Trong bối cảnh nhiều quốc gia tranh luận về cân bằng giữa công việc và cuộc sống, số ngày nghỉ hưởng lương của người lao động đang trở thành một chỉ báo quan trọng về chính sách lao động. Theo các báo cáo so sánh quốc tế về thời gian nghỉ phép, Iran hiện được xem là quốc gia có tổng số ngày nghỉ hưởng lương nhiều nhất thế giới, khi cộng cả nghỉ phép năm và nghỉ lễ chính thức.

Các nghiên cứu về quyền lợi lao động cho thấy người lao động tại Iran có khoảng 27 ngày nghỉ lễ chính thức mỗi năm, con số cao nhất toàn cầu. Khi cộng với các ngày nghỉ phép năm theo luật lao động, tổng số ngày nghỉ hưởng lương có thể lên tới khoảng 53 ngày mỗi năm.

Nhiều ngày nghỉ do yếu tố tôn giáo và lịch sử

Một trong những lý do khiến Iran có số ngày nghỉ nhiều như vậy là cấu trúc lịch lễ đặc thù. Quốc gia Trung Đông này có nhiều ngày lễ tôn giáo theo Hồi giáo Shiite, bên cạnh các ngày lễ quốc gia và lịch sử. Những dịp như Nowruz (Tết Ba Tư), lễ Ashura hay ngày kỷ niệm Cách mạng Hồi giáo đều được công nhận là ngày nghỉ toàn quốc.

Theo các nghiên cứu về chính sách lao động toàn cầu, những quốc gia có số ngày nghỉ lễ cao thường là các nước châu Á hoặc Trung Đông, nơi các ngày lễ tôn giáo và văn hóa truyền thống được đưa vào hệ thống ngày nghỉ chính thức. Ví dụ, Bangladesh có khoảng 24 ngày nghỉ lễ, trong khi Campuchia và Azerbaijan có hơn 20 ngày nghỉ lễ mỗi năm. 

Châu Âu đứng đầu về tổng số ngày nghỉ phép

Mặc dù Iran có nhiều ngày nghỉ lễ nhất, nhiều quốc gia châu Âu lại đứng đầu về tổng số ngày nghỉ hưởng lương khi tính cả nghỉ phép năm.

Theo các báo cáo về quyền lợi lao động toàn cầu, Áo là một trong những nước có chế độ nghỉ phép rộng rãi nhất ở châu Âu. Người lao động tại đây được hưởng 30 ngày nghỉ phép năm và khoảng 13 ngày nghỉ lễ, tổng cộng khoảng 43 ngày nghỉ hưởng lương mỗi năm.

Nhiều quốc gia khác của châu Âu cũng có chính sách tương tự. Pháp, Thụy Điển, Phần Lan và Iceland đều có tổng số ngày nghỉ hưởng lương trên 38–41 ngày mỗi năm, phản ánh triết lý lao động chú trọng cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân.

Ngược lại, một số nền kinh tế lớn lại có chế độ nghỉ phép khá hạn chế. Mỹ là trường hợp đặc biệt khi luật liên bang không bắt buộc doanh nghiệp phải cung cấp ngày nghỉ phép có lương.

Sự khác biệt phản ánh mô hình kinh tế – xã hội

Số ngày nghỉ hưởng lương không chỉ là vấn đề phúc lợi mà còn phản ánh cách các quốc gia tổ chức nền kinh tế và thị trường lao động.

Các quốc gia châu Âu có xu hướng cung cấp nhiều ngày nghỉ hơn nhờ hệ thống phúc lợi xã hội phát triển và công đoàn mạnh. Trong khi đó, nhiều nền kinh tế đang phát triển hoặc có mô hình thị trường tự do thường để doanh nghiệp quyết định phần lớn quyền lợi nghỉ phép của người lao động.

Theo các nghiên cứu lao động quốc tế, việc có nhiều ngày nghỉ không nhất thiết làm giảm năng suất kinh tế. Nhiều nước châu Âu với chế độ nghỉ phép rộng rãi vẫn duy trì năng suất lao động cao nhờ tự động hóa, đào tạo kỹ năng và quản trị hiệu quả.