Sửa đổi quy định về thẩm định giá cần tích hợp dữ liệu, tránh cơ chế xin – cho

Công ty TNHH Thẩm định giá và Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFA VIETNAM) vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính về việc tham gia góp ý dự thảo Thông tư Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 34/2024/TT-BTC ngày 16/5/2024, Thông tư số 38/2024/TT-BTC ngày 16/5/2024 và Thông tư số 39/2024/TT-BTC ngày 16/5/2024 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Theo đó, VFA VIETNAM về cơ bản thống nhất với các nội dung sửa đổi, bổ sung được đề xuất trong dự thảo. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định nêu trên là cần thiết, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về thẩm định giá và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các doanh nghiệp thẩm định giá.

Tuy nhiên, để góp phần hoàn thiện hơn, VFA VIETNAM xin tham gia bổ sung một số ý kiến cụ thể, trong đó, nhấn mạnh đến một số nội dung liên quan đến tích hợp dữ liệu, tránh cơ chế xin - cho, đảm bảo cạnh tranh giữa các doanh nghiệp.

Công nhận 100% thời lượng cập nhật kiến thức trực tuyến

Cụ thể, tại Điều 11 của dự thảo về việc sửa đổi, bổ sung khoản 3 của Điều 3 của dự thảo quy định: "3. Việc đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức được tổ chức dưới hình thức trực tiếp hoặc trực tiếp kết hợp trực tuyến một phần theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư này. Trong trường hợp phát sinh tình trạng khẩn cấp, sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh hoặc các trường hợp cần thiết khác, Cục quản lý giá - Bộ Tài chính thông báo việc tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức được thực hiện theo hình thức trực tuyến toàn phần.".

VFA VIETNAM cho rằng, theo quy định trên vẫn giới hạn khắt khe hoặc chưa công nhận tối đa số giờ cập nhật kiến thức trực tuyến, làm gia tăng chi phí đi lại, ăn ở và thời gian đối với các thẩm định viên ở vùng sâu, vùng xa hoặc những người có lịch trình công tác dày đặc.

Do đó, VFA VIETNAM đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu sửa đổi theo hướng: Nâng tỷ lệ hoặc công nhận 100% thời lượng cho phép thẩm định viên hoàn thành toàn bộ số giờ cập nhật kiến thức bắt buộc hàng năm thông qua hình thức trực tuyến (Online/E-learning) đối với các khóa học do đơn vị đào tạo được Bộ Tài chính cấp phép tổ chức.

Số hóa chứng chỉ

Quy định về Cấp Chứng chỉ đào tạo nghiệp vụ thẩm định giá tại khoản 2 và khoản 4 Điều 12 Thông tư số 39/2024/TT-BTC ngày 16/5/2024: Việc in ấn, quản lý và lưu giữ chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ bằng giấy vật lý dễ dẫn đến thất lạc, rách hỏng.

Do đó, VFA VIETNAM đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu sửa đổi theo hướng: Số hóa chứng chỉ, bổ sung quy định về việc ban hành Chứng chỉ nghiệp vụ thẩm định giá điện tử (định dạng PDF có ký số của đơn vị đào tạo và mã QR tra cứu).

Tích hợp dữ liệu liên thông

Tại Điều 5 Thông tư 38/2024/TT-BTC quy định về Chế độ báo cáo về hoạt động thẩm định giá của doanh nghiệp thẩm định giá, theo VFA VIETNAM, hiện một số chỉ tiêu trong các biểu mẫu báo cáo có sự trùng lặp với dữ liệu mà doanh nghiệp đã phải kê khai và nộp trên hệ thống của Cơ quan Thuế.

Do đó, VFA VIETNAM đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu sửa đổi quy định này theo hướng tích hợp dữ liệu số.

Cụ thể, VFA VIETNAM đề xuất ban soạn thảo cắt giảm các chỉ tiêu tài chính cơ bản đã có trên hệ thống thuế. Cơ quan quản lý nên thực hiện liên thông hoặc khai thác dữ liệu trực tiếp từ hệ thống hóa đơn điện tử và báo cáo tài chính của ngành Thuế.

Giảm tần suất báo cáo giấy: Chuyển đổi 100% sang nộp báo cáo điện tử qua hệ thống thông tin của Bộ Tài chính. Đối với các biến động không thường xuyên (như thay đổi thông tin hành nghề của thẩm định viên), chỉ yêu cầu cập nhật tức thời trên hệ thống trực tuyến thay vì bắt buộc làm văn bản báo cáo bản giấy.

Bổ sung quy định trong Báo cáo định kỳ có Bản tự chấm điểm đánh giá hoạt động của doanh nghiệp thẩm định giá. Để từ đó, Quý Bộ có thể kiểm tra, rà soát đối chiếu lại, tránh nhầm lẫn, thiếu sót, rút ngắn được thời gian, công sức.

Tránh cơ chế xin - cho

Về giá dịch vụ định giá và thẩm định giá, theo VFA VIETNAM, công tác định giá và thẩm định giá là những công tác, công việc đặc thù, quan trọng, mọi lĩnh vực: Mua sắm tài sản công; Vay vốn thế chấp ngân hàng; Tố tụng hình sự; Thanh lý, phát mại; Xây dựng, điều chỉnh bổ sung Bảng giá đất; Xây dựng hệ số điều chỉnh giá đất;...

Quy định đấu thầu rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá gói thầu hiện nay đang dự thảo là trên 1.000.000.000 đồng (Một tỷ đồng) là quá lớn. Chi phí cho dịch vụ thẩm định giá và định giá trên thị trường hiện nay thấp, không cao.

Do đó, để giá gói thầu trên 1.000.000.000đồng (Một tỷ đồng) thực tế không nhiều. Việc quy định chỉ định thầu dưới 1.000.000.000 đồng (Một tỷ đồng) tạo cơ chế Xin - Cho, quan hệ, không minh bạch.

“Thực tế cho thấy một số Đơn vị tại các Địa phương có trường hợp cố tình hạ thấp giá Gói thầu nhằm Chỉ định thầu, không đấu thầu rộng rãi”, VFA VIETNAM cho biết.

Từ những lập luận nêu trên, VFA VIETNAM đề nghị có một Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu và Thông tư hướng dẫn riêng cho các Gói thầu liên quan đến Công tác định giá và thẩm định giá. Đồng thời nghiên cứu quy định Giá dịch vụ cho Công tác định giá và thẩm định giá có giá trị từ 100.000.000 đồng (Một trăm triệu đồng) trở lên phải thực hiện đấu thầu rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia.

Đề xuất cơ chế xếp hạng doanh nghiệp thẩm định giá

Tại Điều 3 Thông tư 38/2024/TT-BTC quy định về Đánh giá hoạt động Doanh nghiệp thẩm định giá, VFA VIETNAM nêu ra 6 kiến nghị gồm.

Thứ nhất, tại khoản 5 Điều 3 Thông tư 38/2024/TT-BTC: "5. Việc đánh giá nhằm nâng cao chất lượng hoạt động doanh nghiệp thẩm định giá. Kết quả đánh giá được Cục Quản lý giá công khai trên Trang thông tin điện tử của Bộ Tài chính trước ngày 30 tháng 6 hằng năm. Kết quả đánh giá không phản ánh chất lượng của các Chứng thư thẩm định giá, Báo cáo thẩm định giá cụ thể của thẩm định viên về giá, doanh nghiệp thẩm định giá."

Theo VFA VIETNAM, mặc dù Thông tư đã khẳng định kết quả đánh giá không phản ánh chất lượng của từng Chứng thư thẩm định giá, Báo cáo thẩm định giá cụ thể, tuy nhiên trên thực tế, kết quả đánh giá doanh nghiệp thẩm định giá được nhiều tổ chức tín dụng, đặc biệt là các ngân hàng thương mại, sử dụng như một trong những tiêu chí để lựa chọn, xem xét ký kết hoặc tiếp tục hợp tác với doanh nghiệp thẩm định giá. Vì vậy, kết quả đánh giá có tác động trực tiếp đến uy tín, khả năng cạnh tranh và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Để bảo đảm tính khách quan, minh bạch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện quyền giải trình, đồng thời hạn chế các sai sót có thể phát sinh trong quá trình tổng hợp, đánh giá, VFA VIETNAM đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định theo hướng trong Báo cáo định kỳ có Bản tự chấm điểm đánh giá hoạt động của doanh nghiệp thẩm định giá.

Qua đó, Bộ Tài chính có thể kiểm tra, rà soát, đối chiếu lại, tránh nhầm lẫn, thiếu sót, rút ngắn được thời gian, công sức. Trước khi công khai kết quả đánh giá chính thức, Cục Quản lý giá gửi dự thảo kết quả đánh giá cho doanh nghiệp thẩm định giá để cùng đối chiếu, kiểm tra, rà soát.

Doanh nghiệp được quyền giải trình, bổ sung hồ sơ, tài liệu chứng minh hoặc đề nghị điều chỉnh đối với các nội dung chưa chính xác trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được dự thảo kết quả đánh giá.

Sau khi hết thời hạn giải trình và hoàn thành việc xem xét, xử lý các ý kiến của doanh nghiệp, Quý Bộ ban hành và công khai kết quả đánh giá chính thức.

Thứ hai, đề nghị nghiên cứu bổ sung thêm Tiêu chí chấm điểm về số Năm kinh nghiệm của Thẩm định viên căn cứ tính từ thời điểm được cấp Thẻ thẩm định viên.

Thứ ba, đề nghị nghiên cứu sửa đổi đối trường hợp mới thành lập có thời gian không bảo đảm duy trì điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá từ 3 tháng liên tục trở lên thì sẽ không đánh giá.

Thứ tư, đề nghị nghiên cứu bổ sung thêm Tiêu chí chấm điểm về số lượng Chứng thư định giá hoặc thẩm định giá phát hành có giá trị Lớn.

Thứ năm, đề nghị nghiên cứu bổ sung thêm Tiêu chí chấm điểm đối với Doanh nghiệp Thẩm định giá (TĐG) chỉ thực hiện 01 ngành nghề TĐG hoặc Đa ngành nghề. Bởi Doanh nghiệp TĐG chỉ thực hiện 01 ngành nghề sẽ có sự đầu tư, chuyên sâu hơn Doanh nghiệp TĐG đa ngành nghề. Giấy chứng nhận Doanh nghiệp có thể đa ngành nghề nhưng xác định Tiêu chí chấm điểm tỷ lệ Doanh thu về TĐG trên Tổng Doanh thu của các ngành nghề, lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh.

Ví dụ: Có thể xác định Doanh thu về TĐG đạt 2/3 trên Tổng Doanh thu của các ngành nghề, lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thứ sáu, VFA VIETNAM kiến nghị một số những nội dung về Tiêu chí chấm điểm cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tế, đúng với nội dung về Tiêu chí chấm điểm.