National Geographic cũng dành nhiều nội dung để giới thiệu vai trò của cà phê trong đời sống người Việt. Hình ảnh quen thuộc tại Việt Nam là những ly cà phê phin được pha chậm, từng giọt cà phê nhỏ xuống tạo nên hương vị đậm đà. Từ nền tảng đó, nhiều biến tấu như cà phê trứng hay cà phê muối cũng lần lượt ra đời.

 Hiện Việt Nam là quốc gia sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới, sau Brazil, còn Buôn Ma Thuột được xem là thủ phủ của ngành cà phê trong nước. Riêng Đắk Lắk cung cấp hơn 40% sản lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời là vùng sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới.

Tạp chí dẫn lời bà Helen Le, tác giả nhiều đầu sách về ẩm thực Việt Nam, cho biết cà phê robusta Buôn Ma Thuột được nhiều chuyên gia đánh giá thuộc nhóm có chất lượng hàng đầu thế giới. Loại hạt này nổi bật với hương vị đậm, màu nước hổ phách, hàm lượng caffeine cao, độ chua thấp, hương thơm rõ và hậu vị ngọt kéo dài.

Bên cạnh việc thưởng thức cà phê, du khách đến Buôn Ma Thuột còn có thể trải nghiệm nhiều hoạt động gắn với loại nông sản đã làm nên tên tuổi của vùng đất này.

Một trong những điểm đến nổi bật là Bảo tàng Thế giới Cà phê. Tổ hợp có diện tích khoảng 20.000 m², bao gồm quán cà phê, nhà hàng và các công trình lấy cảm hứng từ kiến trúc truyền thống Tây Nguyên, mang đến cho du khách cơ hội tìm hiểu và thưởng thức nhiều dòng cà phê đặc sản.

 Mới đây, Đắk Lắk cũng ban hành chương trình hành động xây dựng thương hiệu "Buôn Ma Thuột - Thủ phủ cà phê ngon nhất thế giới", với mục tiêu đưa thành phố trở thành trung tâm trải nghiệm cà phê hàng đầu Việt Nam và nằm trong nhóm 5 điểm đến du lịch cà phê tiêu biểu nhất thế giới vào năm 2035.

(Tổng hợp)