Diễn đàn “Công nghiệp 4.0 & Chuỗi cung ứng thông minh - động lực mới cho TP.HCM” được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), phối hợp với Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, Sở Công Thương TP.HCM, Ban Quản lý Khu chế xuất và Khu kinh tế TP.HCM cùng Công ty TNHH Quản lý Sự kiện OMG.
Sự kiện quy tụ đông đảo chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhằm tìm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp và logistics trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng nhận định cách mạng công nghiệp 4.0 cùng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, tiêu dùng và quản trị. Theo ông, đây là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng suất lao động, tăng sức cạnh tranh và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu thông qua nền tảng số.
“Cách mạng công nghiệp 4.0 đang và sẽ mang lại cơ hội cho nền kinh tế số, sản xuất và dịch vụ thông minh; các loại hình kinh tế, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, du lịch, tài chính, ngân hàng, logistics, robotics… thông minh hóa”, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng đánh giá.
Ông cho rằng công nghệ 4.0 không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả quản trị mà còn tạo nền tảng để các ngành công nghiệp bứt phá. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, xây dựng chuỗi cung ứng thông minh càng trở thành yêu cầu cấp thiết.
Dẫn báo cáo của Gartner, ông Hoàng Quang Phòng cho biết đến năm 2026 sẽ có hơn 50 tỷ thiết bị kết nối Internet, mở ra cơ hội trị giá 1,9 nghìn tỷ USD cho ngành logistics. IoT, Big Data và AI sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, giảm rủi ro và hình thành các mô hình kinh doanh mới.
“Việt Nam là nền kinh tế rất nổi bật với dân số hơn 100 triệu người có nhân khẩu học rất tích cực, tầng lớp trung lưu phát triển rất nhanh. Do đó, cơ hội để hợp tác với các doanh nghiệp nước ngoài hàng đầu trong lĩnh vực kinh tế số nói riêng cũng như các lĩnh vực khác nói chung là rất lớn”, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.
Đối với TP.HCM, ông cho biết sau khi mở rộng không gian kinh tế, thành phố và vùng phụ cận đang sở hữu hơn 43.000 doanh nghiệp công nghiệp cùng 90 khu công nghiệp, khu chế xuất. Theo quy hoạch đến năm 2050, TP.HCM sẽ phát triển 105 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 49.000 ha, tạo nền tảng hình thành các cụm công nghiệp công nghệ cao và chuỗi cung ứng thông minh.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những thách thức như hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí logistics còn cao, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa thấp. Theo ông, chuyển đổi kép: vừa số hóa để thông minh, vừa xanh hóa để phát triển bền vững là yêu cầu bắt buộc đối với các khu công nghiệp trong thời gian tới.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Trung Tín - Phó Trưởng Ban Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp TP.HCM (HEPZA) cho biết thành phố đang triển khai cuộc tái cấu trúc toàn diện hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp. Hiện TP.HCM có 17 khu chế xuất và khu công nghiệp với tổng diện tích 3.733 ha, nhưng quy mô thực hiện lộ trình tái cấu trúc lên tới hơn 3.800 ha.
Các khu này hiện đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, thu hút 5.300 dự án đầu tư, tổng vốn gần 80 tỷ USD và tạo việc làm cho khoảng 920.000 lao động.
Theo ông Nguyễn Trung Tín, mô hình phát triển công nghiệp truyền thống đang bộc lộ nhiều hạn chế khi quỹ đất ngày càng thu hẹp, chi phí sản xuất tăng và sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Vì vậy, việc ứng dụng AI, IoT, Big Data và tự động hóa phải trở thành nền tảng để xây dựng các khu công nghiệp sinh thái, thông minh, góp phần nâng cao năng suất và tối ưu chuỗi cung ứng.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò liên kết vùng, trong đó TP.HCM giữ vai trò trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo và điều phối chuỗi cung ứng; Bình Dương (cũ) là trung tâm công nghiệp công nghệ cao; Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) là trung tâm kinh tế biển, trung chuyển quốc tế và năng lượng sạch. Sự liên kết này sẽ tạo hệ sinh thái hoàn chỉnh từ nghiên cứu, sản xuất đến logistics và xuất khẩu.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thành Trung - Phó Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM cho biết thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2026, đồng thời phải tái cơ cấu nền kinh tế hơn 3 triệu tỷ đồng theo hướng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và logistics thông minh.
Theo ông, quá trình chuyển đổi vẫn gặp nhiều rào cản như thủ tục hành chính, khó khăn trong thu hút nguồn lực đầu tư, vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng và các dự án chậm triển khai. Bên cạnh đó, TP.HCM kỳ vọng Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo cơ chế vượt trội về đầu tư, tài chính và đất đai để thúc đẩy quá trình chuyển đổi trên quy mô lớn.
Để hiện thực hóa mục tiêu, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược như Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, hệ thống metro, sân bay Long Thành và cảng quốc tế Cần Giờ nhằm giảm chi phí logistics và tăng năng lực kết nối.
Song song với đó là các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp như giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất, hỗ trợ 2% lãi suất cho dự án xanh và thông qua Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC), một số lĩnh vực có thể được hỗ trợ 100% lãi suất cho các khoản vay lớn, dài hạn. Thành phố cũng đẩy mạnh phát triển hạ tầng số tại các khu công nghiệp, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và FDI nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thay mặt Sở Tài chính TP.HCM, ông Nguyễn Thành Trung khẳng định thành phố sẽ tiếp tục đồng hành cùng nhà đầu tư từ khâu định hướng chính sách đến triển khai dự án. Theo ông, thành công của quá trình tái cấu trúc 17 khu công nghiệp sẽ là nền tảng để TP.HCM trở thành trung tâm sản xuất thông minh và logistics hiện đại của khu vực.

