Giữa núi rừng Sa Pa có một cây cầu khá đặc biệt. Công trình không bắc qua một con sông lớn như nhiều cây cầu quen thuộc, mà vươn qua thung lũng, nối hai sườn đồi để đưa cả tuyến đường vượt qua khu vực địa hình dốc.
Đó là cầu Móng Sến, nằm trên tuyến đường kết nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai với Sa Pa. Cây cầu dài hơn 600 m, trong đó trụ cao nhất tới 83 m tính từ mặt đất. Khi được đưa vào khai thác, công trình từng được nhắc tới với kỷ lục cầu cạn có trụ cao nhất Việt Nam.
Ảnh VTV
Cây cầu giữa núi rừng, trụ cao tới 83 m
Theo Báo Xây dựng, cầu Móng Sến dài 612 m, mặt cầu rộng 14 m với 4 làn xe. Công trình có 5 nhịp liên tục, nhịp dài nhất 132 m, trong đó trụ đầu cầu cao tới 83 m tính từ mặt đất. Tổng vốn xây dựng cầu khoảng 450 tỷ đồng.
Điểm đặc biệt của Móng Sến nằm ở chính vị trí xây dựng. Cầu không có nhiệm vụ vượt qua một dòng sông lớn, mà nối giữa hai khu vực đồi cao; phía dưới là thung lũng, ruộng bậc thang và công trình thủy điện. Cầu nằm tại khu vực dốc Ba Tầng - đoạn đường vốn nổi tiếng quanh co trên tuyến từ Lào Cai lên Sa Pa.
Nói cách khác, thay vì để con đường tiếp tục men theo sườn núi với nhiều đoạn cua và dốc, các kỹ sư sử dụng một cây cầu cạn để đưa tuyến đường đi thẳng qua khoảng trống địa hình.
Theo TTXVN/VietnamPlus, trước đây hành trình từ Lào Cai lên Sa Pa theo Quốc lộ 4D phải đi qua dốc Ba Tầng, khu vực quanh co và thường xảy ra sạt lở. Việc đưa Móng Sến và tuyến đường mới vào khai thác giúp rút ngắn khoảng 2,5 km so với đường cũ, đồng thời tránh đoạn dốc này.
Ảnh Báo Nông nghiệp và Môi trường
Bản thân cách xây cầu cũng đáng chú ý. Ba nhịp chính dài 132 m được thi công bằng phương pháp dầm hộp đúc hẫng cân bằng. Hiểu đơn giản, thay vì phải dựng hệ thống giáo chống từ đáy thung lũng cao hàng chục mét, các đoạn dầm được thi công dần từ trụ cầu vươn ra hai phía cho tới khi nối với nhau. Cầu còn sử dụng hệ cáp dự ứng lực ngoài; theo Báo Xây dựng, loại cáp căng cả bó gồm 22 tao cáp khi đó lần đầu được áp dụng cho cầu lớn đúc hẫng cân bằng tại Việt Nam.
Từng giữ kỷ lục: Cầu cạn có trụ cao nhất Việt Nam
Ngày 22/9/2023, toàn tuyến đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai với Sa Pa, bao gồm cầu Móng Sến, chính thức được thông xe. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ khi đó gọi đây là "cầu cạn có trụ cầu cao nhất Việt Nam". Tuyến ĐT155 mới dài 13,8 km, được xây song song với Quốc lộ 4D và có tổng mức đầu tư 1.382 tỷ đồng.
Đến năm 2026, kỷ lục này đang đứng trước việc bị vượt qua. Tháng 8/2026, dự án thành phần 2 cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được khởi công tại Gia Lai. Theo thông tin được Cổng TTĐT địa phương dẫn lại từ Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, hai cầu Hà Tam và Ba La 2 có trụ cao xấp xỉ 100 m. Riêng một số thông tin dự án cho thấy trụ Ba La 2 có thể đạt khoảng 105 m.
Vì vậy, Móng Sến có thể được xem là công trình từng thiết lập dấu mốc về chiều cao trụ cầu cạn tại Việt Nam, đồng thời cho thấy một cách giải bài toán giao thông ngày càng phổ biến ở vùng núi: kết hợp cầu cạn và hầm để giảm việc đường phải liên tục uốn theo địa hình.
Ảnh Bùi Hữu Đức
Trung Quốc, Tây Ban Nha đã có những cây cầu cùng cách giải bài toán địa hình
Những cây cầu cạn với trụ bê tông rất cao giữa núi không phải mô hình riêng của Việt Nam.
Tại Trung Quốc, cầu Labajin trên cao tốc Ya'an - Xichang ở tỉnh Tứ Xuyên là một ví dụ nổi bật. Tân Hoa Xã cho biết cầu có chiều cao công trình khoảng 271 m, trong đó trụ cao nhất tới 182,5 m. Tuyến cao tốc này đi xuyên qua khu vực miền núi phức tạp, với hàng trăm cây cầu và nhiều đường hầm.
Nếu xét về hình thái kỹ thuật gần Móng Sến hơn, Tây Ban Nha có cầu cạn Montabliz trên cao tốc A-67 tại Cantabria. Theo tài liệu của Bộ Giao thông Tây Ban Nha, cầu dài 721 m, sử dụng dầm hộp bê tông dự ứng lực, chỉ có 4 trụ chính; trụ cao nhất 130 m, trong khi nhịp giữa đạt 175 m. Công trình được xây để vượt qua một thung lũng dốc và hạn chế tối đa tác động tới khu vực rừng phía dưới.
Cầu Labajin trên cao tốc Ya'an - Xichang ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc (Ảnh China Daily)
Labajin, Montabliz và Móng Sến khác nhau về quy mô, kết cấu chi tiết, nhưng có chung một logic: khi địa hình núi khiến việc làm đường men theo sườn trở nên dài và phức tạp, một cây cầu cạn với những trụ rất cao có thể đưa tuyến giao thông vượt thẳng qua thung lũng.
Với du khách tới Sa Pa, Móng Sến còn nằm trên một hành trình có thể kết nối với khu vực Tả Phìn, trung tâm Sa Pa rồi tiếp tục tới Fansipan, Ô Quy Hồ. Tuy nhiên, đây trước hết vẫn là một công trình giao thông đang khai thác, không phải điểm check-in có khu dừng chân riêng. Du khách không nên dừng, đỗ trên mặt cầu để chụp ảnh và cần theo dõi tình trạng thời tiết, phân luồng thực tế khi di chuyển trong mùa mưa.
.jpeg "Sếp lớn ngân hàng vừa trở thành Chủ tịch công ty chứng khoán")
