Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua 24 giờ chao đảo dữ dội nhất kể từ đầu năm 2026 khi những căng thẳng tại Trung Đông bắt đầu vượt khỏi tầm kiểm soát.
Sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị leo thang và áp lực lạm phát dai dẳng đã tạo ra một "cú sốc kép", đẩy các chỉ số chứng khoán trọng điểm từ Á sang Âu và Mỹ vào một đợt bán tháo trên diện rộng.
Thị trường "nín thở"
Kết thúc phiên giao dịch ngày 3/3 (theo giờ Mỹ), thị trường chứng khoán Mỹ đã có một phiên "co kéo" đầy kịch tính. Dù có lúc chỉ số Dow Jones bốc hơi tới 1.200 điểm trong phiên do tin tức về các cuộc không kích qua lại tại Tehran và Beirut, nhưng lực cầu bắt đáy cuối phiên đã giúp chỉ số này thu hẹp đà giảm.
Cụ thể, chỉ số Dow Jones Industrial Average đóng cửa giảm 403,51 điểm (tương đương 0,83%), dừng chân ở mức 48.501,27 điểm. S&P 500 cũng mất 0,94%, lùi về mốc 6.816,63 điểm. Trong khi đó, nhóm cổ phiếu công nghệ chịu áp lực nặng nề nhất khi chỉ số Nasdaq Composite giảm 1,02%, đóng cửa tại 22.516,69 điểm.
Nguyên nhân chính đến từ việc các nhà đầu tư bắt đầu "bán tháo" các tài sản rủi ro để tìm đến các kênh trú ẩn an toàn. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã giảm xuống dưới mức 4% lần đầu tiên kể từ tháng 11 năm ngoái, phản ánh tâm thế phòng thủ cực cao của thị trường.
Khác với sự phục hồi nhẹ cuối phiên của Mỹ, các thị trường khu vực Châu Á và Châu Âu đã trải qua một ngày tồi tệ. Tại Đông Bắc Á, chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản bốc hơi tới 3,08% (giảm hơn 1.700 điểm), trong khi Kospi của Hàn Quốc ghi nhận mức giảm "thảm khốc" 7,24% khi mở cửa trở lại sau kỳ nghỉ lễ.
Tại Châu Âu, nỗi lo về một cuộc khủng hoảng năng lượng mới đã khiến các chỉ số chủ chốt như DAX (Đức) giảm 3,59%, CAC 40 (Pháp) giảm 3,46% và FTSE 100 (Anh) giảm 2,75%.

Các chuyên gia tại Saxo Bank nhận định câu chuyện về cú sốc năng lượng đã không còn là lý thuyết mà đã hiện hữu "ngay trên màn hình giao dịch của mọi nhà đầu tư".
Trong khi cổ phiếu lao dốc, giá năng lượng đã có những bước nhảy vọt đáng ngại. Giá dầu Brent đã có thời điểm chạm mốc 80 USD mỗi thùng sau khi Iran đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz, huyết mạch vận tải dầu mỏ của thế giới. Tại Châu Âu, giá khí đốt tự nhiên thậm chí đã tăng gần 50% chỉ trong một phiên.
Sự leo thang này không chỉ gây thiệt hại cho các doanh nghiệp vận tải hay sản xuất mà còn thổi bùng lo ngại rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ phải giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn để đối phó với lạm phát nhập khẩu từ năng lượng. Chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 1 của Mỹ vừa công bố cũng tăng 0,5%, cao hơn dự kiến, càng củng cố thêm kịch bản "diều hâu" này.
Về phía kim loại quý, sau khi đạt đỉnh gần 5.500 USD mỗi ounce vào đầu tuần, giá vàng thế giới đã có dấu hiệu điều chỉnh mạnh vào cuối phiên ngày 3/3 do áp lực chốt lời và đồng USD mạnh lên. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn tin rằng vàng sẽ sớm quay lại xu hướng tăng nếu căng thẳng địa chính trị không được hạ nhiệt trên bàn đàm phán.
Ngã ba đường
Theo báo cáo chiến lược mới nhất từ Goldman Sachs, ngân hàng này cảnh báo rằng "phí rủi ro địa chính trị" vẫn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu.
Báo cáo từ Fitch Ratings cũng nhấn mạnh rằng sự gián đoạn kéo dài tại các hành lang vận tải năng lượng có thể gây ra áp lực hạ xếp hạng tín nhiệm đối với các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng.
Đồng thời, Viện Đầu tư BlackRock nhận định rằng rủi ro địa chính trị và các điều kiện vĩ mô đang tạo nên môi trường thị trường phức tạp hơn, và các phân tích cho rằng nhà đầu tư nên xem xét quy mô danh mục linh hoạt và quản trị rủi ro.
Bên cạnh thị trường cổ phiếu, một làn sóng dịch chuyển vốn khổng lồ đang đổ dồn vào thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm đã ghi nhận mức giảm lớn nhất kể từ đầu năm khi nhà đầu tư đặt cược vào khả năng FED buộc phải can thiệp nếu kinh tế suy yếu do cú sốc địa chính trị.
Các chuyên gia chiến lược tại Bank of America (BofA) nhận định sự trỗi dậy của lợi suất thực và tâm lý phòng thủ đang đưa trái phiếu trở lại vị thế 'vịnh tránh bão' an toàn nhất.

Trên thị trường tiền số, dữ liệu thời gian thực từ sàn Binance cho thấy Bitcoin (BTC) và các đồng tiền chủ chốt vừa trải qua một đợt thanh lý quy mô lớn. Mặc dù được kỳ vọng là "vàng kỹ thuật số", giá Bitcoin đã lao dốc mạnh, xuyên thủng ngưỡng hỗ trợ tâm lý 70.000 USD và hiện đang giao dịch đầy khó khăn quanh mức 68.250 USD.
Ở một khía cạnh khác, sức mạnh của đồng USD (DXY Index) tăng vọt lên mức 105,2 điểm đã gây áp lực trực tiếp lên tỷ giá và dòng vốn tại các thị trường mới nổi.
Việc giá năng lượng tăng cao đồng thời với đồng USD mạnh lên tạo ra "tác động kép" tiêu cực cho các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ, đe dọa sự ổn định cán cân thanh toán và gia tăng rủi ro nợ công tại các khu vực này.
*Nguồn: Trading Economics, Investing, Reuters
