Ấn Độ đang triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên của nước này, nối hai trung tâm kinh tế Mumbai và Ahmedabad. Theo đó, Dự án Đường sắt cao tốc Mumbai-Ahmedabad (Mumbai-Ahmedabad High Speed Rail Corridor - MAHSR) có tổng chiều dài 508 km, đi qua hai bang Maharashtra, Gujarat cùng vùng lãnh thổ Dadra và Nagar Haveli.
Toàn tuyến được bố trí 12 nhà ga gồm Mumbai, Thane, Virar, Boisar, Vapi, Bilimora, Surat, Bharuch, Vadodara, Anand, Ahmedabad và Sabarmati.
Theo Tổng công ty Đường sắt Cao tốc Quốc gia Ấn Độ (NHSRCL), tàu dự kiến vận hành với tốc độ tối đa 320 km/h. Với phương án chỉ dừng tại một số ga chính, thời gian đi hết tuyến vào khoảng 2 giờ 7 phút; nếu dừng tại tất cả các ga, hành trình dự kiến mất khoảng 2 giờ 58 phút.
Dự án được triển khai với sự hỗ trợ kỹ thuật và tài chính của Chính phủ Nhật Bản.
Theo NHSRCL, tổng mức đầu tư ước tính khoảng 1.080 tỷ rupee, tương đương 17 tỷ USD, chưa bao gồm thuế. Trong đó, khoảng 81% được tài trợ thông qua nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) của Nhật Bản do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) cung cấp. Phần vốn còn lại do phía Ấn Độ đảm nhiệm, với sự tham gia của Chính phủ Trung ương cùng chính quyền hai bang Maharashtra và Gujarat.
Các tiêu chuẩn kỹ thuật về đường ray, hệ thống điện, an toàn, bảo trì và vận hành tốc độ cao được xây dựng dựa trên hệ thống Shinkansen, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với điều kiện thực tế tại Ấn Độ.
Một trong những hạng mục kỹ thuật đáng chú ý nhất là đường hầm dài khoảng 21 km tại Maharashtra. Trong đó có đoạn đi dưới biển dài khoảng 7 km. Đây là lần đầu tiên Ấn Độ triển khai một đường hầm đường sắt dưới biển ở quy mô như vậy.
Phần lớn tuyến còn lại được đưa lên cầu cạn, qua đó hạn chế giao cắt đồng mức và tạo hành lang riêng cho tàu cao tốc.
Để xây dựng tuyến đường sắt dài hơn 500 km, Ấn Độ phải thực hiện một chương trình thu hồi đất và tái định cư trên phạm vi rộng.
Theo Chính phủ Ấn Độ, tổng diện tích đất dành cho Mumbai – Ahmedabad High Speed Rail là 1.389,5 ha. Đến năm 2026, toàn bộ diện tích này đã được thu hồi. Tất cả công trình hạ tầng kỹ thuật cần thiết cũng đã được di chuyển khỏi phạm vi dự án.
Riêng quá trình thu hồi đất tại Maharashtra từng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng tới tiến độ dự án. Theo đó, việc giải phóng mặt bằng tại bang này chậm đến năm 2021 trước khi được đẩy nhanh từ năm 2022.
Theo Resettlement Action Plan được lập trên cơ sở khảo sát từ tháng 12/2017 đến tháng 7/2018, tổng cộng 13.006 hộ được xác định là hộ chịu ảnh hưởng bởi dự án.
Tuy nhiên, không phải toàn bộ hơn 13.000 hộ này đều phải chuyển nơi ở. Tài liệu Resettlement Action Plan do JICA công bố xác định 1.887 hộ cần phải di dời. Trong đó, Palghar có số lượng lớn nhất với 485 hộ, tiếp đến là Vadodara với 446 hộ và Valsad với 376 hộ.
Các khu vực khác gồm Navsari với 214 hộ, Ahmedabad 149 hộ, Dadra & Nagar Haveli 59 hộ, Surat 49 hộ, Thane 30 hộ; Kheda và Anand cùng có 25 hộ.
Công tác thu hồi đất được thực hiện theo các quy định hiện hành về bồi thường, phục hồi sinh kế và tái định cư. Các biện pháp hỗ trợ bổ sung cho người chịu ảnh hưởng được triển khai với sự phối hợp của chính quyền các bang.
Hiện dự án đã bước sâu vào giai đoạn thi công. Theo cập nhật trong năm 2026, riêng tại Gujarat đã hoàn thành khoảng 352 km trụ cầu, 343 km dầm cầu, 209 km nền đường ray và 190 km cột điện trên cao.
Các ga Sabarmati, Ahmedabad, Anand/Nadiad, Vadodara, Bharuch, Surat, Bilimora và Vapi cũng đã đạt những mức độ hoàn thiện khác nhau. Tại Ahmedabad, phần kết cấu đã hoàn thành, công tác hoàn thiện và thi công đường ray đang được triển khai.
Phần Maharashtra phức tạp hơn do phải thi công các công trình ngầm quy mô lớn.
Tại ga Bandra Kurla Complex (BKC) ở Mumbai, một nhà ga nằm dưới lòng đất, công tác móng đã gần hoàn thành và dự án chuyển sang thi công bản đáy.
Trong khi đó, đường hầm dài khoảng 21 km tại Maharashtra cũng đang được thi công. Tính đến đầu năm 2026, khoảng 4,8 km đoạn hầm giữa Ghansoli và Shilphata đã hoàn thành.
Các mốc thi công tiếp tục được nối dài trong những tháng sau đó. Tháng 4-5/2026, dự án triển khai lắp ráp máy đào hầm TBM tại Vikhroli và Sawli, lao các dầm portal hạng nặng qua tuyến đường sắt đang hoạt động và lắp đặt đường ray trên cầu cạn. Đến đầu tháng 6/2026, dự án ghi nhận lần thông hầm núi thứ ba tại quận Palghar.
Theo thông tin được Chính phủ Ấn Độ công bố gần đây, Bộ trưởng Đường sắt Ashwini Vaishnaw cho biết đoạn đầu tiên Surat – Bilimora được hướng tới khai thác trong năm 2027. Sau đó, phạm vi vận hành sẽ từng bước mở rộng về Vapi, Ahmedabad và cuối cùng tới Mumbai.
.jpg "Chủ tịch Kosy Group giải trình gì khi cổ phiếu giảm sàn 5 phiên liên tiếp")
