Làm sao để sáng kiến của người trẻ không chỉ nằm “trên giấy”?

Ngày 7/8 tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), với sự đồng hành của Samsung, chính thức khởi động Dự án "RE:ACT - Thử thách thanh niên đổi mới sáng tạo vì cộng đồng và phát triển bền vững". 

Chương trình hướng tới tìm kiếm, hỗ trợ các giải pháp do thanh niên dẫn dắt nhằm giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra tại cộng đồng trên cả nước. Điểm nhấn của RE:ACT là đặt đổi mới sáng tạo trong mối liên hệ trực tiếp với những nhu cầu thực tế của cộng đồng. Thông qua việc đưa các giải pháp vào thử nghiệm trong môi trường thực tế, chương trình hướng tới giúp người trẻ kiểm chứng tính khả thi, hoàn thiện sáng kiến và từng bước tạo ra những tác động tích cực, bền vững cho xã hội.

Trong năm 2026, RE:ACT đặt mục tiêu thu hút hơn 600 hồ sơ đăng ký từ các dự án thanh niên trên toàn quốc. Các đội được lựa chọn sẽ nhận gói hỗ trợ gồm tài chính không hoàn lại lên tới 15.000 USD cho mỗi đội, sáu tháng hỗ trợ kỹ thuật và cố vấn chuyên sâu, cùng cơ hội tiếp cận các mô hình “phòng thí nghiệm sống” - Living Labs.

Thông qua Living Labs, sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh của các nhóm có thể được thử nghiệm trực tiếp trong điều kiện thực tế trước khi tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng. Đây cũng là cách chương trình hướng tới thu hẹp khoảng cách giữa một ý tưởng đổi mới sáng tạo và khả năng triển khai thực tế.

Bên cạnh nguồn lực tài chính và chuyên môn, các đội tham gia còn có cơ hội tham dự các hoạt động nâng cao năng lực và chuyến tham quan, học tập về đổi mới sáng tạo tại Hàn Quốc, qua đó tiếp cận những mô hình, kinh nghiệm và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc tế.

Theo ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc tạo ra một lộ trình để các ý tưởng từng bước đi vào cuộc sống có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

“Với vai trò thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia kỳ vọng Chương trình RE:ACT sẽ giúp các sáng kiến do thanh niên dẫn dắt đi từ nhận diện vấn đề, hình thành ý tưởng, phát triển sản phẩm mẫu đến thử nghiệm và hoàn thiện trong môi trường thực tế, qua đó nâng cao tính khả thi và khả năng tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng”, ông Đỗ Tiến Thịnh cho biết.

Chương trình được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế theo Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Theo ban tổ chức, RE:ACT được xây dựng như một lộ trình thực tiễn để người trẻ không chỉ phát triển ý tưởng mà còn có điều kiện kiểm chứng khả năng vận hành, mức độ phù hợp với nhu cầu cộng đồng và tiềm năng nhân rộng của giải pháp.

Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, cho rằng thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là những đối tác đồng kiến tạo trong quá trình thúc đẩy phát triển bền vững.

Theo bà, lợi thế của người trẻ nằm ở khả năng tiếp cận những vấn đề của chính cộng đồng mình từ nhiều góc nhìn khác nhau, qua đó có thể phát hiện những cơ hội mà các phương pháp truyền thống chưa nhận ra.

Bà chia sẻ rằng “Câu hỏi quan trọng nhất không phải là 'cái này có mới không', mà là 'cái này có giải quyết được vấn đề thực tế của cộng đồng và không bỏ ai lại phía sau hay không”.  Vì vậy, RE:ACT sẽ tập trung kết nối nguồn lực từ Chính phủ, trường đại học và khu vực doanh nghiệp để hỗ trợ các nhà đổi mới sáng tạo trẻ đưa giải pháp vào thực tiễn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam cho biết việc hỗ trợ RE:ACT nằm trong định hướng đầu tư phát triển nguồn nhân lực công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Samsung kỳ vọng người trẻ có thể ứng dụng công nghệ để hình thành các giải pháp góp phần giải quyết những vấn đề của cộng đồng và hướng tới phát triển bền vững.

Cổng đăng ký RE:ACT sẽ được mở cho các đội nhóm thanh niên trên toàn quốc. Các thông tin chi tiết về điều kiện tham gia, thời gian nộp hồ sơ, quy trình tuyển chọn và gói hỗ trợ sẽ được công bố trên các kênh chính thức của UNDP tại Việt Nam, NIC và các đối tác của chương trình.