Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính vừa diễn ra, nhiều câu hỏi của phóng viên liên quan đến điều hành giá, chính sách thuế… được các đơn vị chuyên môn và lãnh đạo Bộ giải đáp.
Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý 3 và 9 tháng năm 2026 của Cục Thống kê, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2026 tăng 0,62% so với tháng trước, so với tháng 12/2025, CPI tháng 9/2026 tăng 4,2%; tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. CPI bình quân quý III/2026 tăng 4,8% so với quý III/2025. Bình quân 9 tháng năm 2026, CPI tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,26%.
Liên quan đến câu hỏi về dư địa điều hành lạm phát trong những tháng cuối năm 2026 để đạt mục tiêu đề ra, bà Lê Thị Tuyết Nhung - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, trước tình hình đó, Bộ Tài chính đã có văn bản đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung theo dõi sát diễn biến cung cầu giá cả thị trường, nhất là các hàng hóa thiết yếu. Đồng thời, chủ động dự báo và xây dựng các phương án giá để đảm bảo các nguồn cung và điều hành giá cho phù hợp.
Các địa phương phải tăng cường công tác kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, để tránh tình trạng găm hàng, đầu cơ, đẩy giá bất hợp lý.
Đối với địa phương có mức tăng CPI cao hơn bình quân cả nước, Bộ Tài chính đề nghị tập trung phân tích, đánh giá chuyên sâu các yếu tố hình thành giá và nguyên nhân biến động của các nhóm mặt hàng có chỉ số giá tăng cao để có biện pháp quản lý, điều hành phù hợp với tình hình thực tế.
Để kiểm soát giá cả các mặt hàng khác, đối với mặt hàng xăng dầu, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá cho biết, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP về việc kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng xăng, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay, đến hết ngày 31/12/2026.
Bộ Tài chính với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để theo dõi sát tình hình cung cầu và diễn biến giá cả để có động thái chính sách phù hợp, quyết giữ mức kiểm soát lạm phát theo Quốc hội đã giao cho Chính phủ.
Cũng theo bà Nhung, đối với một số mặt hàng do Nhà nước quyết định giá như giá dịch vụ khám chữa bệnh, hiện các chi phí vẫn chưa được tính đầy đủ vào giá. Vừa qua, Bộ Y tế đã đề nghị Chính phủ tính thêm chi phí quản lý.
Với vai trò là đơn vị phối hợp, Cục đã tham mưu và tham gia ý kiến về các phương án giá, nhằm bảo đảm mức giá không tăng quá đột biến.
Đối với mặt hàng điện, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo cố gắng không tăng giá điện. Còn giá xăng dầu sẽ phụ thuộc vào diễn biến giá thế giới, song chúng ta sẽ có các biện pháp bảo đảm nguồn cung, đồng thời sử dụng chính sách thuế từ phía Bộ Tài chính.
Làm rõ thêm về nội dung này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, mục tiêu đã rất rõ ràng, Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ đã quyết nghị điều hành giá đảm bảo mục tiêu Quốc hội cho phép trong năm 2026.
Về các giải pháp, Thứ trưởng chỉ rõ, đầu tiên phải đảm bảo nguồn cung các mặt hàng chiến lược, không thiếu xăng dầu, không thiếu điện cho nền kinh tế.
Về chính sách tài khóa, chúng ta có chính sách ưu đãi về thuế từ nay đến hết năm. Đồng thời, tăng cường kiểm tra giám sát đối với việc thực thi pháp luật về giá theo quy định, từ đó tránh được những hiện tượng đầu cơ, lợi dụng tình hình để trục lợi.
Đối với mặt hàng nhà nước định giá, Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt về điều chỉnh giá điện, y tế và giáo dục, nhằm hạn chế tác động cộng hưởng lên CPI, bảo đảm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu.
“Với tất cả những giải pháp như vậy, chúng ta sẽ đạt được mục tiêu đảm bảo CPI của năm 2026 theo đúng chỉ tiêu mà Quốc hội cho phép” - Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, đối với các chính sách liên quan đến điều hành chính sách tiền tệ, Chính phủ cũng tập trung chỉ đạo đồng bộ, phối hợp nhịp nhàng với chính sách tài khóa, nhằm thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát.
