Từ giờ trở đi, tôi không còn "ngốc nghếch" mua điện thoại mấy chục triệu nữa, cứ máy Samsung giá rẻ mà dùng

Hầu hết chúng ta khi mua smartphone đều xoay quanh dung lượng RAM, bộ nhớ trong, độ phân giải camera, dung lượng pin hay độ rực rỡ của màn hình.

Tuy nhiên, số liệu gần đây từ YouGov lại cho thấy tần suất sử dụng thực tế của chúng ta đơn giản hơn nhiều. Nhắn tin, gửi email và các tiện ích cơ bản mới là những tác vụ chiếm phần lớn thời gian sáng màn hình.

Phần lớn người dùng smartphone chỉ gói gọn nhu cầu ở việc nhắn tin, gọi điện, lướt web và check mail, trong đó 45% người dùng chỉ thực hiện cuộc gọi vài lần mỗi ngày.

Thế nhưng chúng ta vẫn mua các dòng máy đắt tiền, để rồi lãng phí hàng loạt tính năng.

Thực tế, thứ chúng ta nhắm đến là một chiếc flagship danh tiếng nhưng thứ thực sự cần chỉ là một chiếc Samsung Galaxy A-series giá rẻ.

Dưới đây là lý do vì sao chúng ta chỉ nên mua điện thoại vừa phải thay vì chạy theo xu hướng số đông với những thiết bị đắt khét lẹt, theo cây bút Jon Gilbert từ Android Police.

Có thể bạn đang mua máy “thừa”

Một chiếc điện thoại màn hình 6,9 inch có thể là cồng kềnh, nhưng lại là chân lý với những ai thích đọc sách điện tử hay cày phim.

Tương tự, tần số quét 144Hz thực tế chẳng khác biệt là mấy so với 120Hz đối với mắt người dùng phổ thông; và cam kết cập nhật phần mềm 7 năm cũng trở nên vô nghĩa nếu bạn có thói quen đổi máy 3 năm một lần.

Hãy chiếu các thông số này vào hành vi sử dụng hàng ngày, bạn sẽ có quyết định sáng suốt hơn. Tôi thường hỏi mọi người: "Bạn hay làm gì nhất khi cầm điện thoại trên tay?"

Hãy thử cầm chiếc điện thoại định mua lên, thử gõ một câu hoàn chỉnh bằng một tay. Nếu ngón tay cái không thể chạm tới góc xa nhất của màn hình, chiếc máy đó đã quá to so với nhu cầu sử dụng thực tế của bạn. Một cách khác là kiểm tra chiều rộng của máy: nếu vượt quá 76mm, cảm giác cầm nắm sẽ rất gượng gạo đối với đa số người dùng.

Tương tự, nếu phân vân giữa các phiên bản RAM, hãy đánh giá lại khối lượng công việc. Chiếc Infinix GT 20 Pro tôi đang dùng có tới 24GB RAM (nhờ công nghệ mở rộng RAM ảo MemFusion), nhưng thú thực tôi cũng chẳng dùng hết ngần ấy.

Camera, pin và vi xử lý là những thành phần dễ đánh giá hơn vì có thể đo đạc bằng con số. Trước tình trạng giá chip nhớ DRAM và NAND flash gia tăng, giới phân tích dự báo đợt khủng hoảng linh kiện sẽ kéo dài hết năm 2026.

Các hãng sản xuất buộc phải chọn một trong hai đường: cắt giảm dung lượng RAM/bộ nhớ ở mức giá cũ, hoặc tăng giá bán để giữ nguyên thông số. Dù chọn cách nào, smartphone năm nay cũng mang lại ít giá trị dung lượng trên mỗi chi phí bỏ ra hơn so với thời điểm 2025.

Vì vậy, trước khi mua máy mới, hãy kiểm tra mức tiêu thụ lưu trữ và RAM hiện tại.

Truy cập Cài đặt > Dung lượng lưu trữ hoặc bật Tùy chọn cho nhà phát triển.

Hiện nay, 256GB đã trở thành tiêu chuẩn tối thiểu. Bạn chỉ nên chọn bản 128GB nếu thường xuyên dùng lưu trữ đám mây và ít quay chụp, bởi hệ điều hành và phần mềm ứng dụng hiện tại ngốn dung lượng rất nhanh.

Cần lưu ý kỹ khi xem camera

Trên các dòng Google Pixel, một chi tiết camera rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua là kích thước điểm ảnh (pixel size). Lấy diện tích cảm biến chia cho độ phân giải megapixel, bạn sẽ tính được kích thước của mỗi điểm ảnh (tính bằng micron).

Về lý thuyết, điểm ảnh càng lớn thì khả năng thu sáng càng tốt. Do đó, một cảm biến 50MP có kích thước điểm ảnh lớn sẽ cho khả năng chụp đêm vượt trội hơn hẳn một cảm biến 200MP nhưng điểm ảnh lại li ti. Việc nhồi nhét quá nhiều megapixel vào một cảm biến kích thước nhỏ chỉ làm điểm ảnh bị co lại, từ đó giảm chất lượng ảnh chụp.

Vì vậy, khi mua máy, hãy kiểm tra kích thước cảm biến và chống rung quang học (OIS) trên website của hãng thay vì chỉ nhìn vào số MP.

Một viên pin dung lượng lớn gần như mang lại lợi ích thiết thực cho mọi đối tượng. Mức mAh cao hơn đồng nghĩa với tần suất cắm sạc ít đi, ngay cả với người dùng cơ bản.

Tuy nhiên, đổi lại bạn phải chấp nhận máy sẽ nặng hơn, dày hơn, đắt hơn và sạc lâu hơn nếu không có công nghệ sạc nhanh đi kèm. Lời khuyên của tôi là hãy chọn dung lượng pin dựa trên thời gian dài nhất bạn ở xa nguồn sạc. Chiếc máy pin 6.500mAh của tôi trụ rất khỏe, nhưng thực tế tôi hiếm khi ra ngoài quá 5 tiếng mà không có sạc bên cạnh.

Tần suất cắm sạc quan trọng hơn con số mAh. Hãy theo dõi khoảng thời gian dài nhất bạn không cắm sạc trong ngày. Nếu cuối ngày máy vẫn còn trên 30% pin, hãy ưu tiên tốc độ sạc nhanh hơn là cố tìm kiếm một viên pin dung lượng quá khủng.

Tiếp theo, hãy xác định ứng dụng nặng nhất mà bạn thường dùng. Nếu một con chip thấp hơn 2 phân cấp vẫn gánh mượt mà tác vụ đó, thì việc vung tiền mua chip cao hơn là sự lãng phí.

Các nhà phát triển luôn tối ưu phần mềm cho tệp phần cứng phổ thông nhất. Vì vậy, các dòng chip tầm trung thường được hỗ trợ chơi game và chạy ứng dụng lâu hơn bạn nghĩ.

Smartphone mất giá rất nhanh. Việc trả thêm tiền để "đón đầu tương lai" hiếm khi mang lại hiệu quả kinh tế, trong khi chiếc flagship bạn mua sẽ rớt giá từng ngày.

Nói "không" với các chiêu trò tại cửa hàng

Chiếc điện thoại tôi dùng có bộ nhớ 512GB vì tôi có thói quen "tích trữ" dữ liệu. Tôi là người ưu tiên lưu trữ nội bộ để gom toàn bộ tài liệu, ảnh, video qua nhiều năm vào một nơi.

Để biết mình thực sự cần bao nhiêu dung lượng, bạn nên tính toán dựa trên tốc độ gia tăng dữ liệu hàng năm. Như cá nhân tôi luôn duy trì mức sử dụng khoảng 230GB, lượng dữ liệu tăng thêm trung bình 40GB/năm. Như vậy sau 3 năm, tôi sẽ tốn thêm khoảng 120GB.

Bên cạnh phần cứng, chất lượng hỗ trợ phần mềm là yếu tố quan trọng không kém.

Nếu chọn mua một chiếc máy mới, tôi luôn tìm hiểu kỹ lịch sử cập nhật Android của thương hiệu đó, cũng như cách họ phản hồi và sửa lỗi cho người dùng. Đừng quá tin vào những lời hứa hẹn hỗ trợ dài hạn, bởi thực tế bản cập nhật nhận được có thể rất chậm chạp và đầy lỗi tồn đọng.

Áp dụng tư duy mua sắm tiết kiệm, ngay cả một chiếc Samsung Galaxy S24 cũng là lựa chọn kinh tế và thông minh hơn hẳn chiếc S26 trong năm nay. Các bước tiến công nghệ hiện nay không còn quá bùng nổ như những gì các chiến dịch tiếp thị quảng cáo.

Vì vậy, bạn chẳng bỏ lỡ điều gì quá to tát cả. Khi mua máy, hãy lưu ý đọc kỹ chính sách đổi trả trước khi quẹt thẻ. Khung thời gian trải nghiệm ban đầu này là cơ hội vàng để bạn dùng thử thiết bị trong các điều kiện sinh hoạt thực tế, thay vì chỉ trải nghiệm vài phút ngắn ngủi tại bàn trưng bày ở cửa hàng.