Yêu cầu Bộ Giáo dục rà soát học phí đại học

Theo đó, yêu cầu nói trên được Phó thủ tướng Lê Tiến Châu đề cập tại cuộc họp về Dự thảo chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045, chiều 6/8. Ngoài ra, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu cũng đặt vấn đề mở rộng chính sách tín dụng sinh viên và hỗ trợ người học ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, then chốt.

Tại Hội nghị tuyển sinh đại học ngày 20/4, GS. TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu quan điểm về chi phí và đầu ra của đại học.

Theo ông Quân, từ dữ liệu của Bộ Nội vụ cho thấy, thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 là 8,31 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi thống kê sơ bộ học phí và các chi phí khác cho thấy một sinh viên tiêu tốn không dưới 100 triệu đồng mỗi năm. Ông nhìn nhận việc lo cho con học đại học hiện là áp lực không nhỏ với người lao động.

"Đại học không phải là chỗ để học đại", ông Quân nói đồng thời cho rằng chi phí học tập ngày càng lớn và tổng 4 năm là con số không nhỏ.

Trong bối cảnh đó, ông Quân bày tỏ lo ngại về hệ lụy nếu sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc hoặc không thích nghi với sự thay đổi công nghệ. Đây sẽ là sự lãng phí nguồn lực đầu tư của cả gia đình, xã hội, ảnh hưởng đến lực lượng lao động.

Trước thực trạng đó, ông Quân đề nghị các trường coi trọng chất lượng đầu ra. Vì sứ mệnh của giáo dục đại học là bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao, trường phải có trách nhiệm tuyển, đào tạo và tạo cơ hội việc làm đúng người.

"Quan điểm của tôi và lãnh đạo Bộ là phải dần hướng đến chuẩn đầu ra cao hơn", Thứ trưởng Lê Quân nói đồng thời đề nghị phương án nhìn nhận chất lượng đầu ra chủ yếu được đánh giá qua thị trường lao động.

Theo ông Quân, hiện, tỷ lệ sinh viên có việc do trường đại học thống kê chưa thật sự đầy đủ và không phản ánh hết vấn đề. Vì thế, thời gian tới, ngành giáo dục sẽ phối hợp Bộ Công an đồng bộ dữ liệu, ghi nhận thông tin từ lúc sinh viên nhập học đến khi tốt nghiệp, đóng bảo hiểm xã hội.

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu cũng lưu ý Bộ Giáo dục và Đào tạo thiết kế chiến lược như một "bản đồ phát triển" cho giáo dục đại học. Trong đó xác định rõ đích đến và lộ trình để Việt Nam có nhiều trường, ngành, lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu thuộc nhóm cao, tiệm cận với thế giới; nâng cao đồng bộ chất lượng của toàn hệ thống.

"Chiến lược phải chuyển mạnh từ phát triển riêng lẻ từng cơ sở sang phát triển hệ sinh thái giáo dục đại học quốc gia", Phó thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh.

Ngoài ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cần rà soát hệ thống chỉ tiêu, nhất là quy mô người học, tỷ lệ giảng viên tiến sĩ, đào tạo STEM; xây dựng hệ thống đánh giá phù hợp với từng nhóm trường.

Việc phân nhóm và chính sách hỗ trợ phải công khai, công bằng, khuyến khích các đại học cạnh tranh bằng chất lượng và đóng góp thực chất, tạo động lực vươn lên trên các bảng xếp hạng và phục vụ đất nước.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được giao chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu về nhu cầu nhân lực, việc làm và thu nhập của sinh viên sau tốt nghiệp; phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ để hoàn thiện bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số, dữ liệu và ứng dụng AI trong giáo dục đại học.

Về sắp xếp mạng lưới, Phó thủ tướng yêu cầu rà soát những trường cùng chuyên ngành, thế mạnh để tổ chức lại, liên kết hoặc chia sẻ chương trình đào tạo, cơ sở vật chất... Việc sáp nhập, chuyển giao hoặc giải thể phải chứng minh giá trị gia tăng, có phương án bảo đảm quyền lợi người học, xử lý đội ngũ, tài chính, đất đai và tài sản công.