Đại dự án đường sắt tốc độ cao Việt Nam: Bất ngờ hiệu quả tiêu thụ điện

Một bài nghiên cứu mới đăng tải trên Tạp chí Năng lượng Việt Nam của chuyên gia Đào Nhật Đình đã ước tính lượng điện tiêu thụ trên mỗi hành khách của đường sắt tốc độ cao.

Tác giả dựa trên số liệu của đường sắt Trung Quốc, quốc gia có chiều dài khai thác đường sắt cao tốc lên tới 50.000 km, lưu lượng khách năm 2025 là 4,588 tỷ lượt khách để đánh giá về tiêu thụ điện thực tế của đường sắt tốc độ cao.

Theo đó, đoàn tàu động lực phân tán gồm 8 toa có công suất tiêu thụ điện tối đa là 10.000 kWh một giờ. Khi tốc độ ổn định tiêu thụ điện chỉ bằng khoảng 60% công suất tối đa.

Sau 1 giờ, đoàn tàu di chuyển trung bình được 263 km nên sẽ tiêu thụ khoảng 22 kWh/km. Vị chuyên gia nhận định, trong điều kiện vận hành thực tế, mức tiêu thụ điện năng của đường sắt tốc độ cao là từ 19,5 đến 23,5 kWh/km.

Xét về tiêu chí lượng điện tiêu thụ trên mỗi hành khách, chuyên gia Đào Nhật Đình lấy ví dụ bằng tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải. Tuyến đường sắt với tốc độ 350 km/h có mức điện năng trung bình chỉ có 3,8 kWh/100 km cho 1 hành khách.

So sánh với xe ô tô điện, vị chuyên gia chỉ rõ, một xe ô tô điện tiêu thụ trung bình 15,95 kWh/100 km. Nếu xe chở 3 người, mức tiêu thụ điện cho mỗi người sẽ là 5 kWh/100 km, trong khi tốc độ chỉ khoảng 100 km/h.

Mức tiêu thụ năng lượng của xe xăng còn cao hơn. Để đi 100km, cần khoảng 6 lít xăng, tương đương 56 kWh/100 km. Nếu xe chở ba người, mỗi người sẽ tiêu thụ 18,7 kWh/100 km.

So với máy bay, một hành khách tiêu tốn 3,5 lít dầu phản lực cho 100 km, tương đương 33 kWh. Như vậy, đường sắt tốc độ cao tiết kiệm điện gấp hơn 10 lần so với máy bay.

Dù vậy, vị chuyên gia nhấn mạnh, đầu tư đường sắt tốc độ cao rất lớn, hệ thống kỹ thuật phức tạp, chi phí vận hành cao.

Một quan điểm khác cho biết, đoàn tàu tốc độ 350 km/h khi vận hành cần hệ thống điện có độ ổn định rất cao, công suất lớn, khả năng điều độ linh hoạt và mạng lưới truyền tải phát triển đồng bộ.

Trước đó, cuối năm 2024, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, sơ bộ tổng vốn 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 67 tỷ USD, dự kiến hoàn thành năm 2035. Tuyến đường dài 1.541 km, được đầu tư mới khổ đôi 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h. Tới thời điểm này, công tác triển khai dự án đang tiến hành rất tích cực.