Loạt "câu chuyện lớn" sẽ chi phối thị trường chứng khoán thời gian tới

Thời gian gần đây, thanh khoản suy yếu đáng kể. Giá trị khớp lệnh bình quân trên HOSE đạt khoảng 23.383 tỷ đồng/phiên, giảm 35% QoQ. Mức sụt giảm tập trung chủ yếu ở các nhóm vốn hóa lớn trong VN-Index như ngân hàng, dịch vụ tài chính và bất động sản, khiến chỉ số thiếu “độ nảy” dù nền tảng kết quả kinh doanh nhìn chung tích cực.

Kết quả kinh doanh tích cực nhưng dòng tiền phân hóa

Trong báo cáo mới đây, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng tâm lý nhà đầu tư trong nước chuyển sang trạng thái phòng thủ khi áp lực tỷ giá USD/VND gia tăng và thị trường thiếu các chất xúc tác ngắn hạn. Cấu trúc dòng tiền cho thấy dư nợ margin vẫn tăng nhưng tốc độ đã chậm lại theo quý; số dư tiền mặt tại các công ty chứng khoán giảm mạnh, kéo theo thanh khoản suy yếu và vòng quay cổ phiếu thấp hơn, hàm ý một bộ phận nhà đầu tư cá nhân đã chốt lời và rút tiền khỏi thị trường.

Việc tăng vốn tại các công ty chứng khoán lớn giúp “hạ nhiệt” các giới hạn đòn bẩy và cho vay, song chưa đủ để đảo chiều thanh khoản trong bối cảnh khẩu vị rủi ro suy yếu. Trong quý, khối ngoại bán ròng khoảng 10.434 tỷ đồng, tập trung tại nhóm bất động sản như VHM, VIC, VRE với tổng giá trị 11.344 tỷ đồng và nhóm dịch vụ tài chính khoảng 3.178 tỷ đồng.

Điểm tích cực là mùa công bố kết quả kinh doanh quý 4/2025 ghi nhận sự cải thiện rõ rệt, với lợi nhuận tăng mạnh tại nhóm bất động sản và ngân hàng. Đối với rổ VN-Index, doanh thu tăng khoảng 28,5% YoY, lợi nhuận sau thuế tăng khoảng 44% YoY, biên lợi nhuận ròng cải thiện lên khoảng 12,16%.

Động lực tăng trưởng doanh thu chủ yếu đến từ bất động sản, đóng góp khoảng 15,1 điểm phần trăm, và ngân hàng khoảng 5,5 điểm phần trăm. Về lợi nhuận, bất động sản đóng góp khoảng 24 điểm phần trăm, ngân hàng khoảng 6 điểm phần trăm, trong khi dịch vụ tài chính, năng lượng và tiện ích mỗi nhóm đóng góp khoảng 3 điểm phần trăm.

VDSC cho rằng quý vừa qua phản ánh trạng thái “kết quả kinh doanh tốt nhưng dòng tiền phân hóa”. Nền tảng lợi nhuận giúp nâng đỡ định giá, song thanh khoản suy giảm, khối ngoại bán ròng, rủi ro chính sách từ Mỹ và áp lực tỷ giá khiến thị trường chủ yếu vận động theo xu hướng tích lũy và phân hóa.

Loạt câu chuyện lớn sẽ chi phối thị trường

Bước sang quý 1/2026, thị trường được cho là sẽ xoay quanh một số câu chuyện lớn.

Thứ nhất, thuế quan của Mỹ ngày càng được sử dụng như một công cụ địa chính trị, buộc doanh nghiệp chuyển từ tối ưu chi phí sang tối ưu rủi ro, đa dạng hóa thị trường, ưu tiên các quốc gia có khung FTA ổn định và kiểm soát chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, quy tắc xuất xứ.

Thứ hai, cải cách thể chế tiếp tục được xem là điểm nghẽn đồng thời là động lực đột phá, dù việc ban hành văn bản nhanh và hướng dẫn thiếu đồng bộ có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình thích ứng.

Thứ ba, lãi suất trong nền kinh tế có xu hướng tăng trong đầu năm 2026, được đánh giá là phản ánh cung – cầu thanh khoản và sự thận trọng của Ngân hàng Nhà nước trước biến động toàn cầu, hơn là một chu kỳ thắt chặt kéo dài. Mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ ổn định hơn trong 3–6 tháng tới và phân hóa tùy theo khẩu vị rủi ro của từng ngân hàng.

Thứ tư, làn sóng tăng vốn tại các công ty chứng khoán giúp hệ số đòn bẩy thị trường hạ nhiệt về khoảng 104% cuối năm 2025, từ mức 125% quý III/2025, qua đó giảm rủi ro khi chi phí vốn tăng và lãi suất margin nhích lên. Đặc biệt, Thông tư 08 của Bộ Tài chính bổ sung cơ chế tiệm cận thông lệ quốc tế cho nhà đầu tư nước ngoài được xem là mảnh ghép quan trọng trong câu chuyện nâng hạng thị trường cho kỳ rà soát tháng 3/2026 của FTSE.

Những yếu tố nhà đầu tư cần theo dõi gồm diễn biến lợi suất trái phiếu chính phủ và tỷ giá Nhật Bản có thể tạo áp lực thắt chặt thanh khoản toàn cầu; câu chuyện ngân sách Mỹ và khả năng Kevin Warsh được đề cử làm Chủ tịch Fed kế nhiệm Jerome Powell; xung đột Mỹ – Iran vẫn ở trạng thái kiềm chế và mặc cả ngoại giao; trong khi rủi ro dịch bệnh được đánh giá thấp khi Nipah vẫn chỉ mang tính khu vực và thế giới đã có kinh nghiệm kiểm soát Covid-19.