9 năm chạy xe của người bố đơn thân
6 giờ sáng, anh Nguyễn Văn Hải, 45 tuổi, bắt đầu ngày làm việc tại TP.HCM. Nếu mọi việc diễn ra như thường lệ, anh chạy đến chiều tối. Anh đã giữ nhịp làm việc ấy suốt hơn 9 năm.
Trước khi trở thành tài xế công nghệ, anh Hải từng có một công việc khác trong lĩnh vực xây dựng. Sau một vài biến cố, anh quyết định chạy xe công nghệ. Ban đầu, anh chỉ xem đây là công việc tạm thời để có nguồn thu nhập, đồng thời cũng giúp anh ra ngoài, gặp gỡ nhiều người thay vì quanh quẩn với những suy nghĩ tiêu cực.
Nhưng rồi, từ một lựa chọn mang tính tình thế, anh Hải gắn bó với Grab đến nay đã hơn 9 năm. Việc chạy xe dần trở thành nguồn thu nhập chính để anh chăm lo cho hai người con, một bé 12 tuổi và một người con hiện đang học đại học.
Tùy lượng chuyến và thời gian hoạt động, anh cho biết thu nhập trung bình mỗi ngày khoảng vài trăm nghìn đồng. Với một người ngoài cuộc, đó có thể chỉ là con số sau một ngày chạy xe, nhưng với anh Hải, khoản tiền ấy được chia thành tiền ăn, tiền học của các con và nhiều khoản chi tiêu khác trong gia đình.
Bởi vậy, khi được hỏi về những lời kêu gọi tài xế ngừng hoạt động trên ứng dụng trong những ngày gần đây, điều đầu tiên anh nghĩ tới vẫn là gia đình. “Mình đi làm để lo cho gia đình. Mình tắt app thì ai lo?”, anh Hải nói.
Những chuyến xe vẫn lăn bánh đều đặn mỗi ngày
Sau nhiều năm chạy xe công nghệ, anh cho biết để đánh giá một ngày làm việc có hiệu quả hay không, nếu chỉ nhìn vào thu nhập của một cuốc xe riêng lẻ thì chưa đủ. Theo anh, tài xế cần nhìn tổng thể số lượng chuyến hoàn thành, các chương trình thưởng và tổng thu nhập sau khi kết thúc ngày chạy.
“Mình không nhìn một cuốc rồi tính cả ngày. Quan trọng là cuối ngày mình chạy được bao nhiêu, tổng thu nhập thế nào vì ngoài tiền thực nhận mỗi cuốc xe, mình còn có thêm các khoản thưởng từ ứng dụng nếu đạt chỉ tiêu, tiền tip của khách hàng nếu phục vụ tốt”, anh chia sẻ.
Từ bán vé số, làm tạp vụ đến chạy GrabFood
Với chị Ngô Kim Hồng, gần 60 tuổi, câu chuyện đến với Grab lại bắt đầu từ một giai đoạn gia đình khó khăn.
Trước đây chị Hồng chủ yếu ở nhà làm nội trợ. Khi cuộc sống trở nên chật vật hơn, việc gì có thể mang lại thêm thu nhập chị đều thử, từ bán vé số đến làm tạp vụ. Công việc không ổn định, thu nhập cũng bấp bênh, trong khi những khoản phải lo cho gia đình vẫn đều đặn mỗi tháng.
Năm 2019, một người quen gợi ý chị thử đăng ký chạy Grab. Ban đầu chị còn e dè vì nghĩ phương tiện của mình không đáp ứng yêu cầu. “Tôi cứ nghĩ Grab kén xe lắm, xe mình chắc không chạy được. Người anh mới bảo cứ đăng ký đi, anh cũng mới chạy mà”, chị nhớ lại.
Tháng 2/2019, chị bắt đầu đăng ký chạy dịch vụ GrabFood. Điều chị thấy phù hợp nhất là có thể chủ động thời gian. Không bị bó buộc vào một ca làm cố định, chị có thể tranh thủ lúc rảnh để chạy xe, vừa có thêm thu nhập vừa có thời gian chăm sóc con cái và gia đình. Thế rồi, Grab dần trở thành nguồn thu chính giúp chị trang trải cuộc sống.
Với nhiều tài xế công nghệ, mỗi cuốc xe là nguồn thu nhập chính để trang trải cuộc sống và chăm lo cho gia đình.
Gần 7 năm qua, những cuốc giao hàng đã cùng chị đi qua nhiều thay đổi của gia đình. Con cái lớn hơn, chị đã có cháu ngoại, và một trong những mục tiêu chị từng đặt ra cho mình cũng vừa hoàn thành: đổi sang một chiếc xe tốt hơn để việc đi lại, giao hàng bớt vất vả.
“Tôi luôn mơ ước được đổi sang một chiếc xe tốt hơn, trị giá khoảng 50-60 triệu đồng. Năm ngoái, được Grab hỗ trợ tiếp cận chương trình trả góp, tôi đã mua được chiếc xe và đến tháng 7 vừa rồi thì trả xong khoản cuối cùng”, chị chia sẻ.
Với chị Hồng, chiếc xe mới không chỉ là phương tiện để tiếp tục công việc mà còn là một dấu mốc sau nhiều năm tích cóp từ những cuốc xe. Giờ đây, chị đã có tuổi và cũng phụ giúp con cái chăm sóc cháu ngoại nên không còn chạy Grab liên tục như trước nữa. “Giờ rảnh lúc nào, khoẻ lúc nào thì mình chạy lúc đó”, chị nói.
Dù thời gian hoạt động ít hơn nhưng khoản thu nhập từ Grab vẫn có ý nghĩa với gia đình chị. Chị dùng tiền kiếm được để phụ học phí cho con gái thứ hai, chăm lo thêm cho cháu ngoại và trang trải những khoản sinh hoạt thường ngày.
Sáng 12/9, chị Hồng gặp trường hợp khách không nhận đơn sau khi chị đã đến điểm giao. Với người giao đồ ăn, một đơn như vậy không chỉ là thời gian và công sức đã bỏ ra mà còn ảnh hưởng đến quá trình thực hiện công việc trong ngày. Tuy nhiên, sau khi thực hiện quy trình báo cáo, chị cho biết đã được Grab hỗ trợ bồi hoàn theo chính sách.
Có lẽ cũng bởi đã trải qua nhiều năm làm đủ nghề để kiếm sống, cách chị Hồng nhìn những tranh luận giữa các tài xế khá thực tế. Chị không phản đối việc mỗi người có quan điểm và lựa chọn riêng, nhưng cho rằng điều đó không nên ảnh hưởng đến công việc của những người vẫn cần tiếp tục chạy xe. “Mỗi người có hoàn cảnh khác nhau. Kêu gọi thì được, nhưng đừng ép nhau, vì vừa mất thời gian của mình, vừa tốn công của người khác”, chị chia sẻ.
Với chị Hồng, việc tiếp tục mở ứng dụng vẫn đơn giản là lựa chọn để có thêm thu nhập, phụ giúp con cái và chủ động công việc theo sức khỏe, thời gian của mình. Với anh Hải, đó là nguồn thu nhập để chăm lo cho hai con. Hoàn cảnh khác nhau, nhưng với cả hai, quyết định tiếp tục làm việc trước hết xuất phát từ những nhu cầu rất thực tế của chính gia đình mình.
