Hỏi ChatGPT cách khai thuế, nhiều người rơi vào 'bẫy' kinh điển

Trong phần lớn cuộc đời trưởng thành của mình, Ryan Ermey - phóng viên cao cấp về tiền tệ có một tình hình thuế tương đối đơn giản. Hầu hết các năm, anh chỉ cần đảm bảo thu nhập trên mẫu W-2 (mẫu khai thuế thu nhập ở Mỹ) là chính xác và hoàn tất việc khai thuế, mà không có người phụ thuộc, không có thu nhập từ công việc phụ, không có tài sản nào đứng tên.

Tuy nhiên, năm vừa qua có chút khác biệt. Sau nhiều năm mua cổ phiếu thông qua chương trình mua cổ phiếu dành cho nhân viên của công ty, Ermey đã bán phần lớn cổ phiếu của mình để bắt đầu gây quỹ cho đám cưới sắp tới. Song, có một số quy định phức tạp liên quan đến việc bán những cổ phiếu này. Vì vậy, việc xác định bạn đã kiếm được bao nhiêu tiền hoặc bị lỗ bao nhiêu từ việc bán cổ phiếu đòi hỏi một số phép tính.

Giống như nhiều người đóng thuế đang làm hiện nay, Ryan Ermey đã nhờ trí tuệ nhân tạo giúp đỡ.

Dẫu làm vậy với thái độ hoài nghi chatbot có thể mắc lỗi bởi OpenAI từng cảnh báo không nên sử dụng sản phẩm của họ để tự động hóa “các quyết định quan trọng trong các lĩnh vực nhạy cảm mà không có sự xem xét của con người”, Ermey bỗng cảm thấy sự do dự của mình tan biến khi bắt đầu trò chuyện với phiên bản mới nhất của nó. Mô hình AI không chỉ trả lời câu hỏi về cách tính thuế, mà còn phân tích mọi thứ thành các gạch đầu dòng dễ hiểu.

Kết quả là, ChatGPT cho biết: Dữ liệu từ công ty môi giới đang không khớp với con số Ermey cần dùng để khai thuế; kiểm tra các mẫu W-2 cho thấy có một mục cụ thể cần chú ý. 

Dù lưu hồ sơ, anh vẫn cẩn thận trao đổi lại cuộc trò chuyện với Miklos Ringbauer, một kế toán viên công chứng, người đã từng giúp giải quyết các vấn đề về thuế trước đây.

Miklos Ringbauer nói rằng thông tin ChatGPT đưa ra có thể đúng nhưng chưa đầy đủ. Họ cần phải xem xét các con số và so sánh chúng với số liệu của công ty môi giới để đảm bảo mọi thứ khớp nhau.

Hơn nữa, một vài con số trong tờ khai thuế dường như cho thấy Ermey đã thực hiện một số giao dịch chịu thuế mà có thể anh không hề thực hiện, và ChatGPT đã không đề cập đến những điều đó.

Những cạm bẫy AI cần tránh khi khai thuế

Xét về tổng thể, lỗi Ermey gặp phải chỉ là lỗi nhỏ. ChatGPT nói rằng điều đó “gần như chắc chắn” là đúng, trong khi thực tế chúng ta cần tìm hiểu thêm. Tuy nhiên, điều quan trọng là lời khuyên của nó nghe có vẻ rất hợp lý và được truyền đạt một cách dễ dàng đến mức nhiều người sẵn sàng nộp đơn và chấp nhận rủi ro mắc sai lầm.

Theo JT Eagan, trợ lý giáo sư về kế toán tại Đại học Purdue, đối với những người không phải là chuyên gia về thuế, đó có thể là một vấn đề lớn.

Dẫn chứng một lần khi chatbot trả lời sai một trong những câu hỏi về thuế mà Eagan đưa ra cho sinh viên của mình, ông nói rằng: “Trí tuệ nhân tạo sẽ thuyết phục chúng ta rằng bầu trời màu xanh lá cây và nó thuyết phục đến mức đáng kinh ngạc”. Đồng thời, ông cho biết thêm AI đưa ra câu trả lời về mặt kỹ thuật thì hoàn hảo, nhưng kết quả thì chưa chắc đã đúng.

Theo người sáng lập công ty chiến lược AI Everyday AI, Jordan Wilson, không phải chatbot AI đang cố gắng lừa dối chúng ta. Trên thực tế, trong những năm gần đây, nhiều mô hình hàng đầu đã trở nên tốt hơn trong việc thông báo cho người dùng rằng chúng không có câu trả lời đầy đủ cho một số câu hỏi. Tuy nhiên, nhiều mô hình AI được huấn luyện để trở thành những trợ lý hữu ích nên chúng thường trả lời rất tự tin, và đôi khi gây ra ảo giác cho con người về tính chính xác. 

Do đó, các chuyên gia cho rằng chúng ta nên hết sức thận trọng trước khi sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ việc khai thuế.

“Nếu bạn mắc lỗi khi sử dụng AI để làm thuế, bạn có thể gặp rắc rối lớn, và lời bào chữa hợp lệ không phải là ‘Trí tuệ nhân tạo bắt tôi làm vậy’”, Wilson nói.

Lời khuyên khi sử dụng AI để khai thuế

Nếu bạn dự định sử dụng AI như một công cụ trong khai thuế, đây là những điều các chuyên gia khuyên bạn nên ghi nhớ:

1. Kiểm tra chế độ AI đang sử dụng

Không có hai mô hình nào giống hệt nhau, và ngay cả khi bạn có một công ty AI ưa thích, công ty đó thường sẽ cung cấp các mô hình khác nhau với các khả năng khác nhau, Wilson cho biết.

Đối với những vấn đề phức tạp, chẳng hạn như thuế, bạn sẽ cần sử dụng chế độ chuyên sâu “thinhking”. Đây là một mô hình phân tích các chủ đề khó bằng cách đưa ra các giải pháp từng bước và trình bày rõ ràng các bước thực hiện. Ngay cả khi không sử dụng phiên bản miễn phí của một chatbot cụ thể nào đó, “nhiều công ty, theo mặc định, sẽ cài đặt cho bạn phiên bản nhanh hơn của họ, vốn không thông minh bằng”, Wilson nói.

Các công ty AI như Anthropic và OpenAI có các mức giá khác nhau, cho phép bạn truy cập vào các phiên bản chatbot AI khác nhau. Ngay cả khi bạn đang sử dụng gói cao cấp hơn, mô hình bạn đang dùng có thể chưa được hiệu chỉnh để xử lý các chủ đề phức tạp ngay từ đầu. Khi Ermey lần đầu tiên mở phiên bản trả phí của ChatGPT, anh được mặc định ở chế độ “Instant” cho các cuộc trò chuyện hàng ngày. Sau đó, anh phải nhấp vào menu ở đầu cửa sổ trò chuyện để chuyển sang chế độ chuyên sâu “thinking”.

Một yếu tố khác nên được kiểm tra trước khi tải tài liệu lên AI đó chính là liệu công ty đó có đang sử dụng thông tin của bạn để huấn luyện mô hình của họ hay không. Theo Wilson, bạn thường có thể tắt tính năng huấn luyện mô hình khi sử dụng các phiên bản trả phí, nhưng người dùng các phiên bản miễn phí nên cân nhắc kỹ trước khi chia sẻ thông tin cá nhân.

Ông ấy nói rằng thông tin sẽ không bị đăng tải công khai, “nhưng các công ty có thể sử dụng bất kỳ dữ liệu nào nếu bạn đang sử dụng gói miễn phí để huấn luyện mô hình của họ. Và đó có lẽ không phải là điều bạn muốn, đặc biệt là khi liên quan đến thông tin nhạy cảm, như thông tin tài khoản ngân hàng hay số an sinh xã hội”.

2. Hiểu rõ hạn chế của AI, và cả của chính bạn

Các chuyên gia cho rằng, ngay cả khi AI tuân theo quy trình đúng, nó vẫn có thể đưa ra câu trả lời sai. Một lý do là mô hình có thể đang dựa vào dữ liệu cũ, Wilson cho biết. Dữ liệu được sử dụng để huấn luyện mô hình, trong một số trường hợp, có thể đã cũ nhiều tháng, khiến nó thiếu thông tin thuế cập nhật nhất. Điều đó có thể buộc mô hình phải lấy thông tin hiện tại từ internet.

Trong một số trường hợp, AI có thể trả lời câu hỏi về thuế một cách hoàn hảo — nhưng điều đó không có nghĩa là đó sẽ là câu trả lời đúng. Bởi vì một số quy tắc thuế có thể áp dụng hoặc không áp dụng cho bạn tùy thuộc vào những đặc điểm riêng của hoàn cảnh.

Nếu suy rộng ra toàn bộ luật thuế, không khó để thấy người dùng có thể gặp khó khăn trong việc tính toán khoản hoàn thuế chính xác khi chỉ dựa vào AI. Ngay cả khi AI trả lời đúng câu hỏi hoặc thực hiện phép tính chính xác, nó vẫn bị hạn chế bởi những gì nó biết về bạn, Wilson nói.

Điều này không có nghĩa là các mô hình sẽ tự động thất bại khi đối mặt với các câu hỏi về thuế. Bạn phải tự hỏi mình xem liệu chúng ta có đủ khả năng cung cấp cho mô hình tất cả các thông tin cần thiết và đặt ra tất cả các câu hỏi tiếp theo phù hợp hay không. Nếu câu trả lời là không, và nếu số tiền lớn đang bị ảnh hưởng, bạn nên tham khảo ý kiến ​​của một chuyên gia.

“Tôi nghĩ đó là một trong những sai lầm lớn nhất mà hầu hết mọi người mắc phải, ngay cả những người cảm thấy khá thoải mái khi sử dụng AI, là họ nghĩ, ‘Được rồi, miễn là tôi nhập một số tài liệu và cung cấp cho nó một số ngữ cảnh phù hợp, nó sẽ làm tốt công việc tạo ra kết quả. Nhưng thực tế, con người phải làm một công việc rất tỉ mỉ để đảm bảo rằng bạn đang cung cấp cho mô hình ngữ cảnh chính xác”, Wilson nói.

Theo: CNBC