Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Tiếp đó, Quốc hội tiến hành biểu quyết bằng hình thức biểu quyết điện tử. Kết quả có 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39%, như vậy Quốc hội đã thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Chủ đầu tư phải công khai thông tin dự án
Luật Kinh doanh bất động sản được thông qua nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động kinh doanh bất động sản, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường, tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia giao dịch.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là quy định trách nhiệm công khai thông tin về bất động sản, dự án bất động sản trước khi đưa vào kinh doanh. Theo đó, chủ đầu tư phải công khai đầy đủ, trung thực, chính xác thông tin trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản và trang thông tin thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp.
Các thông tin phải công khai bao gồm: thông tin pháp lý về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng; các hạn chế về quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản (nếu có); thông tin về tranh chấp, thế chấp; hợp đồng được chủ đầu tư sử dụng để ký kết với khách hàng và các thông tin khác liên quan đến bất động sản, dự án bất động sản. Khi có thay đổi, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật thông tin đã công khai.
Luật cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh bất động sản, trong đó có kinh doanh bất động sản không đủ điều kiện; giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin; không công khai thông tin theo quy định; gian lận, lừa dối, lừa đảo trong kinh doanh bất động sản và thu, sử dụng tiền của bên mua, bên thuê mua trái quy định của pháp luật.
Chủ đầu tư chỉ thu được tiền cọc không quá 5%
Đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thông qua dự án, Luật quy định điều kiện về vốn chủ sở hữu không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất dưới 20 ha và không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất từ 20 ha trở lên. Trường hợp doanh nghiệp đồng thời thực hiện nhiều dự án, phải bảo đảm vốn chủ sở hữu được phân bổ đủ để đáp ứng tỷ lệ quy định đối với từng dự án.
Luật cũng có các quy định nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người mua nhà. Theo đó, Luật quy định rõ điều kiện đưa bất động sản hình thành trong tương lai vào kinh doanh. Cụ thể, nhà ở, công trình xây dựng phải được khởi công theo quy định của pháp luật về xây dựng; có giấy tờ về quyền sử dụng đất, giấy tờ về xây dựng và các hồ sơ liên quan. Đối với nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp có nhà ở, phải có giấy tờ chứng minh đã được nghiệm thu hoàn thành xây dựng phần móng.
Trước khi ký hợp đồng bán, cho thuê mua nhà ở, phần diện tích sàn trong công trình xây dựng có mục đích lưu trú hình thành trong tương lai, chủ đầu tư phải có văn bản thông báo cho cơ quan chuyên môn về kinh doanh bất động sản thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra điều kiện.
Đáng chú ý, chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, cho thuê mua bất động sản để bảo đảm việc ký kết hợp đồng khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Thỏa thuận đặt cọc phải ghi rõ giá bán, giá cho thuê mua bất động sản và khoản tiền đặt cọc được tính vào số tiền thanh toán lần đầu của hợp đồng.
Luật cũng quy định cụ thể tiến độ thanh toán. Đối với mua bán nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai, lần thanh toán đầu tiên không quá 30% giá trị hợp đồng, bao gồm cả tiền đặt cọc; các lần tiếp theo phải phù hợp với tiến độ xây dựng. Tổng số tiền chủ đầu tư được thu trước khi bàn giao bất động sản không quá 70% giá trị hợp đồng; trường hợp bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện quy định thì không quá 50%.
Bên cạnh quy định về điều kiện kinh doanh và thanh toán, Luật tiếp tục làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư dự án bất động sản. Chủ đầu tư phải bảo đảm nguồn tài chính để thực hiện dự án đúng tiến độ; đầu tư xây dựng nhà ở, công trình xây dựng và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo đúng quy hoạch, thiết kế được phê duyệt và các quy định có liên quan.
Trong thời hạn 50 ngày kể từ ngày bàn giao nhà ở cho bên mua hoặc kể từ thời điểm bên thuê mua nhà ở đã thanh toán đủ tiền theo thỏa thuận, chủ đầu tư phải nộp hồ sơ đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận cho bên mua, bên thuê mua, trừ trường hợp người mua, thuê mua tự nguyện thực hiện thủ tục này.
Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) quy định chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm việc ký kết hợp đồng mua, thuê mua, chuyển nhượng bất động sản trước khi bất động sản, dự án bất động sản hoặc quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Chủ đầu tư cũng không được ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc, hợp đồng mua bán, thuê mua bất động sản, trừ trường hợp dự án có từ hai nhà đầu tư trở lên và việc xác định chủ đầu tư ký hợp đồng được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Hoạt động môi giới phải thành lập doanh nghiệp
Đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ bất động sản, Luật quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản, môi giới bất động sản phải thành lập doanh nghiệp theo quy định. Sàn giao dịch có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ pháp lý và điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh; niêm yết, cung cấp thông tin về bất động sản đủ điều kiện; hỗ trợ các bên tìm kiếm, lựa chọn, đàm phán, ký kết hợp đồng và thực hiện giao dịch.
Một nội dung đáng chú ý khác là quy định về xây dựng, quản lý Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Luật đặt ra yêu cầu quản lý thống nhất dữ liệu về nhà ở, bất động sản và hoạt động kinh doanh bất động sản; đồng thời quy định việc cấp, quản lý và sử dụng mã định danh điện tử đối với bất động sản, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở...
